Ders 4: Filogenetik Haritalandırma, Zorluklar ve Çözümler

Canlıların evrimsel akrabalık ilişkilerini ve ortak atadan dallanma örüntülerini gösteren soy ilişkileridir.

Türler arasındaki evrimsel ilişkileri karakterler, genler ve diğer kanıtlarla ağaç biçiminde çıkarma sürecidir.

Canlı soylarının ortak atalardan nasıl dallandığını gösteren filogenetik şemadır.

Türlerin belirli özelliklerinin varlığı, yokluğu ya da sayısal durumlarının tablo halinde gösterilmesidir.

Filogenetik analizde türleri ayırt etmek için kullanılan özellik ya da özelliktir.

Canlıları yalnızca dış görünüş ya da gözlenen benzerliklerine göre karşılaştıran analiz yaklaşımıdır.

Türler arasındaki birebir aynı özellikleri sayarak benzerlik ilişkisi kuran analizdir.

Karakter matriksinden elde edilen türler arası ortak benzerlik sayılarını gösteren tablodur.

Dış gruba göre sonradan kazanılmış ortak özellikleri kullanarak akrabalık ilişkisi kuran analizdir.

İncelenen türlere yakın akraba olan ama onlardan ayırt edilebilecek kadar uzak seçilen karşılaştırma grubudur.

Atadan ayrıldıktan sonra ortak olarak kazanılmış ve yakın akrabalığı göstermede kullanılan türemiş ortak özelliktir.

Daha eski ortak atadan gelen ve analiz edilen türlerin yakın akrabalığını ayırt etmeyen atasal ortak özelliktir.

İki ya da daha fazla soyun geçmişte paylaştığı atasal popülasyon veya türdür.

En yakın grupları birleştirip onların diğer gruplara uzaklıklarını yeniden hesaplayarak matriksi aşamalı daraltma yöntemidir.

İki ya da daha fazla değerin toplamının değer sayısına bölünmesiyle elde edilen ortalama değerdir.

Birden fazla filogenetik ağaç arasında en az evrimsel değişim gerektiren ağacı daha olası kabul eden ilkedir.

Bir özellikte, gen dizisinde ya da soy hattında zaman içinde meydana gelen kalıtsal değişimdir.

DNA ya da gen dizilerindeki farklılıkları kullanarak evrimsel ilişkileri inceleyen analizdir.

Bir organizmanın genetik materyalindeki nükleotitlerin sıralanışıdır.

Belirli bir gen bölgesindeki nükleotitlerin sırasıdır.

Benzer özelliklerin ortak atadan gelmeden bağımsız olarak ortaya çıktığı evrimsel durumdur.

Akrabalığı yakın olmayan soyların benzer çevresel baskılar altında benzer özellikler geliştirmesidir.

Yakın akraba ya da benzer gelişimsel altyapıya sahip soyların bağımsız olarak benzer özellikler evrimleştirmesidir.

Bir soyun farklı ekolojik nişlere uyum sağlayarak kısa sürede çok sayıda farklı forma ayrılmasıdır.

Evrimsel değişimlerin görece kısa zaman aralıklarında gerçekleşmesi durumudur.

Bilimsel yöntemlerin hukuki olayların ve suçların araştırılmasında kullanıldığı alandır.

İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü olup videoda filogenetik analizle bulaş zinciri araştırılan virüs olarak geçer.

Virüs örneklerinin genetik dizilerinin belirlenerek karşılaştırılmasıdır.

DNA ve RNA'nın A, C, G ve T/U gibi bazları içeren temel yapı birimidir.

Genetik dizide meydana gelen kalıtsal değişikliktir.

Kodon değişse bile üretilen aminoasidin değişmediği eş anlamlı mutasyondur.

Genetik kod değişikliğinin protein dizisindeki aminoasidi değiştirmediği mutasyon tipidir.

Bir aminoasidi veya dur sinyalini kodlayan üç nükleotitlik genetik kod birimidir.

DNA'da karşılıklı iki zincirde eşleşen nükleotit çiftidir.

Proteinlerin yapı taşı olan organik moleküldür.

Belirli genetik veya fenotipik özelliklerin popülasyonda artmasına ya da azalmasına neden olan evrimsel baskıdır.

Bir genetik varyantın popülasyondaki tüm bireylerde bulunur hale gelmesidir.

Mitokondrilerde bulunan ve çekirdek DNA'sından farklı kalıtım ve mutasyon özellikleri gösterebilen DNA'dır.

Hücre çekirdeğinde bulunan DNA üzerindeki genlerdir.

Popülasyonların evrimsel süreçlerle birbirinden ayrılarak farklı türlere dönüşmesidir.

Belirli gen dizilerinin evrimsel geçmişini ve akrabalık ilişkilerini gösteren ağaçtır.

Bilimsel analiz için çok sayıda birey, gen ya da veri noktasından temsil edici veri toplama işlemidir.

Türleşme sırasında atasal gen varyantlarının soylar arasında net biçimde ayrılmaması nedeniyle gen ağaçlarının tür ağacıyla uyuşmaması durumudur.

