Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Güneş neden gezegenleri sürekli ısıtarak alev topuna çevirmez? Uzaya soğuk nerden geliyor?

Biliyoruz ki güneşten gelen ışınlar ışıma yoluyla gezegenlere ulaşıp ısıtıyor. Gezegenlerin etrafı da boşluk veya çok az molekül var yani ısı iletimi yapamazlar. Peki gezegenler neden sürekli ısınıp alev topuna dönmüyor. Yada dünya başlangıçta alev topu gibiyken nasıl soğuyabilmiş ve o ısıyı nereye atmış?

2
Teşekkür (1)
Hatırla (2)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Merhaba, uzaydaki soğukluk ile gezegenlerin kavrulması/alev topuna dönmesi iki ayrı konu ama tamamen ilintisiz değil. Ben gezegenler üzerinden gideyim.

  • Biliyorsunuz bir yıldız merkezindeki füzyon tepkimileri sırasında açığa çıkan artık enerjiyi fotonlar yardımı ile yayıyor. (önce hidrojenden helyum, sonra helyumdan sırayla demire kadar devam ediyor)
  • Ancak yıldız içinde çok az miktarda molekül bu füzyona katılıyor. Çünkü bunun olması için protonların tünelleme yapması lazım. Bu teknik bir süreç, uzun uzun anlatmıyorum.
  • Bir şekilde oluşan bu fotonlar yüzeye çıkarken -ki çıkmaları milyonlarca yıl sürüyor- bir çok engelle karşılaşıp enerji kaybediyorlar.
  • Bir şekilde yüzeye çıktıkları zaman elektromanyetik dalga olarak uzaya yayılıyorlar. Burada şu önemli bu yayılan dalgalar tek bir gezegene ulaşmıyor, yayılım yönündeki her şeye ulaşıyorlar. Buna yıldızlar arası ortamdaki gaz toz bulutu da dahil. Dolayısıyla zaten X gezegene gelen radyasyon miktarı belli. Bu arada gelen şey sadece fotonlar değil, başka yüklü parçacıklar da geliyor.
  • Bunun üstüne eğer gezegenin bir manyetik alanı varsa -ki bizim var- bu yüklü parçacıklar zaten yolundan saptırılıyor. Yine eğer atmosferleri varsa -ki bizde o da var:)- gelen radyosyunun bir kısmı bu atmosferin uzaya bakan katmanlarında emiliyor.
  • Ger kalan fotonlar gezegene ulaşıyor. Bu ulaşan enerjinin totalde tüm gezegeni yakıp yıkması olanaksız. Çünkü gezegendeki maddeler tüm enerjiyi emmiyor. Önemli bir kısımını yansıtıyor. (Görme bununla ilgili zaten). Hatta bizim gezegenimiz bu yansıyan ışığın atmosferin altı tarafından tutulması sayesinde ısınıyor. E yansıtmadıkları kısmı da depoluyorlar (kimyasal bağlarda) veya kullanıyorlar(fotosentez gibi)
  • Bu arada bir başka şey de şu ki evrendeki her madde atomun iç yapısı sebebi ile ışıma yapıyor (beta bozunması) dolayısıyla bir kısım enerjiyi de öyle salıyorlar uzaya geri (atmosfer tutmazsa)
  • Bu yazdıklarım çok yüzeysel bir açıklama. Ayrıntıya inerseniz sırf bu konuda büyük bir külliyat var.
202 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Bu sorunun çok kısa ve basit bir cevabı var:

Çünkü evren genişliyor.

Büyük patlama ve sonrasındaki kısa süre içerisinde evren çok yoğun ve sıcaktı. Genişleme devam ettikçe soğudu. Bu soğuma devam etti. Hâlâ ediyor ve etmeye de devam edecek. Çünkü evrendeki madde miktarı belirli ve sabit. Ama genişleme devam ediyor ve edecek. Bu da, aynı enerji kaynağının daha geniş bir ortamı ısıtması anlamına geliyor. Bu sorunuz, uzun yıllar önce bilim insanlarının ve düşünürlerin merak edip o zamanki bilgilerin azlığı nedeni ile çözüm bulamadıkları sorulardan biri. Madem evrende yıldızlar var, evren neden karanlık diye soruluyordu. Evren, yıldızların saçtıkları ışık ve sıcaklık nedeni ile parlak ve sıcak olmalıydı. Ve sıcaklık ve parlaklık da sürekli artmalıydı ama durum bu değil. Neden?

Çünkü bir zamanlar insanlık, evrenin genişlediğini bilmiyordu. Bu bilgi eksikliği, gerçekten düşünürlerin canını sıkan çok sayıda soruyu cevapsız bırakmış olmalı. Ama artık bunu biliyoruz ve evren artık daha aydınlık ve ılıman. :) En azından bizim için.

223 görüntülenme
4
Teşekkür (2)
Paylaş
4
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın