Sorulara Dön
2
Evrim & Abiyogenez

İnsanların ortak atası tüm canlılar mı, yoksa şempazeler mi?

2
132 görüntülenme
Teşekkür (3)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

İkisi de değil. Şempanzeler de, diğer canlıların tamamı (hayvanlar, bitkiler, mantarlar, bakteriler, vs.) de insanın kuzenleri, ataları değil.

Kuzen ne demek? Ortak atayı paylaşan birim demek. Mesela amca oğlunuz veya hala kızınız sizin kuzeniniz, atanız değil. Siz onlardan gelmiyorsunuz, onlar da sizden gelmiyor.

Her ikiniz de nereden geliyorsunuz? Dedeniz ve ninenizden. Kuzenlerinizle ortak bir dedeyi ve nineyi paylaşıyorsunuz. O dede ve nine, sizin ortak atanız. Her ikinizin de geçmişini nesil nesil takip edersek, önce anne-babalarınıza ulaşıyoruz (ki bu kişiler kuzenleriniz için aynı kişiler değil, ama onlar da birbirleriyle kardeşle - ki "kardeş" sözcüğünü de kuzenin ekstrem bir formu gibi düşünebiliriz). Anne-babalarınızın anne-babaları ise ortak: Sizin dedeniz ve nineniz.

İşte şempanzeler, çam ağaçları, E. coli bakterileri, okyanustaki balıklar, gökteki kuşlar, insanlarla ortak ataları paylaşıyorlar. Bu atalar farklı zamanlarda yaşamış atalar. Çünkü az önceki örnekte 1. derece kuzenleri örnek aldık. 2. derece kuzenlerinizi örnek alsaydık, o zaman onlarla ortak atanız dedeniz değil, dedenizin babası ve annesi olacaktı. Yani ortak ata, 1 nesil daha eskide yaşamış başka bir "birim" ("kişi") olacaktı.

Şempanzeler, insanların günümüzde halen yaşayan en yakın kuzeni. Atası değiller. Onlarla ortak atamız, 50-60 yıl önce değil, 6-7 milyon yıl önce yaşamış dedelerimizdi. Ama mesela gorillerle ortak atamız 10-12 milyon yıl önce yaşamıştı. Bir çam ağacıyla ortak atamız 1 milyar yıl önce yaşadı. Kuzenler birbirine ne kadar uzaksa, ataları da o kadar eskide yaşadı.

Bize şempanzelerden bile yakın kuzenler de yaşadı; ancak onlar ne yazık ki öldüler (mesela sadece 1 tane 1. derece kuzeniniz olduğunu ve trafik kazasında yitirdiğinizi düşünün). Mesela Neandertaller, bugüne kadar yaşamış en yakın kuzenlerimizdi, ancak artık yoklar. Onlar bize şempanzelerden kat kat yakındılar ve ortak atamız sadece 300.000 yıl kadar önce yaşadı.

İşte bu kadar. Daha detaylı açıklama burada.

288 görüntülenme
Öne Çıkarılan Cevap
7
Teşekkür (5)
Paylaş
7
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.

Dünyadaki bütün türler akrabadır. Ya ata-torun ilişkisi vardır ya da ortak ataları paylaşırlar. Şempanzeler bizim ortak atamız değil. Şempanzeler ve insanlar ortak ataları paylaşan iki tür.

Bunu şöyle düşünün. Babanız veya dedeniz sizin atanız. Ama kardeşiniz ile ortak bir atayı paylaşıyorsunuz. O da babanız. Kuzeniniz ile de ortak bir atayı paylaşıyorsunuz. Dedeniz hem kuzeninizin hem de sizin ortak atanız. Bu sebeple, şempanze ve insana kuzen tür diyerek bir benzetme yaparız. Tıpkı kuzeniniz ile sizin ortak bir dedeyi yani ortak bir atayı paylaşmanız gibi şempanzelerle de ortak atayı paylaşırız.

Örnek olarak Homo heidelbergensis türü bizim atamız. Homo heidelbergensis'ten bizim türümüz olan homo sapiens ve Neandertaller evrimleşti. Bu durumda Neandertaller ile ortak bir atayı paylaşıyoruz. Yani kuzeniz. Orrorin tugenensis diye bir tür var. Bu türden şempanzeler ve insanlar evrimleşti. Yani orrorin bizim atamız. Şempanzelerin de atası. Yani şempanzelerle ortak bir atayı paylaşıyoruz.

Kafanız karışmasın. Kısaca; dünyadaki atamız olmayan türler ile ortak ataları paylaşıyoruz. Şempanzelerle, kedi, köpek, fare, yarasa aklınıza gelebilecek ne kadar tür varsa o türler ortak atamız var.

3
Teşekkür (4)
Paylaş
3
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın