Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Ennui: Hiçbir Şeyden Tat Alamadığınız, Kronik Tatminsizlik ve Can Sıkıntısıyla Nasıl Başa Çıkılır?

Ennui: Hiçbir Şeyden Tat Alamadığınız, Kronik Tatminsizlik ve Can Sıkıntısıyla Nasıl Başa Çıkılır? Effectiviology
17 dakika
15,258
Evrim Ağacı Akademi: Bilime Dayalı Kişisel Gelişim Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilime Dayalı Kişisel Gelişim yazı dizisinin 5. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Stanford Marshmallow Deneyi Nedir? Çocukken Sergilenen Öz Kontrol, Yetişkinlikte Başarıyı Nasıl Etkiler?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Ennui ("onvi" şeklinde telaffuz edilir) veya bıkkınlık, genellikle yorgunluk, tatminsizlik ve ilgisizliğin yanı sıra hiçbir şeyin ilgi çekici ve tatmin edici olmadığını düşünme eğilimini içeren bir tür kronik can sıkıntısıdır. İnsanlar ennui fenomenini yaşamlarında genel veya işleri, çalışmaları veya hobileri gibi belirli bir alanla ilgili olarak deneyimleyebilirler.

Örneğin bir kimse daha önce büyük keyif alarak yaptığı bir hobisi konusunda ennui deneyimleyebilir; hobisinden sıkılabilir ve hobisini sürdürmeye yönelik hiçbir motivasyon hissetmeyebilir.

Ennui, sorunlu ve kavranması önemli bir zihinsel durumdur. Makalemizde ennui hakkında daha fazla bilgi edinecek ve başarılı bir şekilde üstesinden gelmek için neler yapabileceğinizi göreceksiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Ennui Örnekleri

Biri ardına bir monoton gün daha,

tıpatıp aynı, monoton. Olacak aynı şeyler

tekrar ve tekrar,

yaşanıp bitiyor, aynı anlar.

Tüm Reklamları Kapat

Bir ay geçiyor, bir ay daha.

Ardından ne gelecek, tahmin etmek kolay;

dünün bütün sıkkınlığı.

Yarın yarınmış gibi değil.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

"Monotoni", C. P. Cavafy

Ennui'nin basit bir örneği hayatından son derece sıkılmış ve tatmin olmayan, yaptığı hiçbir şeyin ilgi çekici veya anlamlı olmadığını düşünen bir kimsedir.

Buna ek olarak aşağıdaki örnekte ennui, ennui'nin ne olduğu ve insanları nasıl etkilediği üzerine çalışan bir araştırmacının tanımı verilmektedir:[1]

Ennui halindeyken dünya, öneminden arındırılmıştır. Her şey sanki bir perdeden süzülmüş gibi görülür; süzülen ve kaybolan bu şey tam da varoluşa anlam veren unsurdur. Müzik, artık estetik bir ses dünyası olmaktan çıkmış, bir dizi notadan ibaret hale gelmiştir. Bir tuvale bakıldığında, bir resim yerine yalnızca anlamsız renklerin bir araya gelişi görülür; bir kitap, birbiri ardına dizilmiş bir dizi kelimeye dönüşür. Bu, sesi kapatılmış bir televizyon programını izlemeye çok benzer bir duygudur...

...ennui'yi öncül olarak, ruhun eyleme, yaşama ve dünyaya (ister bu dünya ister başka bir dünya olsun) ilgisiz kaldığında hissettiği boşluk hali olarak tanımlayabiliriz; bu hal hiçlikle karşılaşmanın dolaysız bir sonucudur ve dolaysız bir şekilde gerçekliğe karşı bir hoşnutsuzluk yaratır.

Şu örneklerde de ennui cümle içinde kullanılmıştır:

Tüm Reklamları Kapat

  • "Sınırsız boş zamanları ve yapacak kayda değer hiçbir şeylerinin olmaması onları bunaltıcı bir ennui hissine sürükledi."
  • "İşe girerken idealizmle dolu olmasına karşın yıllar boyu süren monotonluk ve bir şeyleri değiştirebilecek gücünün olmaması onu güçlü bir ennui hissiyle baş başa bıraktı."
  • "Yıllarca her türlü dürtüsünü tatmin edebilen kraliçe, artık hiçbir şey ilgisini çekmediği için yavaş yavaş derin bir ennui hissine kapıldı."
Cottonbro Studio

Ennui Etkisinde Olup Olmadığınızı Nasıl Anlarsınız?

