Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Dünya ve diğer gezegenlerin güneşin etrafında döndüğüne dair deliller nelerdir?

En basitinden dünyayı ele alırsak, dünyanın güneşin etrafında döndüğüne dair birkaç delil zikredebilir misiniz? Güneş merkezli evren modeli bizi bilimde nasıl bir ilerlemeye sürüklemiştir? Evrene dair bakış açımızı nasıl değiştirmiştir?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Bunun hiç kuşkusuz sayısız ispatı var artık çünkü günümüzde Dünya'nın dışından bu olayı görüntüleyecek araçlar gönderecek konuma geldik. Lakin bunun öncesinde de bu pekala mümkündü, bunu anlamak için biraz mekanik ve geometri bilgisiyle, sağlıklı bir muhakeme yeteneği yeterli. Örneğin:

Yıl boyunca Güneş'in gökyüzündeki hareketini, arka plandaki yıldızlara göre inceleyecek olursanız, zaten onun farklı bir hareket olduğunu fark edebiliyorsunuz. Keza gezegenler de öyle. Örneğin sahte bilimci astrologların sıkça bahsettiği Mars retrosu bundan ibarettir. Mars'ın yörüngesi daha büyüktür, dolayısıyla periyodu daha uzundur. Bu sırada periyodu kısa olan Dünya bir süre ona yaklaşır, en yakın konuma geldikten sonra da uzaklaşır. Bu da Mars'ın gökyüzünde parlaklığının artıp azalmasına ve bu sırada gökyüzünde bir ilmek hareketi yapmasına neden olur.

Dünya merkezli modelde bu tür davranışları modelleyecek olursanız, gezegenlerin eliptik (ya da çembere yakın diyelim) yörüngelerde değil, abuk subuk spiraller çizen hareketler yapması gerektiğini görürsünüz. Evet şu anda bizim için saçma gelse de o zamanlar özellikle kilisenin dini görüşleri nedeniyle bunlar gerçekçi bulunuyordu. Günümüzdeki düz dünya saçmalıkları da yine aynı kesimden ayyuka çıkıyor. Peki bunlar günümüzde neden saçma? Çünkü hiçbir fizik kanunu öyle bir hareketi açıklayamaz. Aslında bunu demek bile hatalı, çünkü fizik kanununlarının mevcut modeli çok güzel açıkladığını biliyor ve sayısız defa test edebiliyoruz.

En basitinden işin temeli Newton'ın kütle çekim kuramına dayanır. Böyle bir kuramda bir gezegenin ortada olmayan bir şey etrafında tuhaf hareketler yapmasının hiçbir izahı yok. İşin komik yanı, ortada olmayan bir şey dediğime bakmayın, o modelde de cisimler aslında Güneş etrafında dolanıyorlar. Bunun videosunu 7 yıl önce paylaşmışım. Eğer izleyecek olursanız böyle bir modelin, Güneş merkezli modele karşı ne kadar zorlama bir model olduğunu anlayabilirsiniz.

Bunun yanında birçok gözlemsel ispat yapmak da mümkün, yapıldı da. Ama bunları anlamak artık işin fiziğine girmek oluyor ve buradaki cevabın sınırlarını aşar. Merakınızı giderecek tüm anahtar kelimeleri verdiğimi düşünüyorum. Başka sorularınız olursa seve seve yanıtlarım.

*Dipnot: Dönme ile dolanma ayrımını yapmak önemli. Dönme kendi ekseni etrafında, dolanma başka bir cisim etrafında yapılan hareket.

https://www.youtube.com/watch?v=82jhX9K9f9A

4
Teşekkür (3)
Paylaş
4
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın