İçerikler - Sayfa 267

Toryum (kimyasal sembolü Th) toprakta, kayalarda, suda, bitkilerde ve hayvanlarda eser düzeyde bulunan doğal olarak oluşan radyoaktif bir metaldir. Toryum, normal koşullar altında katıdır. Toryumun doğal ve insan yapımı formları vardır ve bunların hepsi radyoaktiftir. Genel olarak, doğal olarak oluşan toryum Th-232, Th-230 veya Th-228 olarak bulunur.

Toryumun doğada uranyumdan daha bol bulunması; fisyon yerine verimlilik arttırıcı özellikte olması (ve yalnızca geri dönüştürülmüş plütonyum gibi fisyona uygun bir malzeme ile birlikte yakıt olarak kullanılabilmesi); toryum yakıtlarının çeşitli nükleer reaktörlerde tekrar kullanılmak üzere fisyona uygun uranyum-233 üretebiliyor olması ve erimiş tuz reaktörlerinin toryum ile çalışmaya çok uygun olmasından ötürü, toryumun yeni bir ana enerji kaynağı olarak kullanılması, uzun yıllardır heyecan verici bir beklenti olmuştur. Toryum içinde saklı olan enerjinin uygun maliyetli bir şekilde çıkarılması hala bir zorluktur ve önemli miktarda Ar-Ge yatırımı gerektirmektedir. Bu konudaki çalışmaların ezici çoğunluğu, ABD'nin kısıtlı desteğiyle Çin'de gerçekleşmektedir.

Geçen her yılla beraber iki şeyin hizalanacağı düşünülür. Biri dünyadaki mevsimsel yıldır: Periyodik gündönümü ve ekinokslarla da denk gelen; kıştan bahara, bahardan yaza, yazdan güze geçişler. Öte yandaysa astronomik yıl bulunur: Dünya'nın Güneş etrafındaki bir turunu tamamlaması ve yörüngesinin başına dönmesi. Bir önceki takvimimizi şu an kullandığımız miladi takvimle değiştirmemizin sebebi, Dünya'nın yörüngesiyle örtüşen yıldız yılını değil de mevsimlerle örtüşen Güneş yılını kullanarak yılın geçişini ölçmeye yarayan bu iki farklı metodun aynı sonucu verdiğinden emin olmaktı.

Fakat Güneş yılını seçmemizle ve zamanı kaydetme hakkındaki modern bilgilerimizle dahi takvimimiz gerçek zamanla örtüşmez. Bunun sebebi Dünya'nın yörüngesel özelliklerinin zamanla değişmesidir. Yani yeterince zaman geçtiğinde, gerçek zamanı yakalamak için takvimimizi güncellememiz gerekecek. Peki bunun için ne kadar zamanımız var ve takvimimizi nasıl güncellememiz lazım? Bu Alisa Rothe'nin de aklını kurcalayan bir soru:

Bebeklerin nasıl yapıldığını düşündüğünüzde çok basit bir matematik kuralıyla karşılaşırsınız. Anneden ve babadan alınan genlerin toplamı, 1+1 = 2, çok kolay değil mi?

Hem annenin hem de babanın 23 çift kromozomu vardır. Yumurta ve sperm birleştiğinde 46 tek kromozomluk (23 çift) bir embriyo, sonrasındaysa fetüs yani bebek oluşur. Ardından bebek büyür ve bir yetişkin olur, bu yetişkinin 46 kromozomlu yumurtası veya spermi bir başka 46 kromozomlu yumurta veya spermle bir araya gelir. Basit matematik problemimiz burada devreye girer ve 46+46 = 92 kromozomu olan bir bebek oluşmasını bekleriz. Ya da bekler miyiz?

Amelia Earhart, bir kadın olarak yaşadığı dönemin zorluklarına rağmen havacılık tarihinde çok önemli izler bırakmış ve birçok kadın için ilham kaynağı olmuştur. Atlantik Okyanusu'nu tek başına uçan ilk kadın pilot ve Amerika Birleşik Devletleri'ni tek başına ve durmadan uçan ilk kadın pilot olarak tarihe adını yazdırmıştır. Trajik bir şekilde, Dünya'nın etrafında uçmaya çalışırken kaybolmuştur. Amerikan tarihinin en çok konuşulan gizemli olaylarından biridir bu.

Amelia Mary Earhart, 24 Temmuz 1897'de büyükannesi ve büyükbabasının evinde, Atchison, Kansas'ta dünyaya geldi. Babası demiryolu avukatıydı ve annesi ise varlıklı bir aileden geliyordu. İki yıl sonra, kız kardeşi Grace Muriel doğdu. Amelia 12 yaşına gelene kadar, iki kız kardeş öncelikle Atchison'da büyükanne ve büyükbabalarıyla birlikte yaşadılar. Yazlarını Kansas City'de aileleriyle birlikte geçirdiler.

1859 yılında Charles Darwin, fosil kayıtlarında atalarından günümüze kadar oldukça az fiziksel değişim gösteren organizmaları tanımlamak için "yaşayan fosiller" terimini ortaya attı. Yale Üniversitesinden araştırmacılar, Evolution dergisinde yayınladıkları yeni bir çalışmada yaşayan fosillerin doğada nasıl oluştuğunu açıklayan biyolojik bir mekanizmanın ilk kanıtını sunuyor.^[1]

Çalışma, "gar" adı verilen, yaşayan fosil tanımına uyan eski bir ışın yüzgeçli balık grubunun tüm çeneli omurgalılar arasında en yavaş moleküler evrim hızına sahip olduğunu gösteriyor. Bu, garların genomlarının diğer hayvanlarınkinden daha yavaş değiştiği anlamına geliyor.