Ana hatlarıyla ya da hobileriniz, işiniz gibi hayatınızın belirli büyük alanlarında her zaman veya hemen hemen her zaman sıkılmış hissediyorsanız ve bu sıkıntı derin, varoluşçu ve çözmesi zor bir haldeyse ennui etkisindesiniz diyebiliriz.

Bu kriterler çerçevesinde ennui olup olmadığınızdan emin olamıyorsanız, ennui'nin karakteristik özelliklerini içeren listeyi okuyabilir ve size uyup uymadığını değerlendirebilirsiniz:

  • Eskiden ilginç bulduğunuz şeyler de dahil olmak üzere çoğu şeye karşı ilgisiz hissediyorsunuz.
  • Rutininizin sıkıcı ve monoton olduğunu hissediyorsunuz.
  • Zaman geçtikçe hayatınızda çok az önemli olay yaşıyor ya da hiç yaşamıyorsunuz.
  • Coşku veya heyecanınız yok.
  • Eskiden keyifli bulduğunuz şeyler de dahil olmak üzere yaptığınız işlerden hiçbir zevk almıyor veya bu işleri yaparken eğlenmiyorsunuz.
  • Yaptığınız şeylerin anlamlı veya tatmin edici olmadığını hissediyorsunuz.
  • Genel olarak hayatınızdan veya işiniz, çalışmalarınız veya hobileriniz gibi hayatınızın belli başlı bölümlerinden memnun değilsiniz.
  • Geleceğin nasıl olacağı umurunuzda değil.
  • Motivasyonunuz yok ve sanki hiçbir şey yapmak için enerjiniz yokmuş gibi hissediyorsunuz.
  • Fiziksel ve/veya zihinsel olarak bitkin hissediyor ve sürekli enerji eksikliği yaşıyorsunuz.

Bu tanımlamalar arasında size uyanların sayısı, ennui deneyimleyip deneyimlemediğinizi ve eğer deneyimliyorsanız ciddiyetini ölçmekte yardımcı olur.

Tüm Reklamları Kapat

Bununla beraber bu kalıpların tamamı size uymuyorsa da ennui deneyimleyebileceğinizi göz önünde bulundurun; zira bu durum, ennui hayatınızın bütününü değil, yalnızca işiniz gibi belirli alanları etkiliyorsa yaşanabilir.

Ayrıca, tanımların yalnızca küçük bir kısmı size uyuyorsa bile uyan tanımların his ve davranış açısından yine de ciddi olumsuz sonuçları olabileceğini unutmamalısınız.

Not: Ennui kavramının resmi bir tanımı olmadığından teşhisi için resmi, klinik kriterler bulunmamaktadır. Bu nedenle burada listelenen kriterler, genellikle ennui'yi karakterize etmek için kullanılan ana özellikler temel alınarak oluşturulmuştur ve resmi, bilimsel kılavuz olarak kabul edilmemelidir.

Ennui ve Depresyon

Ennui ve depresyonun birçok semptomu ortak olmasına ve aynı anda deneyimlenebilmesine karşın ikisi farklı fenomenlerdir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Kütüphanelerin Bilinmeyen Dünyası

29 Nisan 1986 sabahı Los Angeles Halk Kütüphanesi’nde bir alarm duyuldu. Bir süre sonra binadan kaçan kütüphane çalışanları bunun normal bir yangın alarmı olmadığını fark etti.

Yangın söndürüldüğünde, dört yüz bin kitap kül olmuştu, yedi yüz binden daha fazla kitap ise okunmayacak haldeydi. Olaydan 30 yıl sonra hâlâ aydınlatılamayan bir şey vardı: Biri kasıtlı olarak mı yakmıştı kütüphaneyi?

Ödüllü New Yorker muhabiri ve New York Times’ın en çok satan yazarı Susan Orlean, kütüphanelerin ve kütüphanecilerin hikâyesini büyüleyici ve benzersiz şekilde anlattığı Kütüphanelerin Bilinmeyen Dünyası’nda Los Angeles Halk Kütüphanesi yangınına ve sonrasındaki olaylara odaklanıyor. Ayrıca ülke çapında ve dünyanın dört bir yanındaki kütüphanelerin evrimine değiniyor ve otuz yıl önce söz konusu kütüphaneye ateş açtığından şüphelenilen sarı saçlı aktör Harry Peak’i yeniden inceliyor. Geçmişten günümüze, kütüphane yöneticiliği yapmış birçok ilginç karakterle tanıştırıyor bizi. Orlean’ın zekâ, içgörü, merhamet ve derin araştırma yeteneği ile kaleme aldığı Kütüphanelerin Bilinmeyen Dünyası, bu sevilen kurumların kitaplardan daha fazlasını sağladığını, kalbin önemli bir parçası olduğunu ortaya koyan heyecan verici yolculuğudur. Kütüphaneler zihnimizin ve ruhumuzun ülkesidir.

