Bugüne kadar Evrim Ağacı'nı deneyimlemenin iki temel yolu vardı: Ya sosyal medya hesaplarımızdan paylaştığımız içeriklere tıklamak ya da sitemizi direkt olarak ziyaret edip olan biteni takip etmeye çalışmak. Artık çok daha etkili bir yol var: Anlık Bildirimler!

Bildirimleri açmanın birçok yolu bulunuyor; ancak en basiti, buraya tıklayarak Bildirimler sayfanıza gitmek ve tepedeki kutu içinden "Anlık Bildirimleri Aç" tuşuna basmak. Bildirimleri açabilmek için Evrim Ağacı'na üye girişi yaptığınızdan emin olunuz; üye değilseniz, buraya tıklayarak üye olabilirsiniz. Ücretsiz Evrim Ağacı üyeliği oluşturmanın avantajlarını buradan öğrenebilirsiniz.

Üst düzey düşünme becerilerini; problem çözme, yaratıcı problem çözme, eleştirel düşünme, bilimsel yaratıcı düşünme, tümevarımsal ve tümdengelimsel mantıklı düşünme, karar verme, hata analizi yapma, araştırma, özetleme, üst-bilişsel düşünme ve yaratıcı düşünme olarak sıralamak mümkündür.^[1]Maier, "üst düzey" düşünme becerilerini, öğrenilen ve tekrar edilen davranışlar yerine anlamlandırıcı ve üretici davranışlar sergileme olarak açıklamıştır.^[2][3] Brookhart ise, tüm üst düzey düşünme becerilerinin "üst" olarak derecelendirilebilmesi ve "iyi düşünce" olarak adlandırılabilmesi için bireyde bir anlamlandırma eyleminin gerçekleşiyor olması gerektiğini söylemektedir.^[4] Lewis ve Smith, alt düzey ve üst düzey düşünme becerileri arasında sınıf ortamı, bireyin eğitim geçmişi, konunun gerektirdiği performans düzeyi gibi faktörler dayanarak ayrım yapılabileceğini; fakat bireyin davranışlarında iki düzey birlikte de bulunabileceğini vurgulamaktadır.^[1]

Üst düzey düşünme becerilerinden önemlilerinden bir tanesi problem çözmedir. Problem çözmeyi anlamak için kendi hayatımıza, geçmiş tecrübelerimize kısa bir bakış atmamız işimizi kolaylaştırabilir. Bize sunulan, keşfettiğimiz ya da yarattığımız problemlerin arasında yaşamaktayız, çözerek, çözmeyi deneyerek ya da çözemeyerek bilgi dağarcığımıza problemleri farklı şekillerde kodlamaktayız. Bu problemleri çözerken onu farklı bir alana alır, çözme sürecinde alternatif durumları, düşünceleri irdeleyerek incelemeye başlarız. Bu alana "problem alanı" denmektedir. Bu alanı ilk kez Newell ve Simon tanımlamıştır.^[5]

Dünyada her yıl çok sayıda insana kanser teşhisi konmaktadır. Ancak kanser teşhisi genellikle 1. evreden sonra gerçekleştiğinden, tanı konulan hastaların büyük çoğunluğu hayatını kaybetmektedir. Her geçen gün yeni teşhis yöntemleri bulunsa da en geç 1. evrede teşhis sağlayabilecek bir tanı araç/kiti büyük önem taşımaktadır. Bu yazıda, eksozomlar hakkında bilgi verip, kanser teşhisinde kullanılmalarından bahsedeceğiz.

Kanser gibi günümüzde önüne geçilemeyen ve ölüm oranı giderek artan bir hastalıkta en önemli nokta erken teşhistir. Günümüzde meme kanseri, kadınlarda en çok ölüme yol açan kanserdir. Son yıllarda farklı teşhis yöntemleri kullanılmasına rağmen bu yöntemler uzun zaman alır, maliyetleri yüksektir ve hatalı sonuçlar verebilirler.

Orak Hücre Hastalığı (veya en yaygın versiyonu olduğu için eş anlamlı olarak da kullanılabilen Orak Hücre Anemisi), kalıtsal bir kan hastalığıdır. Dünyada ve ülkemizde en çok görülen gen bozuklukları arasındadır. Bu hastalık, çekinik kalıtım gösteren ve dokulara oksijen taşıyan hemoglobin (Hb) proteininin sentezinin hasarlı çalışması sonucunda gelişmektedir.^[1] Orak Hücre Anemisi, geçmeyen ve tekrarlayan ağrı krizleri, çoklu organ yetmezliği ve hemolitik anemiye (alyuvarların yıkımı) yol açan bir kan hastalığıdır.^[2][3]

Orak hücre anemisi, ilk kez 1910 yılında Herrick tarafından tanımlanmıştır. Hastalığın tanımlanmasına yol açan etken, 20 yaşında bir hemolitik anemili hastanın hemotoloji testinde orak hücrelerin görülmesidir. Hemoglobin S’nin oluşması orak hücre anemisinde önemli bir etkendir ve HbS düzeyinin şiddeti hastalığın hangi boyutta olduğunun belirleyicisidir.^[1][4]

“Sana benzeyen birini gördüm!” Muhtemelen hayatımız boyunca en az bir defa bu cümleyi duymuşuzdur. Ya da çevremizdekiler tarafından birkaç kez başkalarına benzetildiğimiz olmuştur. Peki gerçekten bize tıpatıp benzeyen insanların olması mümkün mü, üstelik ikiz bir kardeşimiz yokken?

Yüzümüz, belki de en benzersiz özelliklerimizden biri. Çoğumuz, bizi diğerlerinden ayıran en güçlü parçamızın yüzümüz olduğuna inanıyoruz. Şimdilerde telefonumuzu dahi parolalar yerine yüzümüz ile açıyoruz. Belki de yakın bir gelecekte tüm güvenlik önlemleri için yüzümüzü tanımlayacağız. Ama yüzümüz, gerçekten eşsiz mi?