Hangi 2 Metre Kuralı? Bulunduğunuz Bir Ortamda COVID-19 Semptomu Gösteren Kimse Yoksa, Ortamın Güven Seviyesini Nasıl Belirlersiniz?

COVID-19 hastalarının %20-50 kadar bir kısmı hiçbir semptom göstermiyor; ancak bu hastalar da hastalığı yayabiliyorlar (her ne kadar asemptomatik bireylerin hastalığı yayma miktarı, semptomatik vakalara göre daha düşük olsa da). Benzer şekilde, hastalığa yakalanmış ama henüz semptomları başlamamış bir birey, yani hastalığın "kuluçka süresi" olan 2-12 günlük süreçte bulunan bir birey, semptomların başlamasından 1-3 gün önce hastalığı diğerlerine bulaştırabiliyor. Bu nedenle, bir ortama girdiğinizde veya bir etkinliğe katıldığınızda, ortamda hiçbir semptomatik birey bulunmasa bile, COVID-19'a yakalanma riskiniz bulunuyor.

Bu durumda, bulunduğunuz ortamın veya katıldığınız etkinliğin güvenli olup olmadığını nasıl belirleyeceksiniz? Elbette, COVID-19'un bulaşma dinamikleri hakkında bugüne kadar öğrendiklerimizden yola çıkarak, etkinliğin/ortamın salgının bulaşmasına uygun bir zemin hazırlayıp hazırlamadığına bakarak! Sizler için, British Medical Journal dergisinde yayınlanan "2 Metre mi, Yoksa 1 Metre mi: COVID-19'daki Fiziksel Mesafenin Kanıtı Nedir?" başlıklı makaleden yola çıkarak, farklı koşullar altında etkinliklerin ve ortamların güven seviyesini derledik.^[1] Bu derleme, yazın yapılabilecek aktivitelerin güvenlik seviyesiyle ilgili olan yazımıza benziyor; ancak daha genel geçer olarak hazırlandı.

British Medical Journal

1. Maske takıyorsanız ve insanlarla kısa bir süreliğine temas edecekseniz...
2. Kalabalık olmayan ortamlarda...
3. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
4. Sessizce oturmak: Düşük Risk
5. Konuşmak: Düşük Risk
6. Bağırmak/Şarkı söylemek: Düşük Risk
7. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
8. Sessizce oturmak: Düşük Risk
9. Konuşmak: Düşük Risk
10. Bağırmak/Şarkı söylemek: Düşük Risk
11. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
12. Sessizce oturmak: Düşük Risk
13. Konuşmak: Düşük Risk
14. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
15. Kalabalık olan ortamlarda...
16. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
17. Sessizce oturmak: Düşük Risk
18. Konuşmak: Düşük Risk
19. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
20. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
21. Sessizce oturmak: Düşük Risk
22. Konuşmak: Düşük Risk
23. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
24. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
25. Sessizce oturmak: Orta Risk
26. Konuşmak: Orta Risk
27. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
28. Maske takıyorsanız ve insanlarla uzun süre temas edecekseniz...
29. Kalabalık olmayan ortamlarda...
30. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
31. Sessizce oturmak: Düşük Risk
32. Konuşmak: Düşük Risk
33. Bağırmak/Şarkı söylemek: Düşük Risk
34. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
35. Sessizce oturmak: Düşük Risk
36. Konuşmak: Düşük Risk
37. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
38. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
39. Sessizce oturmak: Orta Risk
40. Konuşmak: Orta Risk
41. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
42. Kalabalık olan ortamlarda...
43. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
44. Sessizce oturmak: Düşük Risk
45. Konuşmak: Orta Risk
46. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
47. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
48. Sessizce oturmak: Orta Risk
49. Konuşmak: Orta Risk
50. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
51. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
52. Sessizce oturmak: Yüksek Risk
53. Konuşmak: Yüksek Risk
54. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
55. Maske takmıyorsanız ve insanlarla kısa bir süreliğine temas edecekseniz...
56. Kalabalık olmayan ortamlarda...
57. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
58. Sessizce oturmak: Düşük Risk
59. Konuşmak: Düşük Risk
60. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
61. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
62. Sessizce oturmak: Düşük Risk
63. Konuşmak: Orta Risk
64. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
65. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
66. Sessizce oturmak: Orta Risk
67. Konuşmak: Orta Risk
68. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
69. Kalabalık olan ortamlarda...
70. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
71. Sessizce oturmak: Orta Risk
72. Konuşmak: Orta Risk
73. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
74. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
75. Sessizce oturmak: Orta Risk
76. Konuşmak: Yüksek Risk
77. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
78. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
79. Sessizce oturmak: Yüksek Risk
80. Konuşmak: Yüksek Risk
81. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
82. Maske takmıyorsanız ve insanlarla uzun süre temas edecekseniz...
83. Kalabalık olmayan ortamlarda...
84. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
85. Sessizce oturmak: Düşük Risk
86. Konuşmak: Orta Risk
87. Bağırmak/Şarkı söylemek: Orta Risk
88. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
89. Sessizce oturmak: Orta Risk
90. Konuşmak: Orta Risk
91. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
92. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
93. Sessizce oturmak: Yüksek Risk
94. Konuşmak: Yüksek Risk
95. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
96. Kalabalık olan ortamlarda...
97. Dış mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
98. Sessizce oturmak: Orta Risk
99. Konuşmak: Yüksek Risk
100. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
101. İç mekandaysanız ve havalandırma iyiyse:
102. Sessizce oturmak: Yüksek Risk
103. Konuşmak: Yüksek Risk
104. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk
105. Havalandırması kötü olan bir ortamdaysanız:
106. Sessizce oturmak: Yüksek Risk
107. Konuşmak: Yüksek Risk
108. Bağırmak/Şarkı söylemek: Yüksek Risk

Elbette bu tür bir çizelge verilen risk değerleri mutlak değil, görelidir. Özellikle de zaman ve kalabalıklık tanımlarına göre değişim gösterebilir; fakat genel bir fikir vermesi açısından önemli bir çizelge olduğunu düşünüyoruz. Ayrıca bu tabloda enfeksiyona bireysel açıklık, enfekte kişinin virüs saçma oranları, iç mekanlardaki hava akım örüntüleri, enfekte olan kişiye göre konumlanma gibi detaylar görmezden gelinmektedir. Nem seviyesinin de durumu değiştirebileceği düşünülmektedir; ancak bu, henüz bilimsel olarak kanıtlanmış değildir.

Bu araştırmanın verdiği en önemli mesaj, 2 metre kuralı gibi kulağa katı gelen kuralların son derece tutarsız olabildiği ve koşullara bağlı olarak virüsün 2 metreden çok daha uzağa, çok rahat bir şekilde ulaşabildiği gerçeğidir. Eğer yukarıdaki riskli şartlar oluşuyorsa, biriyle aranıza 2 metre mesafe koymak, hastalığa yakalanmanızı önlemeye yetmeyebilir. Bu nedenle risk toleransınızı doğru bir şekilde belirlemeli ve her mekana/etkinliğe giderken bunun sizin ve sevdikleriniz için kabul edilebilir bir risk olup olmadığına karar vermelisiniz.