Devamını Göster
₺95.00
Kütüphanelerin Bilinmeyen Dünyası
  • Dış Sitelerde Paylaş

Yani bir kimsenin ennui'den muzdarip olması, ancak depresyonda olmaması mümkündür; böylesi bir kimse işi konusunda varoluşsal bir can sıkıntısı ve değişime yönelik derin bir istek duyabilir ve hayatının geri kalan alanlarında hiçbir depresyon belirtisi sergilemeyebilir. Aynı şekilde bir kimse depresyonda olabilir ve ennui hissetmeyebilir; böylesi bir kimse de derin ve kronik bir üzüntünün yanında enerji eksikliği deneyimler, ancak ennui'nin karakteristik özelliği olan varoluşsal can sıkıntısını çekmeyebilir.

Buna ek olarak bu fenomenlerin üzerine düşünürken depresyonun klinik bağlamda etraflıca tanımlanmış, dolayısıyla sık kullanılan bir tıbbi terim olduğunu; ancak ennui'nin bu şekilde tanımlanmamış ve tıbbi geçerliliği olmayan bir terim olduğunu da göz önünde bulundurmak gerekir.

Bütün bunlara karşın ennui kavramının anlaşılması faydalı olabilir. Zira ennui, yukarıda da örneklerle açıklandığı gibi depresyondan daha farklı bir zihinsel durumu ifade eder. Buna uygun olarak bazı kimseler içinde bulundukları durumun depresyon yerine ennui ile daha rahat açıklanabileceğini düşünebilirler ve böylelikle sorunlarını daha iyi anlayabilir ve çözebilirler.

Ennui ve Can Sıkıntısı

Ennui ve can sıkıntısı (İng: "boredom") arasındaki ilişki şu alıntıyla açıklanmaktadır:[2]

Can sıkıntısı ve ennui eş anlamlı değildir... Ennui evrene yönelik bir yargıda bulunur, ama can sıkıntısı? İnsanın şimdiki zamana tepkisidir.

"Ennui" ve "can sıkıntısı" terimleri sıklıkla birbirlerinin yerine kullanılmaktadır; ancak bu iki terim arasında çeşitli ayrımlar yapılmıştır.[3] "Can sıkıntısı" kısa süreli ve öncelikle durumsal ve çevresel faktörler tarafından yönlendirilen bir zihinsel durum anlamına gelirken, "ennui" kronik ve öncelikle yatkınlık (kişilik temelli) faktörleri tarafından yönetilen bir zihinsel durumu ifade eder.[4]

Bununla beraber ennui doğası gereği varoluşsaldır; yani bir kimsenin hayatının belirli ve büyük alanlarında gerçekleştirdiği eylem ve amaçlarına yönelik güçlü içsel şüphe duymasına sebep olur. Ennui ayrıca genellikle boşluk ve anlamsızlık duygularını içeren ve ennui'yi deneyimleyen kişinin çaresiz hissetmesine ve yorgun bir şekilde kayıtsızlık durumuna teslim olmasına neden olan bir olgu olarak da görülmektedir. Can sıkıntısı daha aktif ve huysuzdur, belirli anlarla sınırlıdır ve bir kişinin canı sıkıldığında bu kişiyi can sıkıntısını gidermek için bir şeyler yapmaya sevk etme ihtimali daha yüksektir.