Aynı türden bireylerin belirli bir bölgede yaşayan ve gen alışverişi yapabilen grubudur.

Bireylerin göçü ya da çiftleşmesi yoluyla genlerin popülasyonlar arasında taşınmasıdır.

Bireylerin bir popülasyondan diğerine hareket ederek genetik karışıma katkı sağlamasıdır.

Farklı tür ya da soyların çiftleşerek hibrit bireyler oluşturmasıdır.

Modern insan türünün bilimsel adıdır.

Modern insanlarla çiftleştiği bilinen soyu tükenmiş insan akrabasıdır.

Farklı tür ya da soyların çiftleşmesiyle oluşan bireydir.

Genlerin ebeveynden yavruya dikey aktarım dışında farklı türler veya soylar arasında taşınmasıdır.

Genlerin anne ve babadan yavruya aktarılmasıdır.

Başka bitkilerin dokularına nüfuz ederek onlardan beslenen ve bazen gen aktarımına aracılık edebilen bitkidir.

Bir genin kopyalanarak genomda birden fazla kopya oluşturmasıdır.

Gen çoğalması sonucunda oluşan aynı kökenli genlerden biridir.

Dallanma yoluyla farklı türlerin oluşmasıdır.

Bir tür ya da popülasyonun dallanmadan kendi içinde evrimsel olarak değişmesidir.

Ortak atayı ve o atadan gelen bütün torun türleri içeren gruptur.

Ortak atayı ve onun torunlarının bir kısmını içerip tüm torun türleri kapsamayan gruptur.

Farklı ortak atalardan gelen türleri tek bir grup gibi gösteren sınıflandırmadır.

Bakteri ve arkeler gibi çekirdeksiz hücresel organizmalar için kullanılan pratik ama filogenetik açıdan parafiletik olabilen terimdir.

Prokaryotik canlılardan biri olan ve videoda hem sınıflandırma hem yatay gen transferi bağlamında geçen canlı grubudur.

Prokaryotik canlılardan biri olan ve ökaryotlarla akrabalık ilişkisi bağlamında tartışılan canlı grubudur.

Çekirdeğe sahip hücrelerden oluşan canlı grubudur.

Ortak atadan gelen temel yapı planının farklı soy ve işlevlerde değişmiş biçimlerde görülmesidir.

Dört üyeli omurgalılar grubudur.

Ön üyede üst kol kemiği olarak bulunan tetrapod uzuv kemiğidir.

Ön kol kemiklerinden biridir.

Ön kol kemiklerinden biridir.

Bilek kemikleridir.

El tarak kemikleridir.

El veya ayak parmaklarını oluşturan kemiklerdir.

Aynı atasal yapıdan türeyen ancak farklı canlılarda farklı işlevler kazanabilen benzerliktir.

Uzun evrimsel zaman boyunca çok az değişerek korunan özelliktir.

Bazı sürüngenlerde ışığı algılayan üçüncü göz benzeri yapıdır.

İnsanda parietal organ kalıntısıyla ilişkilendirilen bezdir.

Farklı vücut karakterlerinin farklı hızlarda evrimleşmesi durumudur.

Vücudunda farklı hızlarda evrimleşmiş karakterler bulunduran türdür.

Canlının erken gelişim dönemlerinde gerçekleşen ve evrimsel izler taşıyabilen gelişim aşamalarıdır.

Canlının erken gelişim evresindeki halidir.

Gelişimsel olayların zamanlamasında ya da hızında meydana gelen evrimsel değişimdir.

Yavru ya da larva özelliklerinin yetişkin bireyde korunmasıyla ilişkili gelişimsel evrim durumudur.

Canlının erken gelişim evresine ait olup bazı türlerde yetişkinlikte korunabilen özelliktir.

Vücudun belirli bir bölümünün diğer bölümlere göre orantısız biçimde büyümesi ya da gelişmesidir.

Bir organın normalde bulunmaması gereken bir yerde ortaya çıkmasıdır.

Geçmiş canlılara ait kalıntıların evrimsel değişimleri izlemek için kullanıldığı jeolojik kayıttır.

Geçişler arasındaki özellikleri temsil eden, doğrudan ata-torun olmak zorunda olmayan türdür.

Aynı tür içindeki bireyler arasında görülen özellik farklılıklarıdır.

Gaga yapıları ve beslenme farklılaşmalarıyla evrimsel süreçlere örnek olarak verilen kuş grubudur.

Birbirleriyle ekolojik ilişki içindeki canlıların karşılıklı olarak evrimleşmesidir.

Videoda birlikte yaşadığı bakterilerle filogenetik ağaç uyumu örneği verilen böcek grubudur.

Canlıların dağılımı ve yer şekillerinin evrimsel analizlerle karşılaştırılmasında kullanılan mekansal bilgidir.

Adaların oluşması ve yaşlanması gibi yeryüzünün zaman içindeki fiziksel değişim süreçleridir.