İçerikler - Sayfa 415

Herhangi bir mobil servis sağlayıcının (örneğin ABD'deki) 5G kapsama alanı haritasına yakından bakın. Ülkenin büyük alanlarının, kırsal alanlar, 5G hizmetine sahip olmadığını fark edeceksiniz:

Ulusal Bilim Vakfı'ndan gelecek olan üç yıllık 1 milyon dolar değerindeki yeni bir hibe, Kansas Üniversitesi araştırmacısının kırsal alanlar için 5G bağlantı ve bilgi işlem tasarımını geliştirme çalışmalarını destekleyecek. Çalışma, kırsal alanlardaki tarımsal ve topluluk yaşam ve çalışma kalıplarına dayanan, benzersiz ağ taleplerine sahip topluluklara yönelik olacak. Ayrıca, elektrik mühendisliği ve bilgisayar bilimleri yardımcı doçenti ve Kansas Üniversitesi'ndeki Bilgi Bilimleri Enstitüsü'nde (I2S) araştırmacı olan Taejoon Kim'in yöneteceği, NSF tarafından finanse edilen üç yeni projeden biri olacak. Kim şöyle söylüyor:

İzdiham; aslen bir hayvan sürüsünün (örneğin insanların, zebraların veya sığırların) korku veya heyecanla aynı yöne koşmasına verilen isimdir. Ancak zaman içinde sözcük, "ani kalabalık birikimi" ve "yığılma" anlamında da kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle konser, protesto, gösteri, müsabaka, ibadet ve kutlamalar sırasında meydana gelen izdihamlar, "kalabalık çökmesi" olarak bilinen bir olgu dolayısıyla ölümcül olabilir.

Bu yeni bir problem değildir. İnsan izdihamlarının ilk raporlanmış örneğine 1896 yılında Moskova'nın biraz dışarısında, Çar II. Nikolas'ın taç töreninde rastlanmaktadır. Özel güne ait hediyelik eşyaların tükenmek üzere olduğu söylentisi üzerine çıkan izdihamda 1000'den fazla kişi yaşamını yitirmişti. Bu tür izdihamlar, Hindistan'daki dini toplantılarda, Avrupa'daki futbol maçlarında, ABD'deki rock konserlerinde defalarca yaşanmıştır. Hatta bunun sıklığını araştıran bir bilimsel çalışma, sadece 1980-2007 yılları arasında Dünya çapında 215 izdiham felaketi yaşandığını tespit etmiştir. Özetle, 18. yüzyıldan beri yaşanan yüzlerce izdiham vakasında binlerce kişinin hayatını kaybettiği söylenebilir.

Yengeç zihniyeti, bir kimsenin herhangi bir fayda olmaksızın kendilerinden daha başarılı kimselere yönelik olumsuz düşünce, ifade ve davranışlarda bulunmasıdır. Bu zihniyetteki bir kimse, örneğin, basitçe kendi çalışmalarında zorlanması sebebiyle derslerinde kendisinden daha başarılı olmaya başlamış bir arkadaşının hevesini kırabilir veya başarılarını sabote edebilir.

Bu fenomenin ismi, bir kova dolusu yengeci konu alan bir hikayeden gelmektedir: Hikayede kovadaki yengeçlerden birisi kaçmak üzere kovanın ağzına doğru çıktığında diğer yengeçler, kaçmak üzere olan yengeci kovanın dibine doğru çekmektedir! Aşağıdaki hikaye de bu fenomenin ismini nereden aldığını gösteren güzel bir hikaye örneğidir:^[1]

Finlandiya hakkında ne biliyorsunuz? Dünyanın en mutlu ülkesi olduğunu mu? Evet, doğru. Eğitim sisteminin çok başarılı olduğunu mu? Pekala, bu da yarı yarıya doğru. Finlandiya gerçekten de uluslararası eğitim sıralamalarında zirvelerde yer alıyor – ama bu başarıyı kız öğrenciler sayesinde gerçekleştiriyor! Nasıl mı? Gelin yakından bakalım.

OECD'nin üç yılda bir gerçekleştirdiği ve 15 yaşındaki öğrencilerin okuma becerisi, matematik ve fen okuryazarlığını ölçen PISA değerlendirmesi, ülkelerin eğitim sistemleri hakkında pek çok farklı bilgiyi görünür kılıyor. Finlandiya, cinsiyetler arası performans farkının kolaylıkla izlenebileceği bir örnek; çünkü Finli öğrenciler, genel performansa dayalı başarı listelerinde zirvede yer alsalar da aslında cinsiyetler arasında önemli bir performans farkı ortaya koyuyorlar. Okuma becerisi alanında Finli kız öğrencilerin %20'si en yüksek puanları alırken, erkek öğrencilerin sadece %9'u aynı dilimde kendilerine yer bulabiliyor. En düşük okuma becerisi puan diliminde ise cinsiyet dağılımı tam tersi yönde gerçekleşiyor: Finli erkek öğrencilerin %20'si en düşük puan diliminde yer alırken, kız öğrencilerin %7'si bu dilimde bulunuyor.

Modern dünyada her yerde bulunan plastikler, insan ve çevre sağlığı için büyüyen bir tehdit haline geldi. Gezegendeki plastik kirliliğinin kanıtı, denizin derinliklerindeki alışveriş poşetlerinden gıda malzemelerimizdeki ve hatta kanımızdaki mikroplastiklere kadar uzanıyor.

Plastik çöplerin artışını engellemek için çözümler arayan California San Diego Üniversitesi bilim insanları, günümüzde kullanılan plastiğin yerini alması üzerine tasarlanmış, yeni, doğada çözünebilir malzemeler geliştirdi. UC San Diego biyoloğu Stephen Mayfield ve kimyagerler Michael Burkart ve Robert "Skip" Pomeroy'u da içerisinde barındıran bir disiplinlerarası bilim insanları ekibi, poliüretan köpüklerinin kara bazlı kompostlarda çözündüğünü kanıtlamıştı. Ekip, şimdiyse, malzemenin deniz suyunda çözündüğünü gösterdi. Sonuçlar, journal Science of the Total Environment dergisinde yayımlandı.