12. yüzyıl Avrupası'nda Doğu Roma İmparatoru 1. Manuel Komninos’a yazıldığı iddia edilen bir mektup ve bu mektup etrafında gelişen söylenceler, başta Papalık Sarayı olmak üzere tüm Batı Avrupa kraliyet saraylarına ve halklarına yayılmıştır.

Mektupta Babil Kulesi, Gençlik Çeşmesi, altın ve gümüş dolu dereler ve tüm bu anlatılanlara sahip bir rahip kraldan söz edilmiştir. Mektubun yazarı ise, bizzat kralın kendisi Rahip John’du. Yine bu mektupta Kral John, Avrupa'daki dindaşlarına doğuda bulunan paganlara (Hristiyan olmayan topluluklar) karşı ittifak teklifinde bulunmuş ve yardım talep etmişti.

COVID-19 salgını bir noktada bitecek. En azından "kriz hâli" bir noktada sonlanacak: Nasıl ki "Bize bir şey olmaz." dediğimiz COVID-19 salgın 30 Ocak 2020'de önce "küresel kriz", sonrasında 11 Mart 2020'de "pandemi" ilan edildi ve hayatlarımız kökünden değişti, bir gün de "pandeminin sona erdiği" ilân edilecek. Ama ne zaman? Neye dayanarak? Gelin uzmanların hangi kriterlere baktığına bir bakış atalım.

COVID-19 salgınının (veya herhangi bir diğer salgının) "sonu" ile ilgili akla gelen ilk olasılık, sıfır vaka durumu. Yani hiçbir yeni hastanın COVID-19 tanısı almadığı, dolayısıyla kimsenin COVID-19 nedeniyle ölmediği bir senaryo...

Valentina Vladimirnova Tereşkova (İng: "Valentina Vladimirovna Tereshkova", Rus: "Валентина Владимировна Терешкова") uzaya çıkan ilk kadındır. 1963 yılında bu yolculuğu yaptığında sadece 26 yaşındaydı ve bu, onun ilk ve tek uzay yolculuğu oldu. Hayatının geri kalanını bu başarıdan kaynaklı doğan diplomatik sorumlulukları geçirse de uzaya geri dönme heyecanını hiçbir zaman yitirmemiştir: 2013 yılında, 76 yaşındayken, Mars'a tek yönlü bile olsa bir yolculuk için gönüllü olduğunu söylemiştir. Tereşkova'nın uzay yolculuğuysa, 16 Haziran 1963'te Vostok 6 fırlatıldığında, şu sözlerle başlamıştır:

Vladimir Tereşkova ve Elena Fyodorovna Tereşkova'nın üç çocuğundan ikincisi olarak, 6 Mart 1937'de Rusya'nın batısındaki Bolshoye Maslennikovo köyünde dünyaya geldi. Daha iki yaşındayken, babasını İkinci Dünya Savaşı'nda kaybetti. Annesi, bir tekstil fabrikasında çalışarak aileyi geçindirdi. Kardeşleri Vladimir ve Ludmilla çok küçüktü, dolayısıyla Valentina'nın evde annesine yardım etmesi gerekiyordu ve bu nedenle 10 yaşına kadar okula gidemedi; 16 yaşında bir lastik fabrikasında, 17 yaşında da tekstil fabrikasında çalışmaya başladı.

Girdiğiniz taksona dair genel bilgileri ve açıklamaları buraya giriniz. Burada, türe ait genel fiziksel (boy, kütle, dişi-erkek farkları, vb.) ve fizyolojik (üreme organları, deri özellikleri, sinir sistemi, vb.) bilgileri anlatınız. Taksonun ayırt edici özelliklerini ve taksona ait ilginç bilgileri buraya girebilirsiniz.

Taksonun evrimsel tarihini, yaşayan ve soyu tükenmiş yakın akrabalarını, evrimsel tarihindeki ilginç olabilecek bilgileri, evrimsel kökenlerini vb. burada anlatınız. Taksonun filogenetiğiyle ilgili bilgilere (taksonomik tartışmalara, yakın akrabalarına, atalarına, alt ve üst taksonomik gruplara, fosil kaydına, vb.) burada yer verebilirsiniz.

Tepki süresi, çoğu durumda görsel olan duyusal bir uyaranın ortaya çıkması ile deneğin vazifesel bilişsel tepkiyi vermesi arasındaki zaman olarak tanımlanır. Tepki süresi genellikle ölçülmesi basit olan bir psikolojik yapıdır ve ölçüm sürecinde deneklerden bir butona basmaları beklenir. Bu kavramın bilimsel geçmişi daha geriye gitse de güncel tanımı ile ilk kez, diferansiyel psikolojinin kurucusu ve Darwin'in kuzeni olan Sir Francis Galton (1822-1911) tarafından kapsamlı bir şekilde irdelenmiş ve hakkında hipotezler geliştirilmiştir. Tepki süresi kavramı, psikoloji alanının kantitatif ve deneysel olan bir bilim olarak ortaya çıkmasına büyük katkıda bulunmuştur. 19. yüzyıl zarfında Galton, diferansiyel psikoloji bağlamında bireyler arasındaki farkları tepki süresi temelinde incelerken, Wilhelm Wundt (1832-1920) ise aynı şekilde 1861 yılında Leipzig'de deneysel psikoloji laboratuvarını kurarak, tepki süresi kavramı çerçevesinde araştırmalar düzenlemiştir. 19. yüzyılın psikolojik çalışmalarında tepki süresi kavramının önemini vurgulamak için deneysel psikoloji tarihçisi olan Edwin G. Boring "19. yüzyılın sonlarının zihinsel kronometri dönemi olduğunu" söylemiştir.^[1]

Aslen ilginç olan ise tepki süresinin çeşitli bilişsel değişkenlerle yakından ilişkili olmasıdır. Galton, İngiltere'nin o zamanlardaki başbakanı olan Sir William Gladstone da dahil olmak üzere 10,000 kişiye tasarladığı tepki süresi testlerini uygulamıştır. Elde ettiği verilerin ışığında, elinde zekayı ölçmesini sağlayacak IQ testi gibi bir paradigma bulunmasa da, duyusal ayırt etme becerisi ve dışsal uyarılara tepkime süresinin zeka ile ilişkili olduğunu öne sürmüştür. Sosyoekonomik statüyü içeren bir meslek skalası çıkararak bu iddiasını sınayan Galton, meslek grupları arasında önemli bir fark olmadığını gözlemleyince, geriye kalan hayatı boyunca bu tür kronometrik araştırmalardan uzak durmuştur.^[2]