Bu çerçevede ennui, durumsal can sıkıntısının (İng: "situational") aksine bazı durumlarda alışılmış can sıkıntısı (İng: "habitual") veya kronik can sıkıntısı olarak da adlandırılır.[5], [6] Bunun yanında kimi insanlar bazen ennui'yi kronik ennui şeklinde ifade etmekte, böylelikle ennui'nin kronik doğasına dikkat çekmekte veya kronik/geçici ennui hisleri arasında bir ayrım yapmaktadır.[7] Ennui ve can sıkıntısı hakkında bu bağlamda bilinmesi gereken son şey ise ennui'nin bazen varoluşsal can sıkıntısı ile daha genel can sıkıntısı türlerinin bir arada yaşandığı durumları ifade etmek için de kullanılıyor olmasıdır.[8]

Ana hatlarıyla ele alındığında "ennui" terimi ile iki ana olgu kast edilir. Bu olgulardan ilki genel ve kronik can sıkıntısı, ikincisi ise normal can sıkıntısından daha derin ve varoluşsal olan, belirli bir kronik can sıkıntısı türüdür. İlk olgu ennui'nin pratikte insanlar tarafından sıklıkla kullanılan bağlamda anlamını; ikinci olgu ise ennui'nin özellikle bu makalede vurgulanan anlamını yakalar.

Pratik açıdan bakıldığında bu ayrım çok önemli değildir. Nihayetinde ennui'yi, boşluk hissi gibi normal can sıkıntısıyla ilişkilendirilmesi gerekmeyen davranışlarla karakterize edilen kronik bir can sıkıntısı türü olarak görebilirsiniz.

Not: Can sıkıntısının kendisi görece heterojen bir olgudur ve yukarıda tanımlananların yanında başkaca can sıkıntısı türleri de mevcuttur. Örneğin konuyla ilgili bir çalışmada, canı sıkılan bireyin çevresiyle ilgilenmediği apatetik can sıkıntısı ve canı sıkılan bireyin anlamlı faaliyetlerde bulunmaya çalıştığı ancak bu girişimlerinin kendisini tatmin etmediği ajite can sıkıntısı olmak üzere iki ek can sıkıntısı türünden daha bahsedilmektedir.[9]

Tüm Reklamları Kapat

Cottonbro Studio

Ennui'yle (ve Kronik Can Sıkıntısıyla) Nasıl Başa Çıkılır?

Ennui konusunda Jean-Pierre de Crousaz tarafından yazılmış 1715 tarihli bir denemede şu sözlere yer verilmiştir:[10]

Tüm duygu durumları arasında en dayanılmaz bulduğumuz şey ennui'dir ve zorluklara karşı ne kadar tiksinti duyarsak duyalım, bizi ennui'den kurtarabilecekleri an hepsi bize çekici gelmeye başlar.

Nesnelere bizi yoğun duygularla meşgul etme gücü veren üç temel nitelik vardır. Bu üç nitelik ihtişam, yenilik ve çeşitliliktir.

Özelde ennui'nizin ve genelde kronik can sıkıntınızın üstesinden gelmek için kullanabileceğiniz çeşitli teknikler vardır. Farklı teknikler, içinde bulunduğunuz koşullara bağlı olarak farklı durumlarda daha iyi sonuç verecektir. Bu çerçevede ennui ile nasıl başa çıkacağınıza karar verirken kullanabileceğiniz en iyi tekniği bulmak için ilk etapta ennui'yi neden ve nasıl deneyimlediğiniz üzerine düşünmelisiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Ennui ve kronik can sıkıntısının üstesinden gelmek için kullanabileceğiniz temel teknikler:

Ne yapmak istediğinizi düşünün. Bu soru üzerine düşünmek, ilk etapta genel bağlamda neden ennui etkisi altında olduğunuz veya hayatınızın ennui etkisi altında bulunan (işiniz gibi) alanları tespit edebilmeniz; ardından bu etkiyi geçirmek için neler yapabileceğinizi belirlemeniz açısından önemli bir ilk adımdır. Soruyu cevaplarken hedeflerinizi doğru bir şekilde değerlendirmenize yardımcı olacak, örneğin kendinize "Zamanımı neye harcamak istiyorum?" yerine "Zamanını neye harcamak istiyorsun?" sorusunu sormak gibi kendi kendine mesafelendirme tekniği; "Sahip olduğum şu sınırlı zamanda ne yapmak istiyorum?" sorusuyla özetlenebilen memento mori tekniği gibi farklı tekniklerden de faydalanabilirsiniz.

Biriyle konuşun. Ennui'niz hakkında biriyle konuşmak ve fikir almak, neden ennui yaşadığınıza dair daha iyi bir bakış açısı kazanmanıza yardımcı olabilir ve ennui'yi aşmak için neler yapabileceğiniz hakkında size fikir verebilir. Dahası, bu konu hakkında konuşmak kendi başına da olumlu bir deneyim olabilir ve kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayabilir.

Rutininizi değiştirin. Rutininizi değiştirmek, sıkılganlık yaşamanıza neden olan monotonluğu kırmanıza yardımcı olabilir. Bunu yapmanın birçok yolu vardır; örneğin her zamankinden farklı bir ortamda çalışabilir veya sık uğradığınız bir yere farklı bir yoldan gidebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Yeni şeyler deneyin. Aktif olarak yeni deneyimler peşinde koşmak ve size sunulan ilginç fırsatları kabul etmek ennui'den kurtulmanıza yardımcı olabilir. Yeni hobiler deneyin, yeni insanlarla tanışın. Normalde "hayır" diyebileceğiniz deneyimlere, eğlenip eğlenmeyeceğinizden emin olmasanız bile "evet" demeye çalışın. Bu bağlamda farkında olunması gereken faydalı bir kavram, "günü yakala" anlamına gelen Latince bir ifade olan carpe diem'dir. Bu kavram insanları şimdiye odaklanmaya, yaşamdaki her anın değerini bilmeye ve gereksiz yere bir şeyleri ertelemekten kaçınmaya teşvik eder, çünkü her yaşam eninde sonunda sona erer. Bu kavramı bunu konfor alanınızdan çıkmak ve yapmak istediğiniz, ancak iyi bir neden olmadan ertelemeye devam ettiğiniz şeyleri yapmak için bir hatırlatma olarak kullanabilirsiniz.

Konfor alanınızdan çıkın ve insanlarla iletişim kurun. Hangi aracı tercih ederseniz edin, diğer insanlarla iletişim kurmak hayatı daha ilginç kılma konusunda başlı başına değerli bir edimdir ve sizi başka türlü deneyimleyemeyeceğiniz yeni maceralara götürebilir. Yeni insanlarla tanışabileceğiniz gibi zaten tanıdığınız insanlarla daha sık ve anlamlı sohbetler etmeyi de deneyebilirsiniz.

Ennui'nizi artıran gereksiz şeyleri ortadan kaldırın. Örneğin birbiri ardına dizi seyretmek kolayınıza geliyorsa ve bu bingewatching ennui'nizi artırıyorsa bu dizilere erişiminizi kısıtlayarak zamanınızı başkaca faaliyetlerle değerlendirin. Bu yöntemi hayatınızın her alanına, örneğin işinize uygulamak elbette mümkün olmayacaktır; ancak yine de hayatınızın belli başlı alanlarında bu yöntemi uygulamaya çalışabilirsiniz.

Yapmak zorunda olduğunuz şeyleri daha heyecan verici hale getirin. Örneğin evi temizlemek gibi sıkıcı işleri kendinize belli bir zaman sınırı koyarak ve enerji verici bir müzik dinleyerek tamamlamak üzere kendinize meydan okuyabilirsiniz. Bu yöntem özellikle yapmaktan kaçınamayacağınız ve ennui'nizi artıracak şeyler konusunda özellikle işe yarar.

Tüm Reklamları Kapat

Mindfulness temelli bir zihniyet benimseyin. Mindfulness, dikkatinizi şu anda yaşadığınız ana vermek ve bu anı her türlü düşünce ve duyguyla birlikte yargılamadan kabul etmek anlamına gelir. Gününüzü geçirirken bu bağlamda daha dikkatli olmaya çalışmak, önemsiz işlerin daha tatmin edici bir hal almasını sağlayabilir ve bazı durumlarda ennui'den kaçınmanıza yardımcı olabilir.

Günlük tutmaya başlayın. Bu genellikle deneyimleriniz hakkında yazmayı içerir, böylece günlük yaşamınızda meydana gelen küçük şeylerin daha fazla farkına varırsınız ve düşünceleriniz, duygularınız ve deneyimleriniz üzerinde düşünmek için iyi bir fırsatınız olur. Günlük yazarken öncelikle hayatınızın olumlu yönlerine odaklanmaya çalışabilir ve minnet duygunuza odaklanabilirsiniz.

Dinlenin. Bazı durumlarda, hem fiziksel hem de zihinsel olarak dinlenmek için kendinize uygun fırsatlar yaratmanız gerekir. Bu yöntem ennui'nizin yorgunluk veya tükenmişliğin bir sonucu olarak ortaya çıktığını düşünüyorsanız özellikle etkilidir.

Martin Péchy

Dikkat: Ennui'nin Tehlikeleri!

Ennui, yüksek derecede olumsuz bir zihinsel durum temsilidir ve bu sebeple doğası gereği zararlıdır, kaçınılması gerekir.

