Bilim haberlerini takip ediyorsanız, son dönemde Çin’in uzaya dönük çalışmalarını daha sık duymaya başlamış olabilirsiniz. Her ne kadar Batı medyasında ve popüler kültürde daha sıklıkla "kafamıza düşecek Çin roketi" gibi konularla gündeme getirilse de Çin'in, uzay yarışındaki bir ülkenin atması gereken tüm adımları 3'er 5'er atarak ilerlediği söylenebilir.^[1][2] Dolayısıyla bu yazıda, Çin Uzay Programı'nın tarihine ve bugününe hızlıca bir bakış atacağız ve hazır yakın geçmişte Türkiye Uzay Ajansı'nın da temelleri atılmışken, gerçek anlamda sıfırdan bir "uzay programı" inşa edilecekse ne tür bir başarı grafiğinden söz edilmesi gerektiğini biraz daha iyi anlamaya çalışacağız.

Çin'in uzay programını aslında Sovyetler'in fırlattığı Sputnik 1 zamanlarına kadar takip etmek mümkündür. Çin, uzaya ilk roketini (T-7A) 1964’te gönderdi ve sonrasında da Ay’a insan gönderme yarışına dahil olmak üzere Shuguang-1 adlı bir uzay aracı tasarladı.^[3] Bu sırada Japonya da yarışa dahil olma çabaları gösteriyordu ve bu nedenle ezeli rakiplerinden önce davranmak isteyen Çin, Japonya’nın başarısız olduğu ilk roket denemesi sonrasında DF-4 isimli bir roketi fırlatmayı denedi, ama başarısız oldu.^[4][5] Çin’in ilk başarılı fırlatması 1970’te yaşandı ve bir ülke tarafından yörüngeye yerleştirilen en ağır kütle (173 kilogram) olarak tarihe geçti – ki bu kütle, o zamana kadar uzaya roket gönderen 4 ülkenin gönderebildiği toplam kütleden daha fazlaydı.^[6]

İnsanları bugüne kadar çok farklı şekillerde tanımladık: Düşünen hayvan, konuşan hayvan, alet yapan hayvan ve daha nicesi... Hiçbirinde eşsiz olmadığımızı anladık, dolayısıyla bu tanımlar suya düştü. Ama hala oldukça insana özgü olan bir davranış var: Giysi giymek. Dolayısıyla insana, "giyinen hayvan" diyebilir miyiz?

Bir düşünün, doğadaki hayvanların hiçbiri kıyafet giymezler. Elbette bazı yengeçler ve ahtapotların terk edilmiş kabuklardan "giysiler" veya "evler" yaptığı bilinmektedir, ama bunun amacı daha ziyade kamuflaj ve saklanmadır (her ne kadar hermit yengeçleri de insanlar gibi başka hayvanların kabuklarını giysi olarak kullanmaya büyük oranda muhtaç olsa da).^[1][2][3] Bu tür bir alet kullanımının ekstrem bir diğer örneği, Uraba lugens isimli bir tırtıldır: Bu tırtıl, dış iskeletini tamamen yenilese de kafa kısmını atmaz. Dolayısıyla kafasını saran dış zırhı, her dış iskelet yenilemesinde vücuduna yapışık kalır. Zaman geçtikçe ve zırh değiştirmeyi sürdürdükçe kafa üstüne kafa biner ve böylece, eski kafalarından oluşan 7-8 katlı bir şapkaya kavuşur.

Milattan Sonra (M.S.) 23-79 yılları arasında yaşadığı bilinen Plinius (diğer adıyla Gaius Plinius Secundus), zengin bir ailenin çocuğu olarak, Kuzey İtalya'da bulunan Transpadane Gaul’da dünyaya gelmiştir. Bu bölgenin önemli şehri, günümüzdeki adıyla Como şehridir. Como'da bulunan Santa Maria Maggiore Katedrali'nin ön yüzünde Plinius'a ait heykel bulunmaktadır. Como şehri, ayrıca Alessandro Volta gibi bilime katkı yapmış önemli kişilerin yuvasıdır.

Plinius, gençlik yıllarında eğitim görmesi için Roma'ya gönderildi ve burada iyi bir eğitim aldı. Eğitiminin ardından 24 yaşında Almanya'da askerlik hizmetine başladı ve burada süvari komutanı olarak yaklaşık 10 yılda üç görev turunu tamamladı. Plinius, bir ordu subayı olarak mükemmelliği ile tanındı. Sonunda Roma'nın İmparatoru da olacak olan başka bir binicilik subayı olan Vespasian'ın iyi bir arkadaşıydı. Plinius'un edebiyata ve dilbilgisine olan ilgisi askerdeyken arttı ve yazmaya başladı. İlk kitabı De Jaculatione Equestri, ciritlerin süvariler tarafından kullanılması üzerinedir.

Zor bir kararla karşı karşıya kaldığınızda, duygularınızı bir kenara bırakmak zordur. Bu sıkıntılı bir durumdur çünkü duygularımız, ilişkilerimiz, mali durumumuz ve sağlığımız da dahil olmak üzere hayatımızın önemli alanlarında sıklıkla yanlış kararlar vermemize neden olur.

Genel olarak çoğu insan, karar verme zamanı geldiğinde bu duyguları bir kenara koymanın oldukça zor olabileceğini düşünür. Ancak birkaç basit kendi kendine mesafe koyma tekniği kullanarak bu duyguların etkisini daha iyi kararlar vermenizi sağlayacak şekilde büyük ölçüde azaltabilirsiniz.

Birinin bir sonraki adımda ne yapacağını vücut diline göre tahmin etmek insanlara doğal gelir, ancak bilgisayarlar için durum böyle değil. Başka biriyle tanıştığımızda, bizi merhaba, el sıkışma ve hatta yumruk tokuşturma ile selamlayabileceklerini biliriz. Hangi hareketin kullanılacağını bilemeyebiliriz, ancak durumu okuyabilir ve ona uygun şekilde yanıt verebiliriz.

Columbia Engineering'den araştırmacılar, yeni bir çalışmada, insanlar, hayvanlar ve nesneler arasındaki daha üst düzey ilişkilerden yararlanarak, makinelere daha sonradan ne olacağına dair daha sezgisel bir his veren bir bilgisayarlı görüş tekniği geliştirdiler. Columbia Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi yardımcı doçenti olan Carl Vondrick, 24 Haziran 2021'de Uluslararası Bilgisayarla Görü ve Örüntü Tanıma Konferansı'nda şöyle dedi: