Bilim insanları, anne karnındayken yüz ifadelerine bakarak, bebeklerin çeşitli koku ve tatlara farklı tepki verdiğine dair ilk doğrudan kanıtı kaydetti.

İngiltere'deki Durham Üniversitesi'nin Fetal ve Neonatal Araştırma Laboratuvarı tarafından yürütülen bir araştırma, 100 hamile kadından 4D ultrason taramalarını kullandı.^[1] Bununla, doğmamış bebeklerin anneleri tarafından yenilen yiyeceklerin lezzetlerine maruz kaldıktan sonra nasıl tepki verdiklerini görmek amaçlandı.

Öğrenilmiş çaresizlik, kişinin geçmiş deneyimlerinin ardından, özellikle olumsuz sonuçlardan kaçınmak söz konusu olduğunda, etkili bir şekilde hareket edemeyeceğine inandığı bir ruh halidir. Örneğin, bir öğrenci okulda çok çalışıyor ancak başarısız olmaya devam ediyorsa, öğrenilmiş çaresizlik edinebilir ve ne kadar çaba sarf ederse etsin asla başarılı olamayacağını düşündüğü için çalışmayı bırakmaya karar verebilir.

Öğrenilmiş çaresizlik, kişisel gelişim, ruh sağlığı ve hatta fiziksel sağlık gibi alanlarda ciddi olumsuz sonuçları olan güçlü bir olgudur. Dahası, bu sonuçlar genellikle sadece kısa vadede değil, insanlar ilk etapta öğrenilmiş çaresizlik edinmelerine neden olan ortamı terk ettikten çok sonra da ortaya çıkabilmektedir.

Kör nokta illüzyonu, insanların kendi bilişsel önyargılarının başkalarınınkinden daha az farkında olmalarına ve önyargılara başkalarından daha az duyarlı olduklarını varsaymalarına neden olan bilişsel bir önyargıdır.

Bu çerçevede kör nokta illüzyonuna sahip bir kimse, diğer insanların siyasi duruşlarının çeşitli önyargılardan etkilendiğini, oysa kendi siyasi duruşunun tamamen rasyonel olduğunu varsayabilir.

Felsefe veya bilim tarihine aşina olanlar geçmiş dönemlerdeki bilim insanı-filozof konseptini bilirler. Bu dönemlerde bilim insanları filozof, filozoflar ise bilim insanlarıydı. Özellikle Antik Yunan döneminden Newton'a değin uzanan bu dönemde popüler isimlendirme "doğa felsefecisi" idi. Bilindiği üzere, kimileri için 17-18. yüzyıl, kimileri için ise 18-19. yüzyılda, bilimler felsefeden bağımsızlaştı. Bugün felsefe ile bilim arasındaki ilişkinin yönü hakkında birçok farklı tartışma ve yaklaşım mevcut. Bu yaklaşımlardan biri geçmiş dönemlerdeki bilim insanı-filozof konseptine geri döndüğümüzü ileri sürüyor. İnceleyeceğimiz bu kitap da tam olarak bu yöndeki bir görüşü destekliyor. Yazar hem filozof hem nörolog hem de bilişsel bilimler ile ilgilenen bir araştırmacı!

Kitabı okumaya başlamadan önce bu çerçeveyi, yani bilim insanı-filozof konseptini göz önüne alarak sayfaları karıştırmak anlamlı olacaktır. Bununla birlikte yazar, eşi ile birlikte (Patricia Churchland) Nörofelsefenin kurucularından kabul edilmektedir. Fakat asıl göz önüne almamız gereken şey Churchland'lerin geliştirdiği Eleyici (Eliminatif) Materyalizm yaklaşımıdır. "Madde ve Bilinç" kitabı materyalist bir çizgiden, özellikle de Eleyici Materyalizm çerçevesinden kaleme alınmıştır, bu nedenle öncelikle bu yaklaşımı tanımamız kitabı anlamamıza yardımcı olacaktır.

Atıl bilgi, bir kimsenin bildiği ancak tam manasıyla anlamadığı; bu nedenle kısıtlı bir şekilde tanıyabildiği, ifade edebildiği veya kullanabildiği bilgilere verilen addır. Bu fenomene örnek olarak bir öğrencinin ezberlediği ve problem çözerken kullandığı matematik formülleri verilebilir; öğrenci formülü bilmekte ve kullanmaktadır, ancak formülün ne anlama geldiğini ve temelini kavramamıştır.

Sık görülen ve sorunlu bir fenomen olan atıl bilginin anlaşılması son derece önemlidir. Bu makalede de atıl bilgi kavramını detaylı bir şekilde öğrenecek ve gündelik hayatınızı nasıl etkilediğini göreceksiniz.