Yarma vakası (İng: "breakthrough case"), bir hastalığa karşı üretilen aşının olunmasından sonra 14 günlük bağışıklık tepkisi süresi dolmasına rağmen kişinin o hastalığa yakalanması durumudur. %100 koruma sağlayamayan her aşıda yarma vakaları kaçınılmaz olarak var olacaktır ve beklendik bir durumdur. Bir hastalıkta yarma vakalarının olması, kendi başına endişe kaynağı değildir; fakat bu vakaların artması ve buna neden olan hastalığın önlenememesi daha büyük sorunları doğurabilir. İzah edelim.

Bir aşı, bir insanın bir hastalığa karşı ekstra ve çok güçlü bir savunma hattı oluşturabilmesini sağlayan bir araçtır. Ancak her savaşta olduğu gibi, ölümcül hastalıklarla mücadelede de düşman, savunma hattını yarıp geçebilir. İşte buna yarma vakası denmektedir. Başarıyla çalışan bir savunma hattında bu, nadiren olacak bir olaydır ve COVID-19 aşılarında da durum budur. Pandemi gereğinden uzun sürmediği ve popülasyonun yüksek bir çoğunluğu seri bir şekilde aşılanabildiği sürece yarma vakaları endişe verici olaylar değildir.

Şempanzeler, Doğu ve Orta Afrika'da yaygındır ve Gabon'daki Loango Ulusal Parkı gibi bazı bölgelerde gorillerle birlikte yaşarlar. Bu park aynı zamanda 2005'ten beri Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nde primatolog olan Tobias Deschner ve Osnabrück Üniversitesi'nde bilişsel bir biyolog olan Simone Pika tarafından yönetilen Loango Şempanze Projesi'ne de ev sahipliği yapıyor.

Loango'da araştırmacılar, grup kompozisyonu, sosyal ilişkiler, komşu gruplarla etkileşimler, avlanma davranışı, alet kullanımı ve iletişim becerilerine özel olarak odaklanarak yaklaşık 45 şempanzenin davranışını gözlemliyor ve analiz ediyor. Simone Pika şöyle anlatıyor:

Fizik dünyasında yaptığı önemli çalışmalarla tanınan ve 1979 yılında Nobel Fizik ödülüne layık görülen Steven Weinberg, 88 yaşında hayata veda etti.

Nobel ödülünü Abdus Salam ve Sheldon Glashow ile, zayıf kuvvetin ve elektromanyetik kuvvetin birleştirilmesi üzerine yaptığı çalışmayla almıştı. Cornell Üniversitesinde eğitim görmüş, Princeton'da ise 1957'de doktorasını tamamlamıştı ve günümüzde hala Texas Üniversitesi, Austin'de Fizik ve Astronomi bölümünde çalışmaktaydı. Berkeley, MIT, Harvard ve Columbia gibi birçok önde gelen üniversitede de görev almıştı.

Evrim Ağacı olarak takipçilerimizle Google Forms aracılığıyla Nisan 2021 tarihinde bir anket düzenlemiştik. Anketin amacı hem bilimsever olan takipçilerimizin düşüncelerini öğrenmek hem de 2019 senesinde çıkarttığımız 3. kitabımız olan Şüphecinin El Kitabı'nın devamı niteliğinde olacak (ve henüz yazım aşamasında olan) ikinci kitabında yer vermektir.

Toplamda 45 sorudan oluşan bu ankette 429 katılımcı yer almıştır. Katılımcıların her soruya cevap verme gibi bir zorunluluğu olmadığı için yanıtlayan sayısında farklılıklar görebilirsiniz. Sorulan sorudaki konuyla doğrudan ya da dolayı olarak ilgili Evrim Ağacı'nda bir yazımız varsa, görselin hemen altında "Okuma önerisi" olarak bu yazılara yönlendiren bağlantılar yer alacaktır. Daha fazla bilgi için Sahtebilim ve Şüphecilik Yazı Dizimize göz atabilirsiniz.

Dünyanın dört bir yanından sağlık çalışanları Twitter'da pandeminin başından beri yaşadıkları durumları aktarıyor. Son zamanlarda aşılanmanın artmasıyla, bu hikayelerde bazı değişiklikler olmaya başladı. Artık yoğun bakım servislerini dolduranların neredeyse tamamı aşısızlardan oluşuyor! Öyle ki solunum cihazına bağlanan aşı karşıtlarının paylaşımlarının bir anda değiştiğini ve orada aşı olmak istediklerini duyuyoruz. Fakat sağlık çalışanlarının tek söyleyebildiği şey:

Aşılanma oranının çok düşük olduğu ABD'nin Alabama eyaletinden Dr. Brytney Cobia, Facebook paylaşımında normalde tamamen sağlıklı olan birçok gencin, çok ciddi korona hastalığı geçirdiğini dile getiriyor ve ekliyor: