Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
Bir Saatin Doğruluğu, Oluşturduğu Entropiye Bağlı Olabilir!
Bir Saatin Doğruluğu, Oluşturduğu Entropiye Bağlı Olabilir!

Günümüzün en gelişmiş saatleri, zamanı inanılmaz derecede hassas bir ritimle tutar. Ancak yeni bir deney, saatlerin hassasiyetinin bir bedeli olduğunu gösteriyor: entropi.

Bir saat her tik tak ettiğinde, entropi veya düzensizlik oluşur. Bilim insanları, değişen doğruluk seviyelerinde çalıştırılabilen bir saat tarafından üretilen entropiyi ölçtüler. Fizikçiler, Physical Review X dergisinde yayınlanan bir makalede, saatin tik takları ne kadar doğruysa, o kadar fazla entropi yaydığını gösterdiler.[1] Oxford Üniversitesi'nden Natalia Ares şöyle diyor:

19
Paylaş
Geri Tepme Etkisi: İnsanlar, İnançlarıyla Çelişen Gerçekler Karşısında Gerçekleri Kabul Etmek Yerine Neden İnançlarına Daha Sıkı Sarılıyor?
Geri Tepme Etkisi: İnsanlar, İnançlarıyla Çelişen Gerçekler Karşısında Gerçekleri Kabul Etmek Yerine Neden İnançlarına Daha Sıkı Sarılıyor?

Tamamen mantıklı bir dünyada, inançlarına karşı gelen bir kanıtla karşılaşan insanlar önce bu kanıtı değerlendirir, sonra da inançlarını bu gerçek ışığında gözden geçirip fikirlerini değiştirirlerdi. Fakat bu, gerçek dünyada pek gerçekleşmez.

Bunun yerine insanlar, inançlarından şüphe duymalarını gerektiren bir kanıtla karşılaşınca genelde bu kanıtı reddederek asıl fikirlerine olan desteklerini güçlendirir. Bu olgu, adı geri tepme etkisi olan bilişsel bir önyargıdan dolayı gerçekleşiyor.

35
Paylaş
Demokrasinin 50 Tonu: Alternatif Oy Sistemleri Nelerdir?
Demokrasinin 50 Tonu: Alternatif Oy Sistemleri Nelerdir?

Demokrasi, halkın kendisini yönetecek kişileri seçme otoritesinin olduğu bir yönetim biçimidir. Kelime, Yunancadaki δημοκρατία (dēmokratiā) sözcüğünden gelir ve "dēmos", yani "insanlar" ile, "kratos", yani "yönetme" anlamındaki sözcüklerden türetilmiştir. Dolayısıyla halkın kendi yöneticilerini seçtiği bir yöntemin köşe başında, adil ve düzenli aralıklarla yerleştirilmiş seçimler olmalıdır.[1] Demokratik seçimlerde çok sayıda seçmen vardır ve ikiden fazla aday olmalıdır.

İyi ama... Yöneticileri nasıl seçeceğiz? Yani tam olarak hangi yöntemi kullanarak, bir kişinin yöneticimiz olmasını istediğimizi ilân edeceğiz? Genelde bu soru sorulduğunda, "E oylama yapılacak işte." gibi yanıtlar almaktayız. Bu doğru. Ancak oylamanın birçok farklı yöntemi olabileceği ve Dünya'nın büyük bir çoğunluğunda, olabilecek en kötü, en tehlikeli ve yönetilen-yönetici arasındaki ve farklı görüşlere sahip halk grupları arasındaki uçurumu en çok açmaya yönelik yöntemi uygulamakta ısrar edildiğini öğrenmek, birçoklarını şaşırtmaktadır. Oylamanın kaç farklı yöntemi olabilir ki? İşte bu sorunun cevabını arayan sosyal bilimler teorisine Oylama Teorisi veya Sosyal Tercih Teorisi adını vermekteyiz.

29
Paylaş
Fotonlar Kütlesizse, Kütleçekiminden Neden ve Nasıl Etkileniyorlar?
Fotonlar Kütlesizse, Kütleçekiminden Neden ve Nasıl Etkileniyorlar?

Işığı oluşturan fotonlar, elektromanyetik dalgayı taşıyan bir kuantum parçacıktır. Fotonların en temel özelliği, yüksüz ve kütlesiz olmalarıdır. Bu kütlesizlik hâli, ister istemez kafa karışıklıklarına neden olmaktadır: Eğer fotonlar kütlesizse, nasıl olur da kütleçekiminden etkilenirler? Çünkü sonuçta kara delikler veya nötron yıldızları gibi büyük kütleli cisimlerin civarından geçen ışık ışınlarının büküldüğünü gözlemsel/deneysel/empirik olarak bilmekteyiz; ana görselde gösterilen de bu türden bir kütleçekimsel merceklenme olayıdır.

Benzer şekilde, bir kara deliğin etrafında ışık, bırakın sadece yön değiştirmeyi, tam dairesel bir rotaya girerek kara delik etrafında dönüp durabilir:

76
Paylaş
Eliminasyon İletişimi Nedir? Bebeklere Doğumdan İtibaren Tuvalet Alışkanlığı Kazandırmak Neden Önemlidir?
Eliminasyon İletişimi Nedir? Bebeklere Doğumdan İtibaren Tuvalet Alışkanlığı Kazandırmak Neden Önemlidir?

Eliminasyon iletişimi (İng: "elimination communication"), bir bebeğe bakım veren kişinin (ebeveyn, bakıcı, vs.) doğru zamnalama, sinyalleme, işaretleme ve içgüdüleri kullanarak dışkılama ve işeme ("eliminasyon") ihtiyacını gidermesini hedefleyen bir yöntemdir. Bebek bezlerine ihtiyaç duymayan (veya bu ihtiyacı azaltmayı hedefleyen) bu yöntemde bakıcılar, bebeklerin bedensel ihtiyaçlarını daha yakından takip ederek, bebek bezi içine değil de tuvalet gibi uygun görülen bir yere çiş ve kakalarını yapmalarını sağlarlar. Bu konuda uzmanlaşılana kadar bebek bezinden de yardım alınabilir; ancak amaç, bu bağımlılığı en aza indirmektir. Eliminasyon iletişiminin ikinci bir amacıysa, bakıcı ile bebek arasındaki iletişimi güçlendirmek, böylece bakıcının bebekle ortak bir döngüye girerek daha yakın bir bağ kurmasını sağlamaktır.

"Eliminasyon iletişimi" terimi, bebek bezine erişimi olmadığı için bu yönteme başvuran daha az sanayileşmiş ülkelerde ve avcı-toplayıcı kültürlerde kullanılan yöntemden gelmektedir. Bu yöntem, doğumdan hemen sonra uygulamaya konulabilir ve 0-4 ay arası, yöntemi uygulamaya başlamak için en iyi zaman aralığıdır. Fakat teknik olarak herhangi bir yaşta bu yöntem kullanılmaya başlanabilir. Ayrıca tam zamanlı, yarı zamanlı veya arada sırada da uygulanabilir.

17
Paylaş