İçerikler - Sayfa 703

Antimon, sembolü "Sb" ve atom numarası 51 olan kimyasal bir elementtir. Antimonun erime ve kaynama noktaları sırasıyla, 630.74°C ve 1950°C olarak bilinmektedir. Bilinen iki farklı allotropik antimon formu mevcuttur. Bunlar, sabit metalik form ve amorf gri form olarak isimlendirilir. Sabit metalik form, amorf gri forma kıyasla doğada daha yaygın şekilde bulunur. Aynı zamanda son derece kırılgandır. Kesintili kristal dokuya ve metalik parlaklığa sahip, beyaz bir metaldir. Oda sıcaklığında hava ile oksitlenmez. Ancak, ısıtıldığında parlak bir şekilde yanar ve beyaz renkte Sb2O3 dumanları çıkarır. Isıyı ve elektriği iyi derecede iletmez.

Antimon, yer yüzünde arsenik kadar bol miktarda bulunur. Yer kabuğunun ortalama olarak her tonuna yaklaşık bir gram katkıda bulunur. Metal formundaki küçük doğal birikintileri bulunmuştur ancak çoğu zaman minerallerde bulunur. Bunlardan en önemlisi stibnit, Sb2S3'tür. Cezayir, Bolivya, Çin, Meksika, Peru, Güney Afrika ve Balkan Yarımadası'nın bazı kısımlarında stibnit yatakları bulunur. Bakır ve kurşun üretimi esnasında kullanılan stibnit, az miktarda geri kazanılabilir. Üretilen tüm antimonların yaklaşık yarısı, sertlik sağlamak için antimon eklenmiş eski pillerden ve hurda kurşun alaşımlarından geri kazanılır.

Tellür, "Te" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 52 olan kimyasal bir elementtir. Yarı metalik özellik gösteren, parlak, kristal, kırılgan, gümüş-beyaz bir elementtir. Genellikle koyu gri bir toz halinde bulunur ve hem metalik hem de ametalik özelliklere sahiptir. Tellür, kükürt ve selenyuma benzer özellikler gösteren birçok bileşik oluşturur. Havada yandığında yeşilimsi mavi bir alev açığa çıkararak, tellür dioksit oluşturur. Tellür, su veya hidroklorik asitten etkilenmez, ancak nitrik asitte kolaylıkla çözünür.

Tellürde, katenasyon yoluyla büyük halka ve zincir molekülleri sağlamak için gerekli olan kovalent bağlanma neredeyse yoktur. Element, rhombohedral formda kristalleşir. Kırılgandır ama çok sert değildir. Tellür atomları, kristalde Te – Te mesafeleri 3,74 Å olan spiral zincirler oluşturur. Tellür, ısıyı iletme konusunda yetersiz olsa da, ortalama bir elektrik iletkeni olarak belli alanlarda iş görebilir. Halitleri oluşturmak için halojenlerle (flor, klor, brom ve iyot) ve tellüritler oluşturmak için çoğu metal ile yüksek sıcaklıklarda tepkimeye girer.

İyot, "I" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 53 olan kimyasal bir elementtir. İyot, oda sıcaklığında metalik özellik göstermeyen, siyahımsı bir katıdır. Aynı zamanda ışıltılı kristal bir görünüme sahiptir. İyodun erime noktası 113.5 °C ve kaynama noktası 184.35 °C olarak bilinmektedir. İyot, birçok element ile bileşik oluşturabilir ancak diğer halojenlerden daha az reaktiftir. Bu element metallere özgü bazı özelliklere de sahiptir. İyot suda çok az çözünür. Fakat, karbon tetraklorür, kloroform ve karbon disülfürde kolayca çözünerek mor solüsyonlar oluşturur.

İyot doğada zaman elemental halde bulunamaz ve bağımsız mineraller oluşturacak kadar yoğunlaşamaz. Deniz suyunda iyodür iyonu, "I⁻" olarak veya metallerle bir arada, tuz halinde bulunur. Deniz suyunda metrik ton başına yaklaşık 50 mg oranında iyot iyonu bulunur. Ayrıca deniz yosunlarında, istiridye ve morina karaciğerlerinde oluşur. Sodyum iyodat (NaIO3), Şili güherçile (sodyum nitrat, NaNO3) içinde bulunur. İnsan vücudu, tiroid bezinde üretilen tiroksin bileşiğinin içinde de iyot elementi bulunur.

Her ne kadar emin olamasak da su götürmez olan bir gerçek bilim insanları tarafından gözler önüne serildi: Devasa bir buz parçası Antarktika'dan koptu! Yaklaşık olarak 5800 km² yüzey alanına sahip olan buzdağından, Larsen C Ice Shelf'de oluşan bir yarık sorumlu.

Araştırmacılar, Antarktika'daki buzda oluşan yarığı 2010 yılında fark ettiler. 2016 yılına kadar hızlı bir şekilde büyüyen yarık, tahminlere göre 10 ile 12 Temmuz 2017 tarihleri arasında parçalandı.

Ksenon, "Xe" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 54 olan kimyasal bir elementtir. Ksenon, yeryüzünde çok az miktarda bulunur. Hacimce yaklaşık %0,0000086 veya 10 milyonda yaklaşık 1 hacim oranında bulunur. Diğer birkaç asal gaza benzer şekilde, ksenon da göktaşlarında mevcuttur. Ksenon, sıvı havanın fraksiyonel damıtılmasıyla küçük miktarda üretilebilir.

Ksenon renksiz ve kokusuz bir gazdır. Kaynama noktası -108,13°C (-162,5°F) ve erime noktası −111.75°C, −169.15°F olarak ölçülmüştür. Ksenon gazının yoğunluğu litre başına 5.8971 gramdır. Bu, ksenonu havadan dört kat daha yoğun yapar.