Tüm Reklamları Kapat

Ancak bunun da üzerinde ennui, farkında olunması son derece önemli olan çeşitli tehlikeli davranışlarla da ilişkilendirilmektedir. Örneğin ennui, hissettirdiği can sıkıntısı ile insanları tehlikeli ve heyecan aramaya yönelik davranışlarda bulunmaya sevk edebilir.[11] Bu sebeple eğer ennui'den muzdarip olduğunuzu düşünüyorsanız bunları göz önünde bulundurmalı ve ennui'nin düşüncelerinizi veya davranışlarınızı tehlikeli yönde etkilediği zamanların farkında olmalısınız.

Ennui'ye ilişkin dikkat çekici bir başka sorun da ennui'nin sebep olduğu inaktiflik, bitkinlik ve izolasyon gibi davranış veya ruh hallerinin insanların ennui'yi daha güçlü bir şekilde deneyimlemesine sebep olabilmesidir.[10]

Bu çerçevede ennui, olumsuz ve kendi kendini besleyen bir döngüye dönüşebilir; bir kimsenin daha da batmasına, kendini ennui'yi besleyen hisler içinde bulmasına sebep olabilir. Bu durumu deneyimlediğiniz anları tanıyabilmeniz önemlidir; zira bu anlar ennui'nin sizin açınızdan kritik bir sorun halini aldığını ve bu sorunla bir şekilde başa çıkmanız gerektiğini gösterir.

Son olarak ennui'nin ennui'yle ilişkilendirilmiş depresyon gibi durumların bir sonucu olarak veya bu durumlarla bir arada ortaya çıkabileceğini göz önünde bulundurmalısınız.

Tüm Reklamları Kapat

Bu olasılığın farkında olmak ve ennui'nin hayatınızda sorunlar çıkarabildiğini görmek önemlidir. Zira bu olasılığın bir defa farkına varıldığında ennui'nin yarattığı sorunlar düzgün bir şekilde ele alınabilir. Buna ek olarak ennui ile ilişkilendirilmiş ve komorbid hastalıklar (örneğin klinik depresyon) ciddi boyuttaysa bu hastalıkları başarıyla atlatabilmek için profesyonel destek almayı düşünebilirsiniz.

Ennui ile İlgili Diğer Kavramlar

Ennui ile ilişkilendirilen zihin durumlarını tanımlayan, çok çeşitli kökenlerden gelen birçok kavram vardır:

  • Tedium. Bir şeyi sıkıcı, yavaş, tekrarlayıcı veya monoton bulmanın bir sonucu olarak sıkılma veya yorulma durumu.
  • Anhedoni. Özellikle normalde zevk veren faaliyetlerden artık zevk almama durumu.
  • Lasstitude. Fiziksel veya zihinsel enerji eksikliği ile karakterize edilen bir yorgunluk hali.
  • Doldrums. Enerjiden yoksun olma veya düşük moralli olma durumu.
  • Languor. Bedenin veya zihnin yorgunluk hali veya hareketsizlik durumu. Bazen hoş bir şekilde rahatlamış hissetme gibi olumlu bir çağrışıma sahip olabilir.
  • Acedia. Zihinsel enerjiden yoksun olma ve hiçbir şeye ilgi duymama anlamında ilgisizlik gösterme durumu.
  • Melankoli. Büyük bir üzüntü veya depresyon hali. Doğası gereği düşünceli ve içe dönük.
  • Weltschmerz. İdeal versiyonuyla karşılaştırıldığında doğan, dünyanın durumuna yönelik bir depresyon hissi.
  • Hayal kırıklığı. Genellikle bir şeyi başaramamanın bir sonucu olarak sinirli veya üzgün hissetme durumu.
  • Angst. Kişisel veya dünyanın durumu gibi belirli bir şeyle ilgili olarak hissedilen derin kaygı, korku veya mutsuzluk.

"Ennui" terimi yukarıdaki "tedium" ve "lassitude" gibi terimlerin yanında "umursamazlık", "halsizlik" ve özellikle "can sıkıntısı" gibi diğer terimlerle de eşanlamlı olarak da kullanılmaktadır.

