İnsan ve Şempanze DNA uyumunun %98 oranında benzer olduğunu kanıtlayabilir misiniz?

Question

Bazı dini sayfalarda bunun evrimciler tarafından bir slogan olarak kullanıldığını söylüyorlar ve böyle bir şey olmadığını söylüyorlar bana bununla ilgili sağlam bir kaynak varsa paylaşabilir misiniz?

Ufuk Derin · Answer

İnsan ile şempanzenin genetik benzerlik oranının %98.77 olduğu akademik makaleye buradan ulaşabilirsiniz ancak asıl meselenin bu olmadığını anlamanız gerekiyor. Farklı yöntemlerle farklı benzerlik oranları çıkar. Önemli olan "aynı çalışmada" yapılan evrimsel akrabalık analizinin beklenilen seviyede çıkmasıdır.Benzerlik oranı, kullandığınız yönteme ve aldığınız verilere göre sürekli değişen ve tek başına bir anlam ifade etmeyen bir sayı. Örneğin bir grup araştırmacı belirli bir proteine yönelik benzerliği kıyaslarken başka bir grup başka bir proteini, hatta tüm genomu bile kıyaslıyor olabilir. Bir makalede bir standart uygulanıyorken diğerinde başka bir standart uygulanıyor olabilir.Benzerliği %25 de olabilirsiniz, %85 de %96 da %98 de. Genel olarak bahsedilen %96-%98 oranı ise genel kullanım alanına bakılınca bilim insanları arasında en kolay anlaşma sağlayacak benzerlik oranıdır.

Benzerlik oranının %25 olduğunu buldum diyelim. Bu sayı karşılaştırma yapmadan bir şey ifade etmez.  O yüzden birden fazla türü alırsınız, "aynı çalışmada" birden fazla türü incelersiniz. Akrabalık seviyesine bakarsınız. Şempanze ve insan gerçekten beklendiği kadar yakın akraba mı? Gelin inceleyelim:Örneğin insan ile şempanzenin evrimsel ayrışma zamanını 5.8 milyon yıl öncesi olarak gösteren, dolayısı ile benzerliğin farklı olduğu bu çalışmada, insanın şempanze ile olması gerektiği ölçüde yakın olduğu görülebilir.TimeTreeAyrışma zamanını 6.1 milyon yıl öncesi olarak gösteren bu çalışmada ise yine şempanze ile insanın beklenen ölçüde yakın olduğu görülebilir.TimeTreeBu çalışmada da benzerlik, 6.4 milyon yıl önce ayrıştığımızı göstermektedir ama yine de insan ve şempanze olması gerektiği kadar yakın akrabadır.Bunun gibi onlarca farklı çalışmadan kontrol ederseniz ezici miktarda veri ile şempanze ile insanın yakın seviyedeki akrabalığının net olduğunu görebilirsiniz. Tekil benzerlik oranlarının pek bir işlevi yoktur. Bu çalışmaları nasıl kontrol edebileceğinizi de içeren konu ile alakalı yazımı Kaynaklar kısmına ekliyorum.
  Kaynaklar

U. Derin. Şempanze Ve İnsanın Evrimsel Benzerliği. (30 Mart 2022). Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: Evrim Ağacı

| Arşiv Bağlantısı

Nature. (2005). Initial Sequence Of The Chimpanzee Genome And Comparison With The Human Genome. Nature, sf: 69-87. doi: 10.1038/nature04072.  | Arşiv Bağlantısı

Ç. M. Bakırcı, et al. Gen Benzerliği (Genetik Benzerlik) Nedir? İnsan Genomu, Diğer Canlılara Ne Kadar Benzer?. (18 Nisan 2011). Alındığı Tarih: 30 Mart 2022. Alındığı Yer: Evrim Ağacı

| Arşiv Bağlantısı

TimeTree. Pairwise Divergence Time For Homo Sapiens And Pan Troglodytes. Alındığı Tarih: 30 Mart 2022. Alındığı Yer: TimeTree

| Arşiv Bağlantısı

A. Antonelli, et al. (2017). Toward A Self-Updating Platform For Estimating Rates Of Speciation And Migration, Ages, And Relationships Of Taxa. Systematic Biology, sf: 152-166. doi: 10.1093/sysbio/syw066.  | Arşiv Bağlantısı

TimeTree. Toward A Self-Updating Platform For Estimating Rates Of Speciation And Migration, Ages, And Relationships Of Taxa.. Alındığı Tarih: 30 Mart 2022. Alındığı Yer: TimeTree

| Arşiv Bağlantısı

A. Padhi, et al. (2015). A Testis-Specific Gene Within A Widely Expressed Gene: Contrasting Evolutionary Patterns Of Two Differentially Expressed Mammalian Proteins Encoded By A Single Gene, Camk4. Animal genetics. doi: 10.1111/age.12358.  | Arşiv Bağlantısı

TimeTree. A Testis-Specific Gene Within A Widely Expressed Gene: Contrasting Evolutionary Patterns Of Two Differentially Expressed Mammalian Proteins Encoded By A Single Gene, Camk4.. Alındığı Tarih: 30 Mart 2022. Alındığı Yer: TimeTree

| Arşiv Bağlantısı

C. G. Schrago, et al. (2003). Timing The Origin Of New World Monkeys. Molecular Biology and Evolution, sf: 1620-1625. doi: 10.1093/molbev/msg172.  | Arşiv Bağlantısı

TimeTree. Timing The Origin Of New World Monkeys.. Alındığı Tarih: 30 Mart 2022. Alındığı Yer: TimeTree

| Arşiv Bağlantısı

Hüseyn Qədirov · Answer

Öncelikle vaktinizi böyle insanlarla harcamamanızı tavsiye ederim. Ancak oracıkta genetik analiz yapamasanız bile bunu şimdiye kadar yapılmış genetik analizlerin verilerini karşılaştırarak kanıtlaya bilirsiniz. Bunun için bazı araçlar var. Ensembl genome browser denilen yerde genom analizi yapılmış türlerin genlerini karşılaştıra biliyorsunuz^[1], orada tüm genomu yapmak mümkün mü bilmiyorum ama belli genlerin benzerliklerini yüzde ile ala biliyorsunuz. Aynı şekilde NCBI comparative genome viewer iki farklı türü karşılaştırmanıza yardımcı olur.^[2]

Burada şimpanze ve insanın ESR1 genini karşılaştırmaya çalışmışım, 99% benzerlik var. (yanlış kullanmalar ola bilir çok ta bilgili değilim)

Burada gördüğün NCBI Blast, bununla mesela nukleotid sıralamasını FASTA formatında kopyalayıp yapıştırarak iki türün genini karşılaştıra bilirsin.^[3] Nukleotid sıralamasını FASTA formatında GenBank-tan ala bilirsin.^[4] Bunlar da yalan gardaş deseler zaten o adamın fotonlarının sana ulaşmasına izin verme bence

Kaynaklar

ENSEMBL. Ensembl Genome Browser 110. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: ENSEMBL | Arşiv Bağlantısı
NCBI. Comparative Genome Viewer - Nhgri_Mpantro3-V1.1-Hic.freeze_Pri Vs T2T-Chm13V2.0. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı
NCBI. Nucleotide Blast: Align Two Or More Sequences Using Blast. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı
NCBI. Genbank Overview. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: NCBI | Arşiv Bağlantısı

Kaynaklar

ENSEMBL. Ensembl Genome Browser 110. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: ENSEMBL

| Arşiv Bağlantısı

NCBI. Comparative Genome Viewer - Nhgri_Mpantro3-V1.1-Hic.freeze_Pri Vs T2T-Chm13V2.0. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: NCBI

| Arşiv Bağlantısı

NCBI. Nucleotide Blast: Align Two Or More Sequences Using Blast. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: NCBI

| Arşiv Bağlantısı

NCBI. Genbank Overview. Alındığı Tarih: 7 Aralık 2023. Alındığı Yer: NCBI

| Arşiv Bağlantısı

İnsan ve Şempanze DNA uyumunun %98 oranında benzer olduğunu kanıtlayabilir misiniz?

Kaynaklar

Kaynaklar

İlgili Yazılarımız

İnsan ve Şempanze Çiftleşebilir mi? İnsan-Şempanze Melezi Mümkün mü?

İnsan ve Şempanze DNA uyumunun %98 oranında benzer olduğunu kanıtlayabilir misiniz?

Kaynaklar

Kaynaklar

İlgili Yazılarımız

İnsan ve Şempanze Çiftleşebilir mi? İnsan-Şempanze Melezi Mümkün mü?