İçerikler - Sayfa 409

Fiziksel kozmolojide "Evren'in şekli", içinde yaşadığımız Evren'in yerel ve global geometrisi anlamına gelmektedir. Modern deneyler, Evren'in şeklinin düz ya da düze çok yakın olduğunu göstermektedir. Ancak bu sonuca nasıl vardığımız ve bu konuda yapılan araştırmalar, kozmoloji ve içinde yaşadığımız Evren'i anlamak açısından büyük öneme sahiptir. Bu yazıda, Evren'in şekline yönelik olasılıkları inceleyeceğiz ve onları nasıl eleyebildiğimizi anlamaya çalışacağız.

En başından, "Evren" derken kastettiğimiz şeyin ne olduğu iyi anlaşılmalıdır:

"Enteral histaminoz" veya "diyet histaminine duyarlılık" olarak da adlandırılan histamin intoleransı, bozulmuş diamin oksidaz (DAO) aktivitesi nedeniyle bağırsakta histamin parçalanma kapasitesinin azalmasından kaynaklanan, histaminin plazmada birikmesine ve yan etkilerin çıkmasına neden olan bir bozukluk olarak tanımlanır.^[1]

2011 yılında EFSA (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi), histamin intoleransını histamin alımıyla ilişkili risklerden biri olarak kabul etmiş ve klinik olarak histamin intoksikasyonundan ayırmıştır.^[2] Histamin intoksikasyonunun şiddeti, besinlerdeki histamin içeriği ile doğru orantılı iken histamin intoleransı, histamini nötralize eden enzimlerin konjenital veya kazanılmış eksikliği ile ilişkilidir.

Kızıl Gezegen, üzerinde yaşam barındırması konusunda oldukça tartışmalı bir gezegen. Bunun sebebi Mars’ın yüzeyinin yaşam barındırmayacak kadar ağır koşullar içeriyor olması. Bu koşullara; -62 derece sıcaklık, sıcaklığı hapsedemeyecek kadar kuru ve seyrek bir atmosfer, farklı bir su tanımı örnek verilebilir.^[1]

Evet; bu şartlar şu anda bildiğimiz türde bir yaşam için oldukça imkansız koşullar olabilir; ancak bu durum, Mars’ın çok eskiden yaşam barındırmadığı anlamına da gelmiyor.

Libido, bir kişinin cinsel faaliyete yönelik arzuları veya isteğidir. Libido; seks hormonları ve nörotransmiterler gibi biyolojik faktörlerden, kişilik ve stres gibi psikolojik faktörlerden ve iş yaşamı veya aile yaşamı gibi sosyal faktörlerden etkilenir.^[1] "Libido" sözcüğü, Latincede "hoşlanmak" veya "arzu etmek" anlamına gelen libere kelimesinden türetilmiştir.

Psikolojik olarak, bir kişinin dürtüsü bastırılabilir veya süblimleştirilebilir. Örneğin bir kişi sekse yönelik bir arzu duyabilir, ancak bu arzuya göre hareket etme fırsatına sahip olmayabilir veya kişisel, ahlaki veya dini nedenlerle bu dürtüye göre hareket etmekten kaçınabilir. Tersine, bir kişi gerçek bir cinsel arzu duymaksızın da cinsel aktiviteye girebilir. Stres, hastalık, hamilelik ve diğerleri dahil olmak üzere birçok faktör insan cinsel dürtüsünü etkiler. 2001 yılında yapılan bir inceleme, erkeklerin ortalama olarak kadınlardan daha fazla seks arzusuna sahip olduğunu bulmuştur.^[2]

Son yıllarda yapılan bir dizi araştırma, insan-harici primatlarda da para algısının olduğunu veya bu algının doğru şartlar altında gelişebileceğini göstermektedir. Örneğin kapuçin maymunları jeton kullanarak en sevdikleri yiyecekleri satın almayı öğrenebilmekte, belli bir miktar parayla 1 adet kaliteli yiyecek mi yoksa çok sayıda kalitesiz yiyecek mi alacaklarına karar verebilmektedir.^[1] Bu primatlar, aynı zamanda para karşılığında seks (fahişelik) davranışı da sergilemektedir.^[2] Bu yazımızda, insan-harici primatların parayla ilişkisine biraz daha yakından bakacağız.

Yaklaşık 13.8 milyarlık Evren tarihini 1 yıllık takvime sıkıştırdığımızı hayal edersek, parayı, 31 Aralık günü saat 23:59'u 44 saniye geçeden itibaren kullanıyoruz demektir.