Not: Langweile ve spleen gibi çeşitli dillerdeki diğer terimler de bazen "ennui" kavramı ve tarihi ile birlikte tartışılmaktadır.[12]

Tüm Reklamları Kapat

Ennui Teriminin Etimolojisi

Oxford İngilizce Sözlüğü'ne göre, İngilizce'deki "ennui" kelimesi Fransızca'da "can sıkıntısı" anlamına gelen "ennui" kelimesinden türetilmiş; Fransızcadaki "ennui" kelimesinin kökeni de Eski Fransızcada "acı çekmek" veya "sıkıntı" anlamına gelen "enui" kelimesine dayanmaktadır. Bu kelime de Latincede "nefret", "hoşlanmama" veya "sıkıntı" anlamına gelen "in odio"dan (daha sonra "inodio"ya dönüşmüştür) ve "bana göre nefret dolu" anlamına gelen "est mihi in odio" ifadesinden gelmektedir.

Etimolojik açıdan bakıldığında, ilgili bir diğer İngilizce kelime olarak "annoy" karşımıza çıkmaktadır. Bu kelimenin kökeni ise "kızdırmak" veya "sıkmak" anlamına gelen, Fransızca "ennuyer" veya Eski Fransızca "enuier" kelimesidir. "Enuier" kelimesi de Merriam-Webster sözlüğüne göre, "tiksindirmek" anlamına gelen Geç Latince bir kelime olan "inodiare"den gelmektedir.

Buna ek olarak Oxford İngilizce Sözlüğü'ne göre "ennui" terimi, İngilizce yazılarda bugün kullanıldığı anlamıyla 1758 yılında Philip Dormer Stanhope tarafından yazılan ve 1932 yılında "Chesterfield 4. Kontu Philip Dormer Stanhope'un Mektupları" ("The Letters of Philip Dormer Stanhope, 4th Earl of Chesterfield") adlı kitapta yayınlanan bir metinde ortaya çıkmıştır:

İş hayatına alışkın olan adam, bir aydan kısa bir süre içinde bir beyefendi gibi yaşamanın ennui'den ölmek olduğunu fark etti.

Bununla birlikte, Oxford İngilizce Sözlüğü'nün de gösterdiği üzere "ennui" terimi İngilizce yazımında bundan daha önce de kullanılmıştır. Ancak bu kullanımlar terimin tamamen doğallaştırılmış kullanımları olarak görülmemektedir, yani terim o aşamada İngilizce dilinin bir parçası olarak kabul edilmemiştir.

Tüm Reklamları Kapat

'Ennui' terimi George Berkeley'in 1732 tarihli "Alciphron; dakika filozofu" ("Alciphron; or, The minute philosopher") başlıklı metninde ise şu şekilde yer almıştır:

Herhangi bir şey yapmayı kendi konuşmalarının ennui'sine tercih etmelidirler.

Ennui terimi, John Evelyn'in 1857'de "John Evelyn'in günlüğü ve mektupları" ("Diary and correspondence of John Evelyn") adlı kitabında yayınlanan 1667 tarihli bir metninde de karşımıza çıkmaktadır:

Fransız naivete'sini, ennui'sini, tuhaflığını vs. tam olarak ifade edebilecek neredeyse hiçbir kelimemiz yok.

Buna ek olarak "ennui", genellikle belirli bir duyguya atıfta bulunmak için kullanılsa da başka benzer anlamlarda da kullanılabilir.

Örneğin, "ennui" kişileştirilmiş bir anlamda da kullanılabilir. Oxford İngilizce Sözlüğü'ne göre bu türde kullanımının kaydedilmiş en eski örneği Catherine Macaulay Graham'ın "Eğitim üzerine mektuplar: dini ve metafizik konular üzerine gözlemler" (“Letters on education: with observations on religious and metaphysical subjects”) başlıklı, 1790'da yayınlanan bir metnidir:

Tüm Reklamları Kapat

Dæmon Ennui'yi tamamen dize getirecektir.

Ayrıca, "ennui" ennui'ye sebep olan bir nedene atıfta bulunmak için somut bir anlamda da kullanılabilir. Bu kullanımın kaydedilmiş en eski örneği Charlotte Brontë'nin 1849 tarihli "Shirley" adlı metnidir:

Attığı her dikiş bir ennui'ydi.

Son olarak, "ennui" geçişli bir fiil olarak da kullanılabilir. Bu kullanımın kaydedilmiş en eski örneği Sydney Smith tarafından 1805 civarında yazılan ve 1850'de yayınlanan "Ahlak felsefesinin temel taslakları" ("Elementary sketches of moral philosophy") başlıklı metindir:

Onlar [hayvanlar] sevinir, oynar ve bizim kadar ennui'ler.

