Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
Bilginin Laneti: Daha Az Bilgili Olanların Bakış Açılarını Anlamak Neden Bu Kadar Zor?
Bilginin Laneti: Daha Az Bilgili Olanların Bakış Açılarını Anlamak Neden Bu Kadar Zor?

Bilginin Laneti (veya Bilme Laneti), insanların kendilerinden daha az bilgili kişilerin görüşlerini tam olarak anlayamamalarına sebep olan bir bilişsel önyargıdır. Örneğin Bilginin Laneti sebebiyle bir alanda uzman olan bir kişi, bu konuda deneyimsiz kişilere konuyu öğretmekte zorlanabilir; çünkü uzman kişi kendisinin açıkça görebildiği bir durumun deneyimsizler için de bariz olduğu yanılgısına düşer. Bunun tam tersiyle ilgili olarak Dunning-Kruger Etkisi'ne bakabilirsiniz.

Bilginin Laneti günlük hayatta insanlarla iletişim kurmak gibi birçok alanda karşımıza çıkabileceği için çok iyi anlaşılması gereken bir olgudur. Bu nedenle aşağıdaki makalede insanların neden bu etkiyi yaşadıklarını ve insanlar üzerindeki etkisini açıklayacağız.

46
Paylaş
Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?
Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?

Borderline Kişilik Bozukluğu, kararsız ve uçlarda ruh halleri, çarpık benlik duygusu, dengesiz ilişkiler, yoğun öfke patlamaları ile karakterize edilen bir kişilik bozukluğudur. Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip bireyler, ani ruh hali değişiklikleri yaşayabilir. Bu durum kendilerini ve hayatı algılayış biçimlerinde soruna yol açabilir.

Ani ruh hali değişimleri ile, kendinizi neşeli hissederken dakikalar ya da saatler içinde öfke patlamaları yaşayabilirsiniz. Bir gün iyi anlaştığınızı düşündüğünüz, sevdiğiniz birisini ertesi gün çok kötü birisi olarak görebilirsiniz. Bu da insan ilişkilerinde problem yaşamanıza, dengesiz ve geçici ilişkiler kurmanıza yol açabilir. En nihayetinde bu durum, sizi ve sosyal ilişkilerinizi büyük ölçüde yıpratabilir.

136
Paylaş
Benjamin Franklin Etkisi: Bir Kişiye Bir Kere İyilik Yaptığınızda, Aynı Kişiye Tekrar İyilik Yapma İhtimaliniz Neden Artıyor?
Benjamin Franklin Etkisi: Bir Kişiye Bir Kere İyilik Yaptığınızda, Aynı Kişiye Tekrar İyilik Yapma İhtimaliniz Neden Artıyor?

Benjamin Franklin Etkisi, insanların özellikle önceden sevmedikleri veya nötr hissettikleri kişilere iyilik yaptıklarında, bu kişilerden hoşlanmaya başlamalarına sebep olan bir bilişsel önyargıdır. Örneğin, Benjamin Franklin Etkisi, sizden pek hoşlanmayan birinin size bir kitap uzattıktan veya bir işinize yardım ettikten sonra sizden hoşlanmasını sağlayabilir.

Kısaca "Ben Franklin Etkisi" olarak da bilinen bu etki, insanlarla iletişim kurarken kullanabileceğiniz veya üstünüzde kullanılabileceğinden farkında olmanızın size yarar sağlayacağı bir kavramdır. Bu nedenle bu makalede Benjamin Franklin etkisiyle ilgili bilgi edinecek ve nasıl kullanabileceğinizi, diğer insanların kullandığını nasıl anlayabileceğinizi öğreneceksiniz.

56
Paylaş
WISA Woodsat: Dünya'nın İlk Ahşap Uydusuyla Tanışın!
WISA Woodsat: Dünya'nın İlk Ahşap Uydusuyla Tanışın!

Dünyanın ilk ahşap uydusu bu yılın sonunda fırlatılacak. En azından planlanan bu. Bu küçük uydunun adı WISA Woodsat. Kontrplak panellerinin uç uzay koşullarına ne kadar dayandıklarını ve bu koşullarda nasıl davrandıklarını test edecek.

Uydu, Fin uydu şirketi Arctic Astronautics tarafından tasarlandı. 12 Haziran’da gerçekleştirilen başarılı test uçuşunun ardından 2021 Kasım’da Rocket Lab tarafından bir Electron Roketi aracılığıyla Yeni Zelanda'daki Mahia Peninsula fırlatma kompleksinden fırlatılması planlanıyor.

17
Paylaş
Şehirdeki Ağaçlar Ne Kadar Riskli Olabilir? Buna Uygun Hangi Önlemleri Almamız Gerekir?
Şehirdeki Ağaçlar Ne Kadar Riskli Olabilir? Buna Uygun Hangi Önlemleri Almamız Gerekir?

Yol ağaçları, kent ormanları, peyzaj bahçeleri... Hepsi, şehir ekosistemi için oldukça gerekli ve faydalı unsurlardır. Şehrin sıcaklığını düşürürler, biyoçeşitliliği artırırlar, rekreasyonel ("boş zaman aktivitesi" için) hizmet/ortam sağlarlar ve görsel kaliteyi artırırlar. Ancak bir sorun vardır: Bu bahsettiğimiz unsurları oluşturanlar, birer "canlıdır". Dolayısıyla, onlar da her canlı gibi hastalanabilir, "kusurlu" bir takım özellikleri olabilir ve hatta belli bir zaman sonra ölebilir. Haliyle, tüm bu faktörler zaman içinde, insanlar veya diğer canlılar için yaralanma veya ölüme yol açabilen birer risk faktörü haline gelebilir. Bu nedenle bu risk faktörlerini tanımak ve bunlara yönelik doğru önlemleri almak önemlidir.

Ağaçlar, her bir özelliği bakımından, doğal ortamlarında aslında bir normal dağılım ("çan eğrisi") oluşturuyor olsa da, şehir ekosisteminde bu farklıdır. Çünkü şehir ekosisteminde insanlar, ağaçların yaşam alanlarına doğrudan veya dolaylı olarak müdahale ederler ve normal dağılımı bir nebze bozarlar. Örneğin yol çalışmaları, ağaç köklerine zarar verebilirken, devasa boyutlara sahip evler ağaçlar üzerine gölge yaptıkları için, ağaçların ışık alımını azaltırlar ve gelişimini kısıtlayabilirler. En nihayetinde, bu gibi etkenlerin doğal bir sonucu olarak ağaçlarda olağandışı hastalıklar ve ölümler meydana gelmeye başlar. Bunlardan kaynaklı risk faktörlerine biraz daha yakından bakalım.

12
Paylaş