İçerikler - Sayfa 333

Torpor, hayvanlarda görülen düşük metabolik ve fizyolojik aktivite hallerine verilen genel isimdir. Günlük veya mevsimsel olarak gerçekleşebilir. Günlük olarak torpor hâline geçen canlılar birkaç saat boyunca bu hâllerini korurken mevsimsel olarak torpor hâline geçebilen canlılar belli mevsimler içerisinde günlerce bu durumda kalabilirler.

Mevsimsel torpor gerçekleştiği mevsime göre farklı türlere ayrılır. Örneğin kış ayında gerçekleşiyorsa kış uykusu (hibernasyon), yaz ayında gerçekleşiyorsa yaz uykusu (estivasyon) adını alır. Mevsimsel torporlar ayrı isimler aldığı için torpor terimi genellikle günlük olan torpor hâlini belirtmek için kullanılır. Böylelikle hibernasyon ve estivasyon da birbirine bağlanan birden çok torporun oluşturduğu torpor serileri olarak tarif edilebilir.

Atlantik Meridyenel Devrilme Sirkülasyonu (İng: "Atlantic Meridional Overturning Circulation" veya kısaca "AMOC"), Atlas Okyanusu içindeki akıntı sistemlerinden biridir ve güneydeki ılık ve tuzlu suları kuzeye, kuzeydeki soğuk ve derin suları güneye taşır. Bu sirkülasyon, dünyanın çeşitli yerlerine sıcaklık getirir ve ayrıca okyanus yaşamını sürdürmek için gerekli besinleri taşır. Atlantik Meridyenel Devrilme Sirkülasyonu, Kuzey ve Labrador Denizleri ve Güney Okyanusu'ndaki devrilme bölgeleriyle bağlantılıdır, ancak Labrador Denizi'ndeki devrilmenin boyutu tartışmalıdır.^[1][2]

Okyanus suyu, akıntılar sayesinde sürekli bir dolaşım halindedir. Gelgit akıntıları kıyıya yakın meydana gelir ve Güneş ile Ay'dan etkilenir. Yüzey akıntıları rüzgardan etkilenir. Bununla birlikte, yüzeyden deniz tabanına meydana gelen diğer çok daha yavaş akıntılar, termohalin sirkülasyonu adı verilen bir süreç olan tuzluluk ve okyanus sıcaklığındaki değişiklikler tarafından yönlendirilir. Bu akımlar, AMOC'u da içeren büyük bir "küresel taşıma bandında" taşınır.

Hayvancılık üretiminin yoğunlaştığı dönemlerde, hayvanlarının sağlığını ve refahını olumsuz yönde etkileyen stresi azaltacak yöntem arayışları, yetiştiriciler ve üreticiler için önemli bir konu haline gelmiştir. Bu nedenle tavuklarda, sığırlarda veya domuzlarda stresi azaltmak için çeşitli müzik türlerini kullanma olasılığı düşünülmüştür.

Bu konuya odaklanan bir çalışmada müzik seçiminin rahatlama hissini artırarak hayvanların sağlık ve üretim performansını olumlu yönde etkileyebileceği ortaya çıkmıştır. Bu etkide seslere maruz kalma süresi ve seslerin yoğunlukları da önemlidir ve bazı bilim insanları ses dalgalarının frekansının da önemli olabileceğini iddia etmektedir.

Dinozorlar, 160 milyon yıl boyunca dünyaya hükmeden çeşitli bir hayvan grubuydu. Dinozorların yeryüzüne nasıl 160 milyon yıl boyunca egemen olduğu sorusu ise insanların aklına gelmektedir. İlk başta, keskin ve sivri dişler, kanca gibi pençeler ya da devasa boyutlar akla gelmektedir. Ancak daha detaylı düşünüldüğünde ilk başta akıllara gelmeyen bir etmen daha vardır o da: Zekâdır. Zekânın ne olduğunu yönünde kesin bir fikir birliği bulunmadığından ötürü “bilişsel yetenek” terimi tercih edilmektedir.

Dinozor kavramı ilk kez Megalosaurus'un keşfiyle anlam kazanmıştır. 19. yüzyıldan sonra paleontolojide ardı ardına yapılan keşifler dinozorların bilim dünyasında popülerleşmesini sağlamıştır. Elbette, kabul edilen dinozor tanımı da gelişmeler ışığında çok farklılaşmıştır. İlk başlarda dinozorlar, “akılsız” ve soğukkanlı sürüngenler olarak düşünülüyordu. Ancak Thomas Huxley’in başlattığı, John Ostrom'un nokta koyduğu çalışmalar sayesinde dinozor kavramı değişti ve "Dinozor Rönesansı" olarak isimlendirilen dönemin başlamasına sebep oldu. Bu olaydan sonra dinozorlar üzerindeki akılsız kertenkele imajı silinmeye başladı ve onların tahmin edilenden daha kompleks canlılar oldukları anlaşılmıştır. Tıpkı yeryüzünde yaşayan diğer hayvanlar gibi…

Ada doğanı 36-42 cm uzunluğa ve 87-104 cm kanat açıklığına sahip bir yırtıcı kuştur. Uzun sivri kanatları, uzun kuyruğu ve ince yapısıyla büyük bir delice doğanını veya küçük, ince bir gökdoğanı andırır. İki renk formu vardır. Yetişkinlerinin koyu renkli formu tamamen isli kahverengidir ve kanat altı örtüleri siyahtır. Açık renk formu ise daha çok genç delice doğanı andırır, ancak alt kısımları soluk renkte olup kanat altı örtüleriyle daha açık tondaki uçuş tüyleri arasında kontrast gösterir. Genç bireyler büyük bir genç delice doğan gibidir, ancak açık renkteki alt kısımları daha koyu kanat uçları ve kanat kaplamalarıyla tezat oluşturur.

Karakaralar ile doğanların sınıflandırıldığı Doğangiller (Falconidae) familyasında bulunmaktadırlar. Genellikle sivri kanat uçlara sahip ve çevik dalış manevraları bulunan küçük-orta boyutlu yırtıcı kuş türleridir. Bu familyanın atasal popülasyonları yaklaşık 30 milyon yıl öncesine kadar izlenebilmektedir.