Oxford İngilizce Sözlüğü, telaffuz konusunda "kullanım sıklığı açısından bakıldığında, kelimenin tamamen doğallaşmış olarak kabul edilebileceğini; ancak İngilizce dilinde hiçbir rehber analoji bulunmaması sebebiyle telaffuzun İngilizceleştirilmediğini" belirtmektedir.

Not: "Ennui" kelimesinin etimolojisine ilişkin genel bir fikir birliği olsa da, tarihi konusunda bazı küçük anlaşmazlıklar vardır. Örneğin, Merriam Webster, Oxford İngilizce Sözlüğü'nün aksine, terimin İngilizce'de ilk olarak 1732 yılında kullanıldığını ifade etmektedir.

Nitin Arya

Özet ve Sonuçlar

  • Ennui ("onvi" olarak telaffuz edilir), genellikle yorgunluk, tatminsizlik ve ilgisizliğin yanı sıra her şeyin ilgi çekici ve tatmin edici olmadığını hissetme eğilimini içeren bir tür kronik can sıkıntısıdır.
  • İnsanlar yaşamlarında genel veya işleri, çalışmaları veya hobileri gibi belirli bir alana yönelik bir ennui deneyimleyebilir.
  • Ennui'den muzdarip olduğunuza dair işaretler arasında sıkılmak, rutininizin sıkıcı ve monoton olduğunu hissetmek, coşku veya heyecandan yoksun olmak, yaptığınız şeyin anlamlı veya tatmin edici olmadığını hissetmek, tatminsizlik, geleceği umursamamak, motivasyonsuzluk ve fiziksel ve/veya zihinsel olarak bitkin olmak yer almaktadır.
  • Ennui'yle başa çıkmak için biriyle konuşmak ve fikir almak, rutininizi değiştirmek, yeni şeyler denemek, ennui'nizi artıran gereksiz unsurlara erişiminizi kısıtlamak, yapmanız gereken şeyleri daha heyecan verici hale getirmek ve dinlenmek için kendinize fırsatlar yaratmak gibi çeşitli teknikler kullanabilirsiniz.
  • Bu bağlamda farklı teknikler farklı durumlarda daha iyi sonuç verecektir. Bu çerçevede kullanabileceğiniz en iyi tekniği bulmak için öncelikle içinde bulunduğunuz durumda sizi rahatsız eden şeyleri değerlendirmelisiniz.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Bilime Dayalı Kişisel Gelişim Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilime Dayalı Kişisel Gelişim yazı dizisinin 5. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Stanford Marshmallow Deneyi Nedir? Çocukken Sergilenen Öz Kontrol, Yetişkinlikte Başarıyı Nasıl Etkiler?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
63
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 17
  • İnanılmaz 6
  • Korkutucu! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Üzücü! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/05/2024 06:26:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13264

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Şeker
İnsan
Balıkçılık
Nörobiyoloji
Yeşil
Kuantum
Mantar
Kanser
İnfografik
Önyargı
Okyanus
Hindistan
Diyabet
Beslenme Bilimi
Uçuş
Sosyal Mesafelendirme
Yumurtalık
Davranış
Samanyolu Galaksisi
Alan
Asteroid
Dışkı
Organizma
Küresel Isınma
Şehir Hastanesi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
I. Shatz, et al. Ennui: Hiçbir Şeyden Tat Alamadığınız, Kronik Tatminsizlik ve Can Sıkıntısıyla Nasıl Başa Çıkılır?. (15 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13264
Shatz, I., Karagözoğlu, M. (2022, November 15). Ennui: Hiçbir Şeyden Tat Alamadığınız, Kronik Tatminsizlik ve Can Sıkıntısıyla Nasıl Başa Çıkılır?. Evrim Ağacı. Retrieved May 27, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13264
I. Shatz, et al. “Ennui: Hiçbir Şeyden Tat Alamadığınız, Kronik Tatminsizlik ve Can Sıkıntısıyla Nasıl Başa Çıkılır?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, 15 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13264.
Shatz, Itamar. Karagözoğlu, Mert. “Ennui: Hiçbir Şeyden Tat Alamadığınız, Kronik Tatminsizlik ve Can Sıkıntısıyla Nasıl Başa Çıkılır?.” Edited by Mert Karagözoğlu. Evrim Ağacı, November 15, 2022. https://evrimagaci.org/s/13264.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close