Soru & Cevap: Soru Sor, Cevap Al

neden intihar etmek yerine yaşamalıyız ve neden yaşam iyi bir şey olarak sunulurken intihar etmek istemek psikolojik destek ihtiyacı olarak görülüyor?

İlayda Civelek

İntihar düşüncesinin bilimsel, evrimsel ve psikolojik çerçevede neden bir "destek ihtiyacı" olarak değerlendirildiğini ve yaşamın neden sürdürülmesi gerektiğini objektif olarak iki temel nedende ele alabiliriz:

1. İntihar isteği neden bir "psikolojik destek ihtiyacı" olarak görülür?

Evrimsel biyoloji ve nörobilim açısından, doğadaki her organizmanın en temel mekanizması "hayatta kalmak" ve "öz-koruma" (survival) üzerine kuruludur. İnsan beyni bu en temel biyolojik kodu aşıp kendi varlığını sonlandırma eğilimine giriyorsa, modern tıp ve psikoloji bunu beynin aşırı stres, travma veya kimyasal bir dengesizlik (örneğin nörotransmitter eksiklikleri) altında olduğunun somut bir göstergesi olarak kabul eder.

Yoğun psikolojik acı çeken bir beyin, bilişsel olarak "tünel vizyonu" (tunnel vision) adı verilen bir daralma yaşar. Bu durumda zihin, alternatif çözümleri sentezleyemez hale gelir ve o anki acının kalıcı olduğu, asla bitmeyeceği yanılgısına düşer. Psikolojik destek, kişiyi yargılamak veya toplum standartlarına zorlamak için değil; beynin geçici bir kriz ve "hata" durumundayken, geri dönüşü olmayan kalıcı bir karar almasını engellemek, yani bozulan sağlıklı karar verme mekanizmasını onarmak için sunulan bilimsel bir müdahaledir.

2. Neden intihar etmek yerine yaşamalıyız?

Bu sorunun rasyonel yanıtı "olasılıkların devamlılığı" kavramında yatar. Ölüm; bilincin ve nörolojik faaliyetlerin kalıcı olarak sona ermesi, yani sistemdeki tüm potansiyel ve olasılıkların matematiksel olarak kesin bir şekilde "sıfırlanmasıdır".

Yaşam ise ne kadar zorlayıcı görünürse görünsün dinamik ve değişime açık bir süreçtir. İnsan beyni "nöroplastisite" (yapısal olarak değişme, yeni sinir ağları inşa etme ve uyum sağlama) özelliğine sahiptir. Bu biyolojik gerçeklik sayesinde, bugün kesinlikle aşılamaz ve kalıcı gibi görünen karanlık psikolojik durumlar zamanla değişebilir, adapte olunabilir veya tedavi edilebilir. Yaşamak, hayattaki olasılık havuzunu açık tutmaktır. İntihar, gelecekte meydana gelebilecek tüm olumlu değişimlerin, uyum süreçlerinin ve yeni deneyimlerin ihtimalini sonsuza dek yok eder.

Özetle bilim ve psikoloji yaşamı "her zaman kusursuz" olduğu için değil, iyileşmeye, değişime ve farklı olasılıklara imkan tanıyan yegane "gerçeklik alanı" olduğu için savunur.

( Buradaki yazılan cevap orijinal aslına sadık kalarak yapay zeka ile noktalama, cümle bütünlüğü ve kelimeler arası bağlar yapay zeka desteği ile düzenlenmiştir. )

0

Paylaş

Elisssaassaa ..

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Rüyada kitap okumak mümkün mü? Rüyasında kitap okuyan çok mu becerikli veya zeki?

İrem Koç

Ruyada kitap okumaya girer bence, soyle bi ruya görmüştüm: Rüyamda tarih sınavına çalışıyordum, defterden tarih notlarını okuyordum ve bildiğiniz defterimdi yani ve uyandığımda yazan cümleleri hatırlıyordum ama rüyamdaki kelimelerden baziları anlamlı kelimeler degildi. Yani evet, okunabilir...

Kaynaklar

ben. (). Rüyam.

0

Paylaş

Derya Korkmaz

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Uranüs en soğuk gezegen midir? Neden?

Bengisu Heybeli

Evet, ölçülen en düşük atmosfer sıcaklığı bakımından Güneş Sistemi'nin en soğuk gezegeni Uranüs'tür. Uranüs'ün üst atmosferinde sıcaklık eksi 224 santigrat dereceye kadar düşebilir. Neptün Güneş'e yaklaşık 1,5 milyar kilometre daha uzak olmasına rağmen iki gezegenin ortalama sıcaklıkları birbirine çok yakındır ve rekor donduruculuk Uranüs'te kaydedilmiştir.

