İçerikler - Sayfa 628

Araştırmacılar, bitki popülasyonlarının iklim değişikliğine karşı nasıl tepki verdiğini ilk kez araştırdılar ve kısa nesillere sahip bitki türlerinin, uzun nesillere sahip olan bitki türlerine göre iklim değişikliğine karşı daha duyarlı olduğunu tespit ettiler. Bu tespit, Alman Bütünleştirici Biyoçeşitlilik Araştırmaları Merkezi (iDiv), Martin Luther Üniversitesi Halle-Wittenberg (MLU) ve Helmholtz Çevre Araştırmaları Merkezi'nden (UFZ) araştırmacılar tarafından yapılan bir araştırmadan elde edilen bulgulardan biridir.

Uluslararası ekip, bitki popülasyonlarının iklim değişikliğine karşı nasıl tepki verdiği sorusunu ele almak için, çoğunluğu Avrupa ve Kuzey Amerika'dan olmak üzere dünya çapındaki mevcut verileri kapsamlı bir şekilde derledi. Nature Communications'da yayınlanan bu çalışma, üretim (çoğalma) süresi gibi bitki özelliklerinin, türlerin değişen iklimlere ne kadar duyarlı olduğunu tahmin edebileceğini gösteriyor. Bu çalışmanın, iklim değişikliği baz alınarak yani iklim değişikliğine bağlı olarak hangi bitki türlerinin en fazla korumaya ihtiyacı olduğunu tahmin etmek için önemli katkısı vardır.

İnsan olmayan canlıların da insanla çok benzer biyolojik mekanizmalara sahip olmasının keşfinin ardından, yeni üretilen teknolojileri (aşı, ilaç, zehir, yiyecek, vb.) insandan önce diğer canlılarda kullanarak insanda oluşacak etkilere dair güvenilir fikirlere sahip olabileceğimiz de fark edilmiştir.

Tabii bu testler yapılırken kullanılan canlılar rastgele seçilemez, belli kriterleri sağlayan canlılar seçilmelidir. Deneylerde ve araştırmalarda kullanılan bu canlılara "model organizma" denmektedir. Bir canlı; hızlı üremesi, gözlemlenmesinin kolay olması, bakımının kolay olması, satıcılarda ya da doğada yaygın bulunması, veya insana benzerliklerinden ötürü model organizma olarak seçilebilir. En meşhur model organizma, deneylerde kullanılan farelerdir. Hatta farelerin bilime katkılarına minnet göstermek amaçlı Rusya'da bir laboratuvar faresi anıtı bulunur.

Sanal gerçeklik (İng: "virtual reality"), bireylerin bilgisayar ile doğrudan iletişim halinde bulunmasını sağlayabilen bir araçtır. Sanal gerçeklik, gerçek ortamları başarılı bir şekilde taklit edebilir, günümüzde başlıklar sayesinde bireye 360 derecelik bir görüş alanı sağlanır ve bu alanda etkileşim kurabilir. Bu teknoloji, kullanılan donanım özelliklerindeki farklılıklar bakımından 3 farklı kategoriye ayrılabilir:

Ağrının fizyolojik temelini açıklamak için çeşitli teoriler olmakla birlikte, bu teoriler ağrı algısının tüm yönlerini tam olarak açıklayamamaktadır. Ağrı algısının en etkili 4 teorisi aşağıda belirtilmiştir:^[7]

Sitemizde şimdiye kadar tardigradların pek çok dayanıklılık özelliğine ve bu özelliklerinin keşfi ile yapılmış pek çok çalışmadan bahsettik. Kaçınılmaz bir şekilde bu çalışmalardan en merak uyandırıcı olanlar, Tardigradlar ve Uzay başlığı altındaki yazılarımızdı. Tardigradlar hakkındaki tüm yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

2019 senesinde tardigradları içeren yepyeni bir uzay misyonu ile karşılaşmıştık. Bu uzay misyonunda tardigradlar, artık düşük dünya yörüngesindeki deneyler ile sınırlı kalmayıp Ay yüzeyine yerleştirilecekti. Ne yazık ki İsrail tarafından yürütülen Ay Misyonu'nda Beresheet adlı uzay aracının iniş takımlarında meydana gelen arızadan dolayı araç, Ay yüzeyine çakıldı.

Termodinamik, madde ve çevre arasındaki enerji ilişkilerini inceleyen fizik dalıdır. Özellikle termal enerjinin diğer enerji formlarına nasıl dönüştürüldüğünü ve nasıl bir etkiye sahip olduğunu açıklar. Termodinamik çerçevesinde tanımlanan iki yasa, büyük öneme sahiptir: Termodinamiğin 1. yasası, bize, enerjinin yoktan var edilemeyeceğini aynı zamanda yok edilemeyeceğini, 2. yasası ise kapalı sistemlerde entropinin sürekli artmak zorunda olduğunu söyler.

Entropi ise, kapalı bir termodinamik sistemde çalışmak için mevcut olmayan termal enerji miktarının nicel bir ölçüsü, aynı zamanda kapalı bir sistemdeki bozukluğun veya rastgeleliğin bir ölçüsü olarak tanımlanır (ancak entropi kavramını görselleştirmek pek kolay değildir). Bir sistemin içindeki sıcaklığın düzenli (İng: "uniform") olduğu durumda iş yapabilen enerjiyi ise serbest enerji olarak tanımlarız.