İçerikler - Sayfa 332

Derin siyah gözleri olan orta büyüklükte bir baykuş türüdür;Aynı boydaki diğer baykuşlardan daha büyük başlı, daha kısa ve yuvarlak kanatlıdır. Giysisinin rengi canlı kızıl kahverengiden donuk griye kadar değişir. Gencinin alt tarafı enine çizgilidir. Genellikle gece titreyen ötüşleri ve kee-wik! çığlıklarıyla tespit edilir. Boyu: 37-39 cm, Kanat Açıklığı 94-104 cm'dir. Erkek bireyler ortalama 440 g, dişi bireyler ortalama 533 g'dır.

Baykuşlar (Strigiformes) takımında ve Baykuşgiller (Strigidae) familyasına sınıflandırılmaktadır. Familyanın fosil kayıtları Erken Eosen’e, yani yaklaşık 56 ila 48 milyon yıl öncesine kadar izlenebilmektedir. Bu familya genellikle kozmopolit dağılıma sahiptir ve Antarktika dışında neredeyse her kıtada görülebilmektedir.

Utanç; onur kırıcı, ahlaka uymayan veya uygunsuz algılanan bir davranış sergilemiş olmaktan doğan mahcubiyet veya küçük düşme duygusudur. Utanç deneyimleyen kişiler genelde utandıkları şeyi gizlemeye çalışırlar. Utanç duygusu kronikleştiğindeyse kişi kendisini derinden ve temelde kusurlu hissedebilir. Kişinin kendi deneyimlediği utanç duygusunu fark etmesi genelde zordur.

Negatif bir duygu olan utancın kökeni, tür olarak hayatta kalışımızda oynadığı role dayanır. Utanç olmasaydı kültürel normlara ve yasaya uyma ihtiyacı hissetmezdik ve sosyal bir tür olmamıza olanak sağlayan davranışları sergilemezdik.^[1] Çünkü insanlar kabul görmek isterler ve utanç, bu noktada bizi kontrol altında tutan evrimsel bir araçtır.

Yıldızlar füzyon, yani atomların bir araya gelip enerji salması sayesinde uzayın karanlığında ışıl ışıl parlar. Peki ya yıldızlara güç sağlamanın başka bir yolu varsa?

Austin, Texas Üniversitesi'nden Katherine Freese ile Colgate Üniversitesi'nden Cosmin Ilie ve Jillian Paulin'den oluşan bir ekip, James Webb Teleskobu'ndan (JWUT) gelen görüntüleri incelerken yok olan karanlık madde parçacıklarından güç alan, Güneş'imizden çok daha büyük ve parlak olan teorik cisimler, yani karanlık yıldızlar olabilecek üç parlak cisim fark ettiler. Eğer hipotez doğrulanırsa bu yıldızlar, fiziğin çözülmemiş en derin problemlerden biri olan karanlık maddenin doğasını ortaya çıkarabilir. Weinberg Teorik Fizik Enstitüsü müdürü ve UT Austin'de Jeff ve Gail Kodosky Fizik Bölümü Başkanı Freese bu konuda şunları söylüyor:

Evrendeki bazı nesneler, canlı ve sürekli bir ışıkla parlar. Bazılarıysa başka nesnelerin ışıklarını yansıtır. Kimileri ömürlerinin sonunda büyük bir patlamayla yok olurken kimileri de nabız atışları gibi düzenli ışıklar saçar. Bazı enerji kaynaklarıysa bir saatin tik takları gibi düzenli şekilde foton demetleri yayar.

Bu son ışık yayma biçiminin gözlemlendiği birkaç farklı nesne türü mevcuttur. Ancak son günlerde bilim insanları kafa karıştırıcı bir şekilde yanıp sönen yeni bir ışık kaynağı keşfettiler. Arşivlenmiş verilere göre bu ışık 1988'den beri her 21 dakikada bir parlıyor. Üstelik, GPM J1839–10 adı verilen ve bizden 15.000 ışık yılı (yani 140 katrilyon kilometre) uzaktaki Kalkan (veya Scutum) takımyıldızı içinde bulunan bu nesnenin ne olduğunu bilmiyoruz!

Kolombiya'nın And Dağları'nda yaşayan Mabuya kertenkeleleri diğer kertenkelelere hiç benzemiyor. Kertenkelelerin çoğunluğu sert kabuklu yumurtalar bırakırken, bazı Mabuya türleri yavrularını canlı doğuruyor. En önemli özellikleri ise annelerinin vücudun içerisinde bulunan, yavruları beslemek için özelleşen organlar olan plasentalara sahip olmasıdır.

Aslında, plasentalar genelde fare ve insan gibi memelilerle ilişkilendirilir. İnsanlar olarak biz plasentalı memeliler, bir diğer ismiyle etenelileriz. Fakat bizim dışımızda plasentaya sahip farklı hayvan türleri de var. 2001 senesinde, Kolombiya'daki Santander Endüstri Üniversitesi'nden zoolog Martha Patricia Ramírez-Pinilla ve Adriana Jerez, Mabuya kertenkelelerinin bizden çok da farklı olmayan, aşırı gelişmiş plasentaları olduğunu keşfettiler.^[1]