İçerikler - Sayfa 731

Diyelim ki iş başvurusu yapan biriyle görüşüyorsunuz ve bir şeylerin doğru olmadığını hissediyorsunuz. Tam olarak adını koyamıyorsunuz; ama bu kişiden biraz rahatsızsınız. Başvuran kişi doğru şeyler söylüyor, özgeçmişi harika, bu iş için biçilmiş kaftan; ama içgüdüleriniz size tam tersini söylüyor!

Bu gibi durumlarda vermeniz gereken tepki, içgüdülerinizden şüphe etmek olmalıdır. Araştırmalar, iş adaylarıyla yapılan mülakatların uyandırdığı izlenimin, başvuru sahibinin gelecekteki iş performansını öngörmek konusunda yetersiz olduğunu gösteriyor.^[1]

Bildiğimiz neredeyse hiçbir canlı türü, akıp giden zamana sonsuza dek direnemez ve zaman geçtikçe yaşlanır. İnsanlarda bu yaşlanma, kendisi belirli fiziksel ve zihinsel şekillerde gösterir. Yorgunluk, hafızanın eskisi kadar iyi olmaması gibi semptomların yanında kırışıklar, yaşlılığın en belirgin göstergesi olmaya devam ediyor. Pek çok insan için bu kırışıklıklar oldukça rahatsız edici ve kabul etmesi güç bir durum olabiliyor. Bunun önüne geçmek içinde dünyada çeşitli tedavi yöntemleri kullanılmaya devam ediyor. Bu tedaviler, güvenilirlik ve işe yararlılık konusunda kapsamlı tartışmaları da beraberinde getiriyor. Bu yazımızda yaşlılıkla gelen kırışmalara ve bazı tedavi yöntemlerine bakış atacağız.

Derimiz, 3 katmandan oluşur ve en dıştaki katmanı epidermis olarak bilinir. Epidermis, deriyi dış faktörlerden koruyup, derinin nem dengesini sağlamakla görevlidir. Aslında epidermisin üzerinde, tamamen cansız hücrelerden oluşan korun tabakası bulunur; ancak bu, ayrı bir katman olarak sayılmaz.

Vücudumuzda aşırı yağ birikmesi sonucunda obezite hastalığı meydana gelir. Günümüzde obezite görülme oranı hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenmenin bir sonucu olarak obez insan sayısı giderek artıyor. Our World in Data sitesindeki verilere göre dünyadaki yetişkinlerin %13’ü obezken her beş çocuktan birisi de aşırı kilolu. Dünyanın geneline ciddi oranlarda yayılmış olan bu hastalığın ciddi riskleri vardır. Bunlar kalp hastalıkları, diyabet, bazı kanser türleri ve erken ölümlerdir. Bu kadar geniş kapsamlı bir sorunu ortaya çıkaran faktörlerin başında sağlıksız bir yaşam biçiminin geldiğini belirtmiştik. Peki bu sebeplerden biri de bağırsaklarımızda yaşayan bakteriler olabilir mi?

Moleküler biyolog Joshua Lederber; bakteriler, virüsler, protozoa ve mantarların kısaca gastrointestinal kanalda (GIT) bulunan tüm mikroorganizmaların kolektif genetik materyallerinin toplamını bağırsak mikrobiyomu olarak tanımlamıştır. Mikrobiyom, kişinin yaşayış biçimine yani beslenmeden spora kadar her faktör tarafından etkilenen bir sistemdir ve bu sistemin bozulması ya da süreç içerisinde ani değişimler geçirmesi çeşitli hastalıklara zemin hazırlayabileceği gibi pek çok rahatsızlığın belirteci olabilir. Örnek olarak bağırsak florasının bozulması mide fesadı, istemsiz kilo alıp-verme, cilt tahrişi, gıda hassasiyeti gibi pek çok rahatsızlığa sebep olur. US National Library of Medicine National Institutes of Health’te yer alan bir makalede bu konuda şöyle bir açıklama bulunuyor:

Bitkiler hayatta kalmak ve gelişmek için çevrelerindeki değişiklikleri algılamak ve hatırlamak konusunda benzersiz bir yeteneğe sahiptir. Bu süreç DNA ve histon proteinlerinin kimyasal modifikasyonuyla bağlantılı olup DNA'nın hücre çekirdeği içinde paketlenme ve genlerin ifade edilme şeklini değiştirir ve aynı zamanda epigenetik düzenleme olarak bilinir.

Genellikle bu epigenetik bilgi, yavrunun normal bir şekilde büyüyebilmesini sağlamak için herhangi bir uygunsuz hafızanın aktarılmaması için cinsel üreme esnasında sıfırlanır. eLife dergisinde yayınlanan "Histon Demetilazlar için Bitki Genom Bütünlüğünün Korunmasında Yeni Bir Rol" başlıklı makalede, bazı bitkilerin bu bilgiyi unutamadığını ve yavrularına aktardığını dolayısıyla hayatta kalma şanslarını etkilediğini duyurdu.^[1]

Genetik araştırmaları, binlerce geni tek reaksiyon ile çoklamayı (klonlamayı) başaran bilim insanları sayesinde ilginç şekilde hızlanmak üzere. LASSO sondası (İng: "Long Adaptor Single Stranded Oligonucleotide") adı verilen yeni teknoloji, DNA örneklerinden protein kütüphanesi oluşturmak ve gen çoklamakta (klonlamakta) kullanılan sıkıcı yöntemler yerine yeni yöntemler geliştirmek için kullanılabilir.

Klonlama kelimesi, akla Dolly'yi ya da mutsuz ve yalnız kalmamanız için en sevdiğiniz evcil hayvanı klonlamayı teklif eden şirketleri getirebilir. Lakin bu oldukça farklı bir klonlama, çünkü bahsedilen şey moleküler bir kodlama. Bir bakterinin, böceğin ya da bitkinin başka bir canlıya ihtiyaç duymadan üremek için kullandığı doğal bir yöntem olduğu da söylenebilir.