Evcilleştirme sendromu; insanlara yakın, sosyal bağlar kurabilme yeteneğine sahip olan, bazı durumlarda da psikolojik destek sağlayabilen evcil canlılarda görülen, evcilleştirilen canlıların fenotipik ve psikolojik özelliklerinde değişimler yaşanmasına sebep olan evrimsel bir fenomendir. Kurtların köpeklere evrimleşmesi sonucu ortaya çıkan ağır başlılık, itaatkarlık, dişlerin küçülmesi ve kürklerdeki renk değişiklikleri gibi özellikler; evcilleştirme sendromunun bir örneğini oluşturur.

Yaklaşık 140 yıl önce Charles Darwin, evcil canlılarda, atalarında gözlenmeyen sarkık kulaklar, beyaz kürk lekeleri, daha küçük beyin ve dişler, uysallık gibi fenotipik ve psikolojik farklılıklar bulunduğunu fark etmiştir. Evcilleştirme sendromunda görülen bu tür değişimler, genelde canlıyı yırtıcılıktan uysallığa doğru değiştirir ve türün insanlarla sosyal bağlarını kuvvetlendirir. Köpeklerin bugün insanların en yakın dostlarından biri olmasının sebebi budur.

Nambiyada'ki avcı-toplayıcı San kabilesinde insanlar; telefon, televizyon, bilgisayar gibi modern teknolojilere sahip olmamalarına rağmen teknoloji ve şehir yaşantısı dolayısıyla geç saatlere kadar ayakta kalan modern yaşantıya sahip bir insan ile neredeyse eşit süre uyuyor. Toronto Mississauga Üniversitesi'nden evrimsel antropolog David Samson'a göre araştırmalar; türümüzün evrimleştiği çevreye çok benzeyen, endüstriyel olmayan toplumlarda yaşayan insanların tipik olarak bir gecede yedi saatten az uyuduklarını gösteriyor - ki bu, primat akrabalarımızı düşündüğümüzde şaşırtıcı bir rakam.

Bilim insanlarının bugüne kadar yaptığı araştırmalara göre biz insanlar, insan-harici maymunlar ve lemurlar gibi diğer primatlarla karşılaştırıldığında daha az uykuya ihtiyaç duyuyoruz. Örneğin şempanzeler günlük ortalama 9,5 saat, pamuk başlı tamarinler 13 saat, baykuş maymunları ise yaklaşık 17 saat uyuyor.

Daha önceden yapılan ve meteoritlerde bulunan izotop oranlarını inceleyen araştırmalar, Güneş ve Güneş Sistemi henüz oluşmaktayken yakınlarında bir süpernova yaşandığına halihazırda işaret etmekteydi. Ancak böylesine yakın bir mesafede meydana gelen bir süpernovadan yayılacak şok dalgaları, yeni oluşmaya başlayan Güneş Sistemi'ni muhtemelen yok ederdi.

Yeni hesaplamalar, Güneş Sistemi'nin "doğum kozası" olan moleküler gaz filamentinin, genç Güneş Sistemi'ni yakındaki süpernova patlamasından koruyan bir kalkan görevi görerek meteorlarda izotopların bulunmasına yardımcı olduğunu gösteriyor.

Dünyada 7.000'den fazla dil var ve bunların gramerleri arasında büyük farklılıklar bulunuyor. Dil bilimciler bu konuyla ilgileniyorlar çünkü bu farklılıklar bize tarihimiz, bilişsel kabiliyetlerimiz ve insan olmanın ne anlam ifade ettiği hakkında bir içgörü sağlıyor. Ancak çocuklara gitgide daha az dil öğretilmesi ve bazı dillerin gitgide daha az konuşulması, dünyadaki dil çeşitliliğini riske atıyor.

Araştırmacılar, Science Advances'te yayımlanan yeni bir makaleyle birlikte dillerin gramerleri için Grambank adını verdikleri kapsamlı bir veri tabanı geliştirdi.^[1] Bu kaynak sayesinde dillerle ilgili akademik soru işaretlerinin birçoğuna yanıt bulunabiliyor ve mevcut sorunların çözülmemesi halinde dil çeşitliliğinin ne kadar azalabileceği anlaşılabiliyor. Şimdiye dek elde edilen bulgular, bizlere şu uyarı mesajını veriyor: Dilleri kaybediyoruz, dil çeşitliliğini kaybediyoruz ve bu konu hakkında bir şey yapmazsak, kolektif geçmişimize açılan pencerelerden bazılarını yitireceğiz!

Dr. Jekyll ve Mr. Hyde, yazar Robert Louis Stevenson'ın elinden çıkmış bir başyapıttır. Başlangıçta çocuk romanı olarak kaleme alınmasına rağmen, derinlik ve karmaşıklığı sayesinde birçok psikolojik makaleye, filme ve müzikale konu olmuştur. Roman, nazik ve saygın bir hekim olan Henry Jekyll'ın laboratuvarında geliştirdiği kimyasal bir karışımı içtikten sonra şehvet ve şiddet düşkünü bir canavara dönüşmesini konu alır. Sonuçlarını bilmesine rağmen ilacı içmeye devam eden Jekyll hayatını geceleri bir katil gündüzleri ise bir hekim olarak geçirir. Eser, tıpkı Dostoyevski'nin Öteki ve Oscar Wilde'ın Dorian Gray'in Portresi romanlarında olduğu gibi insan doğasının iki farklı yüzünü ve etik değerlerin çelişkisini sembolize ederken aynı zamanda bilimsel metaforları kullanarak okuyucuya derin anlamlar sunar.

Aynı moleküler formüle sahip iki bileşik, kendilerini oluşturan atomların uzaydaki düzenlenmesine bağlı olarak farklı özellikler gösterebilir. Bunun en bilindik örneği, karbonun iki farklı yapısal şekli olan elmas ve grafit (kömür) arasındaki farklılıktır. Her ikisi de saf karbondan oluşmasına rağmen grafit parmak ucumuzla bile dokunduğumuzda kırılgan bir özellik sergilerken elmas doğada bulunan en sert maddedir.