İçerikler - Sayfa 771

Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
Filtrele
Uyurken "Beynimiz Yıkanıyor": Uykuya Daldığınızda Kan, Beyin Dokusunu Terk Ediyor ve Yerini Beyin-Omurilik Sıvısı Alıyor!
MakaleUyurken "Beynimiz Yıkanıyor": Uykuya Daldığınızda Kan, Beyin Dokusunu Terk Ediyor ve Yerini Beyin-Omurilik Sıvısı Alıyor!

Boston Üniversitesinde yapılan yeni bir araştırma, bu gece uyuduğunuzda beyninizde hayret verici şeyler yaşanacağını söylüyor. Siz uykudayken, önce nöronlarınız giderek sakinleşecek, birkaç saniye sonrasında kafanızın içerisinde bulunan kan sızmaya başlayacak. Akan kanın yerini beyin-omurilik sıvısı alacak ve beyninizi ritmik, yavaş dalgalarla, baştan sona yıkayacak!

Science dergisinde yayınlanan bu çalışma, beyin-omurilik sıvısının yaymış olduğu ritimleri sergileyebilmesi yönünden bir ilk oldu.[1] Aynı zamanda bahsedilen çalışmadaki devinimlerin, kan dolaşımı ve beyin dalga aktivitesiyle hayli bağlantılı olduğunu söylemeliyiz.

87
Paylaş
Hipernova Nedir? Süpernova ve Hipernova Arasındaki Farklar Nelerdir?
MakaleHipernova Nedir? Süpernova ve Hipernova Arasındaki Farklar Nelerdir?

Hipernova, süpernovadan yüzlerce kat güçlü olan yıldız ölüm şeklidir. Hipernovalarda, ölmekte olan yıldızın kutup bölgelerinde göreli olarak az olan basınç, patlamanın her yöne yayılması yerine, kutupsal olarak iki yönlü ve daha yoğun olmasına sebep olur. Hipernovalarda, patlama yönünde olan uzak cisimler büyük zarar görürken, yakın olduğu halde hipernova patlaması doğrultusunda olmayanlarsa az bir etkiye maruz kalırlar.

Hipernovaların etkisi yıllarca sürebilir ve çok fazla radyasyon ve ışık yayar. Hipernovalar, Güneş'ten onlarca kat daha parlak olabilirler; ancak bir hipernova sönünce, geriye neredeyse hiçbir etkisi kalmaz, sadece sönünceye kadar enerji yaymaya devam ederler.

50
Paylaş
Lösemi Nedir? Neden Halen Çocukluk Çağı Lösemisinin Önüne Geçemedik?
MakaleLösemi Nedir? Neden Halen Çocukluk Çağı Lösemisinin Önüne Geçemedik?

2018 yılına ait verilere göre lösemi, yani kan kanseri, yılda yaklaşık 450.000 insanın yakalandığı, 300.000 civarı insanın ise hayatını kaybettiği bir hastalıktır.[1] Peki lösemi tam olarak neyin nesidir ve neden bu kadar yaygın?

Genel olarak kanser, vücut hücrelerinin kontrolsüz çoğalması şeklinde ifade edilebilir. Vücudumuzdaki bütün hücreler, hücre döngüsünde bulunur ve bu döngü, hücre bölünmesi ile sonuçlanır. Hücre döngüsü çok sıkı kontroller altındadır; hücreler yalnızca belirli durumlar veya "sinyaller" varlığında bölünüp çoğalabilir; ancak belirttiğimiz gibi bu döngü birçok sinyal yolağının, içsel kontrol mekanizmalarının ve hücre-hücre etkileşimlerinin kontrolü altındadır.

24
Paylaş
Rahip Kirkman'ın Kız Öğrenci Problemi: İkişerli Gruplar Halinde Birden Fazla Defa Yan Yana Gelmek İstemeyen 15 Öğrenci Nasıl Sıralanabilir?
MakaleRahip Kirkman'ın Kız Öğrenci Problemi: İkişerli Gruplar Halinde Birden Fazla Defa Yan Yana Gelmek İstemeyen 15 Öğrenci Nasıl Sıralanabilir?

Lady's and Gentleman's Diary, Company of Stationers tarafından 1841 ile 1871 arasında yıllık olarak yayımlanan ve çoğunlukla okuyucularının ortaya çıkardığı problemlerden ve sonraki ciltlerde verilen çözümlerden oluşan, aynı zamanda kelime bulmacaları ve şiir de içeren bir matematik dergisiydi. Derginin genel merkezi Londra'da bulunuyordu.

Tarihler 1850’yi gösterdiğinde, kilisede bir rahip olan Thomas Kirkman, Lady's and Gentleman's Diary dergisine, basitmiş gibi duran bir problem gönderdi. Problem şöyleydi:

28
Paylaş
Bir Aşının Normalden Hızlı Üretilmesi Riskli mi? Bugüne Kadar Üretilen En Hızlı Aşı Hangisi? COVID-19 Aşısının Güvenliği Nasıl Garanti Edilecek?
MakaleBir Aşının Normalden Hızlı Üretilmesi Riskli mi? Bugüne Kadar Üretilen En Hızlı Aşı Hangisi? COVID-19 Aşısının Güvenliği Nasıl Garanti Edilecek?

Mart 2020'de Evrim Ağacı'nda yazdığımız üzere, COVID-19 aşısının en erken 12-18 ay içerisinde üretileceği, dolayısıyla 2021 yılından önce erişilebilir olmayacağı bilinmekteydi. Ancak bu süre bile, birçokları için aşırı kısa gözükmekteydi; çünkü aşı üretimi oldukça zorlu bir iştir. Çoğu zaman bir aşının üretilmesi yıllarca sürer. Bugüne kadar ürettiğimiz bazı aşıların üretim süreleri şu şekilde:

Dolayısıyla COVID-19 aşısı üretiminin de uzun sürmesi beklenirdi. Bu durumda, 12-18 ayda üretilecek bir aşının güvenli olacağından emin olabilir miyiz?

36
Paylaş