Günümüzde herkes bir şekilde internet ağına bağlı. Bu bağlılığın en yaygın hali de sosyal medya kullanımı. Hepimiz internette gördüğümüz her şeye güvenemeyeceğimizi çünkü yalan haberlerin hiç de nadir olmadığını biliyoruz. Peki o zaman bu haberler en başta nasıl yayılıyor?

MIT'den bilim insanları, yalan haberin yayılmasıyla ilgili daha fazla fikir sahibi olabilmek için bir araştırma yaptılar: Araştırmanın odak konusu olarak Twitter seçildi, çünkü Twitter, haber almak/paylaşmak için çok sık kullanılan, herkesin fikirlerini belirtebildiği ve bilgiyi diğer insanlara yayabildiği bir sosyal medya platformu. Araştırmaya öncelikle kavramları tanımlamak ve yöntem belirlemekle başlandı.

Duke Üniversitesi'ndeki biyomedikal mühendisleri, aynı anda birden fazla COVID-19 antikorunu ve biyolojik belirteci güvenilir bir şekilde tespit edebilen, tablet boyutunda bir cihaz geliştirdi. İlk sonuçlar, testin SARS-CoV-2'ye yanıt olarak üretilen antikorları ve diğer dört koronavirüsü %100 doğrulukla ayırt edebildiğini gösteriyor.

Araştırmacılar şimdi, kullanımı kolay, enerjiden bağımsız, bakım noktası olan cihazın bir COVID-19 enfeksiyonunun ciddiyetini veya bir kişinin, virüsün varyantlarına karşı bağışıklığını tahmin etmek için kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmeye çalışıyorlar.

Erişilebilirlik zinciri (İng: "availability cascade"), bir bilginin kamusal alanda erişilebilirliği arttıkça, insanların bu bilgiye inanmaya ve onu yaymaya daha yatkın olması sonucu bu bilginin algılanan öneminin artmasıyla kendi kendini güçlendiren bir süreçtir. Örneğin iklim değişikliği gibi bir konu üzerine yapılan bir haber, toplumda dalga dalga yeni tartışmaları tetikleyebilir ve buna bağlı olarak o konuda daha fazla haber, hikaye, yazı ve tartışma ortaya çıkar. Bu yeni üretim, o konunun daha da fazla popülerleşmesiyle sonuçlanır ve bütün bunlar birikerek, iklim değişimine yönelik bir yasa çıkarılmasıyla sonuçlanabilir.

İnsanlar kolay erişilebilir ve hazır bilgilere inanmaya daha yatkın olduğundan; bilginin geniş çevrelerde tartışılmaya başlanması, onu kabul etmelerine, yaymalarına, dolayısıyla bilginin daha erişilebilir olmasına yol açar. Böylelikle, kamuoyunu şekillendiren büyük ölçekli, kendi kendini güçlendiren bir döngü oluşur. Buna, erişilebilirlik zinciri denir. Erişilebilirlik zincirlerinin toplumlar üzerindeki etkisi oldukça güçlü olduğundan, onları anlamak çok önemlidir.

Bristol Üniversitesi'ndeki bilim insanları tarafından yürütülen bir araştırma, tek hörgüçlü develerin böbreklerinin aşırılıklarla başa çıkmasına yardımcı olmada nasıl önemli bir rol oynadığına dair yeni bulgular buldu. Communications Biology dergisinde yayınlanan yeni bir makalede, deve böbreklerinin dehidrasyon (su kaybı) ve hızlı rehidrasyon (hızlı bir şekilde su kazanma) stresine tepkisini incelediler.

Camelus dromedarius, Kuzey ve Doğu Afrika, Arap Yarımadası ve İran'ın kurak ve yarı kurak bölgelerinde yaşayan önemli besi hayvanlarıdır ve milyonlarca insanın temel ihtiyaçlarını karşılamaya devam etmektedir. Arap Yarımadası'nda 3.000 ila 6.000 yıl önce evcilleştirildiği düşünülen deve, yük hayvanı olarak, binicilik ve spor yapmak, süt, et ve barınak üretmek için kullanılmış ve günümüzde de aynı amaçlarla kullanılmaktadır.

Her ne kadar Dünya çapında milyarlarca insanın aşılanmayı tercih etmesi sayesinde COVID-19 salgını büyük oranda yavaşlatılabilmiş olsa da halen aşıya erişimi olmayan veya aşılanmayı reddeden kişiler arasında devam eden salgın, yeni varyantların evrimine neden oluyor. Bunlardan en tehlikelisi, birçok ülkede baskın soy hattı haline gelen Delta varyantı adı verilen bir SARS-CoV-2 çeşidi. Bu varyantın çok daha bulaşıcı ve potansiyel olarak daha ölümcül; bu nedenle salgının gidişatı için önem arz ediyor.

Delta varyantı ilk olarak Hindistan'da keşfedildi ve o dönem, birden fazla "Endişe Verici Varyant"tan biri olarak sınıflandırıldı. Ancak diğer varyantlardan farklı olarak, çok daha kısa bir süre içinde önce Hindistan'da, sonra İngiltere'de yayıldı ve baskın mutant haline geldi. Şimdiyse onlarca ülkede salgın eforlarının altını oyma riski bulunuyor. Özellikle de aşılamanın daha yavaş olduğu veya aşı kararsızlığının daha yüksek olduğu yerlerde...