Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Yalın İnce
Üye
4

Evrim insanları; sigara, alkol, uyuşturucu gibi maddelere dirençli hâle getirebilir mi?

294 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Ufuk Derin
Öğrenci-Okur

İnsanlar sigara tüketimine bağlı olarak gerçekten de ölüyorlar.[1] Dolayısıyla burada evrimsel bir süreç bulma ihtimalimiz çok daha yüksek. Hemen sorularımızı sırayla soralım:[2]

  1. Popülasyon var mı? Evet, insan popülasyonu var.
  2. Çeşitlilik var mı? Evet, bağımlılığa yatkınlık ve akciğer nitelikleri bakımından çeşitlilik var.
  3. Çeşitlilik kalıtsal mı? Evet, bağımlılığa yatkınlığı ve akciğer niteliklerini belirleyen genler gelecek nesillere aktarılıyor.

Her sorunun cevabı "Evet!" olduğu için, evrim yaşanacaktır diyebiliriz. Bu evrimin öngörülebilir olup olmadığı ile ilgili olarak 4. sorumuzu soralım:

4. Seçilim var mı? Evet, bağımlılık yatkınlığı ve akciğer niteliklerine bağlı olarak sigara içen bireyler daha kolay veya daha zor bir şekilde ölmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu, çok ilginç bir durum: İnsanlar sigara içmeyi ve buna bağlı olarak akciğer kanseri gibi sebeplerle ölmeyi sürdürdükçe, bu yeni çevresel etkene ("tütün dumanı") bağlı olarak bir seçilim yaşanmaktadır. Sigara dumanına maruziyet, popülasyon içindeki bireyleri sürekli ayıklamaktadır.

Buna bağlı olarak, kimyasal ve fizyolojik bağımlılığa yatkınlığı olmayan (direnci olan) bireyler, sigara gibi ölümcül bir maddeden uzak duracak (veya ona bağımlı hale gelmeyecek) ve daha kolay hayatta kalıp, daha çok üreyeceklerdir. Öte yandan bağımlılığa yatkın olan bireyler daha kısa hayatta kalıp, daha zor üreyeceklerdir (hele ki sigaranın üreme kabiliyetini kısıtladığı da düşünülürse). Bu durum, uzun vadede bu bağımlılığa yatkınlığa sebep olan genlerin popülasyon içinde azalmasına neden olacaktır.

Benzer şekilde, kansere karşı direnç sağlayan genler, sigaranın kanserojen etkisinden ötürü bir seçilim baskısı altında olacaktır. Popülasyon içinde sigara dumanının varlığı arttıkça (yani seçilim baskısı arttıkça), çeşitlilik dolayısıyla bu kanser direncine sahip genleri barındıran bireyler daha kolay hayatta kalacak ve daha çok üreyebilecektir. Bu da, kanser direncinin popülasyon içinde artmasına neden olacaktır.

Tabii gerçek hayattaki örneklerde gözetilmesi gereken diğer birçok faktör bulunmaktadır. Örneğin bir özelliğin dezavantajlı olması, onun her zaman elenmek zorunda olduğu anlamına gelmemektedir. Örneğin seçilim baskısı yeterince büyük ve sürekli değilse, o özellik kolay evrimleşebilir değilse, genetik sürüklenme gibi mekanizmalar işliyorsa o yönde evrim zor olabilir. [3][4]

Kaynaklar

  1. Ç. M. Bakırcı, et al. Sigarayı Neden Bırakmalısınız: Sigara İçenlerin Akciğer Kanserine Yakalanma Ve Erken Ölüm Olasılıkları Nasıl Değişir?. (30 Aralık 2015). Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  2. Ç. M. Bakırcı. "Şu Olursa Evrim Olur Mu?" Veya "Bu, Evrime Örnek Midir?": Evrim, Hangi Şartlarda Yaşanır?. (10 Kasım 2019). Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  3. U. Derin. Olumsuz Yönde Evrim Olabilir Mi?. (1 Nisan 2021). Alındığı Yer: Evrim Ağacı S&C | Arşiv Bağlantısı
  4. Evrim Ağacı. Neden Kanatlı İnsanlar Ve Tekerlekli Hayvanlar Yok?. (10 Mart 2022). Alındığı Yer: YouTube | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close