İçerikler - Sayfa 331

Manifold kavramı Öklid Uzayı'nın yani düzlemsel (doğrusal) uzayların dışında da farklı geometrilerle uğraşmamıza olanak sağlayan bir kavramdır. Manifold kavramının temel motivasyonu Gauss Eğriliğidir. Gauss, her yüzeyin düz olmadığını ancak noktasal olarak baktığımızda düzlem gibi davranabildiğini gözlemlemiştir.

Örneğin Dünya'mız elbette düz değildir, ancak siz Dünya'nın üzerinde dümdüz bir ovaya baktığınızda Dünya'nın düz olmadığını fark etmekte oldukça zorlanabilirsiniz; çünkü siz Dünya'nın üzerinde bir noktasınızdır ve Dünya noktasal olarak düzdür, ancak genel yapısı itibariyle düz değildir.

Karşılaştırmalar yapmak, insanın doğayı ve kendini tanımlamak için başvurduğu temel yöntemlerden biridir. İnsanın kendi varlığını tanımlama çabası, aynı zamanda kendini diğer canlılardan ayırma çabasıdır. İki ayak üzerinde durmak, alet yapmak ve bazı zihinsel avantajlara sahip olmak gibi bir dizi insan özelliği insanı diğer canlılardan ayrıştırmak için kullanılır. Aslına bakılırsa insan özelliği olarak ortaya konulan çoğu özellik belli ölçülerde diğer hayvanlarda da görülür. Örneğin, çoğu canlı alet yapabilir. Yakın akrabalarımız olan maymunlardan, uzak akrabalarımız olan kuşlara kadar pek çok canlı avlanmak, karşı cinse kur yapmak ve yuva oluşturmak için alet yapar veya doğada bulduğu hazır nesneleri alet olarak kullanır.

Bu yazıda ise insana atfedilen bir başka özellikten, sanattan bahsedeceğiz. İnsan evrimi, biyolojik serüvenimizin yanı sıra kültürel evrimimizi de kapsayan bir kavramdır. Sanat, şüphesiz ki kültürel evrimimizin en önemli parçalarından biridir. Kesin tarihini ve ne şekillerde nasıl ortaya çıktığını tespit etmemizin neredeyse imkânsız olduğu bu uğraşımızın kaynağı, bizim dışımızdaki canlıların bizim sanat uğraşımıza yakın davranışlar gösterip göstermediği gibi soruları inceleyeceğiz.

Türdiriltimi (İng: "De-extinction") veya "diriltme biyolojisi", soyu tükenmiş türlerin bireylerine (genellikle genetik olarak) benzer canlı organizmaların yeniden oluşturulma sürecini ifade eder. Daha uzun tanımıyla türdiriltimi; soyu tükenmiş bir türün yapay seçilim yoluyla geri ıslah (İng: "back-breeding"), klonlama ve genom düzenlemesi gibi teknikler kullanılarak canlı bir organizmanın nesli tükenmiş türe doğru değiştirilmesidir.

Yani türdiriltimi, türlerin neslinin tükenmesine sebep olan faktörleri anlamak ve bu türleri yeniden canlandırmak amacıyla bir dizi teknik ve yöntem kullanılan çok kapsamlı bir süreçtir. Her ne kadar kulağa ilk etapta Jurassic Park ve Frankenstein esintilerine sahip ütopik bir olgu gibi gelse de aslında nesli tükenmiş türleri geri getirme çabalarını bir araya getiren bir bilim dalıdır.

İklim değişikliği, Dünya'nın dört bir yanındaki her bölgeyi etkiler. Örneğin buzulları eritir ve deniz seviyelerinin yükselmesine neden olur. Bazı bölgelerde ekstrem hava koşulları ve yağış miktarları gözlenirken bazı bölgelerde ise sıcak hava dalgaları ve kuraklıklar deneyimlenir. Üstelik iklim krizi, eğer şimdi aksiyon almazsak, giderek daha da kötüleşecek.

İklim değişikliği, Dünya için çok ciddi bir tehdittir ve sonuçları hayatımızın çoğu alanını etkileyebilir. Gelin iklim değişikliğinin neden olduğu başlıca sorunları inceleyelim.

25 Temmuz 2023 tarihinde, CDC (Centers for Disease Control and Prevention) tarafından ABD'de 4 eyaletin etkilendiği bir Salmonella salgını duyuruldu.

Yapılan soruşturmadan elde edilen ilk verilere göre; toplamda 16 vakanın salgından etkilendiği, 6 vakanın hastanelik olduğu ancak henüz ölüm raporlanmadığı tespit edildi. Vakalarla yapılan görüşmelerde hastaların en son dana kıyması tükettikleri, ürünleri ABD'de altı eyalette şubesi olan "ShopRite" adlı bir perakende zincirinden temin ettikleri, alışveriş yapılan eyaletler arasında Connecticut, New Jersey, ve New York'un bulunduğu öğrenildi.