Gezegenlerin sıcaklığını yalnızca Güneş'ten gelen ışınlar belirlemez, kendi iç ısıları da devreye girer. Öğrencilerimin sınav kâğıtlarında Güneş'e olan mesafeyle yüzey sıcaklığını doğrudan eşleştirip yanıldığı o tatlı ezberi bozan mekanizma tam olarak budur :) Jüpiter, Satürn ve Neptün gibi dev gezegenler, oluşum dönemlerinden kalan kütleçekimsel sıkışma sayesinde içlerinde ciddi bir ısı barındırır. Hatta Neptün, Güneş'ten aldığı enerjinin yaklaşık 2,6 katını uzaya geri yayar. Ancak Uranüs bu konuda tam bir istisnadır, çünkü dışarıya neredeyse hiç iç ısı yaymaz.

Bilim dünyasında Uranüs'ün bu sıradışı soğukluğu için öne çıkan iki temel açıklama bulunuyor. İlki ve en yaygın kabul göreni, gezegenin erken evrelerinde Dünya büyüklüğünde devasa bir ön gezegenle çarpışmış olmasıdır. Uranüs'ün kendi ekseni etrafında yaklaşık 98 derece yana yatık dönmesini de açıklayan bu şiddetli darbe, gezegenin ilkel iç ısısını uzaya saçarak tüketmiş olabilir. İkinci güçlü hipotez ise gezegenin derinliklerindeki yoğun moleküler katmanların ısı taşınımını, yani konveksiyonu engelleyen bir bariyer oluşturmasıdır. Çekirdekteki ısı yüzeye iletilemediği için üst atmosfer uzayın dondurucu ortamında hızla soğur.

Özetle Neptün Güneş'ten çok daha uzakta olsa da kendi içindeki sobayla atmosferini ısıtmayı başarır, Uranüs ise o sobayı milyarlarca yıl önce kapatmış gibidir. Bu nedenle Güneş Sistemi'nin bilinen en düşük sıcaklık rekoru Uranüs'e aittir.

Kaynaklar

David R. Williams, NASA Goddard Space Flight Center. Uranus Planetary Fact Sheet. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
David R. Williams, NASA Goddard Space Flight Center. Neptune Planetary Fact Sheet. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

1

0

Paylaş

Naz .

Üye CevabıSen de Cevap Ver

bireyin kendini bir topluma ait hissetme amaçlı alabileceği en uç aksiyonlar nelerdir?

haldun s

Aidiyet, sadece psikolojik bir konfor alanı değil,biyolojik bir hayatta kalma refleksidir. Doğa, yalnız yürüyeni cezalandırmış, birlikte duranı ödüllendirmiştir. İşte bu yüzden beynimiz, dışlanma tehlikesini doğrudan bir "ölüm tehdidi" olarak algılar. Ancak modern dünyada bu hayatta kalma refleksi, garip bir çelişkiye dönüşür. Atalarımız bizi yabani hayvanlardan korumak için bir araya geliyordu; bugün ise biz, kendi benzersizliğimizi, hayallerimizi ve özgürlüğümüzü o görünmez sürüye kurban ediyoruz.Vahşi doğanın fiziki tehlikeleri bitti, fakat beynimizin o eski kodları hiç değişmedi. Artık bizi yutmak isteyen avcılar yok; onun yerine unutulma, dışlanma ve onaylanmama korkusu var. Dün bir kaplandan kaçmak için grubun arkasında koşuyorduk, bugün ise sırf bir topluluğun gözüne girmek ve o görünmez onay damgasını almak için kendi özgün düşüncelerimizden kaçıyoruz.Belki de modern insanın en büyük sınavı burada yatıyor. Ormandaki avcılardan kaçmak için kabileyi seçmek kolaydı. Asıl cesaret,kendi patikanı açabilmekte ve yalnız kalma pahasına kendi gerçeğinin arkasında durabilmektedir.

247 görüntülenme

Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

6

1

Paylaş

Serkan Çağlar Arslan

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Kanımız farklı bir renkte olsaydı bu vücudumuzun görünüşünü nasıl değiştirirdi?

Vera _241

1. Mavi Kan (Bakır Esaslı)

Bazı deniz canlılarında (örneğin yengeçler ve ahtapotlar) demir yerine hemosiyanin adı verilen bakır bazlı bir protein bulunur.

Görünüşe Etkisi: Oksijensizken şeffaf/gri olan bu sıvı, oksijenle birleştiğinde mavi bir renk alır.

Ciltteki Yansıma: Cildimiz daha soluk, hatta belki hafif mavi/mor tonlarında görünürdü. Damarlarımız cildin altından koyu mavi veya turkuaz renklerde seçilirdi. Morarma (çarpma sonucu oluşan morluklar) mavi veya yeşilimsi tonlarda olurdu.

2. Yeşil Kan (Klorokruorin Esaslı)

Bazı halkalı solucanlarda bulunan klorokruorin proteini demir içerir ancak farklı bir moleküler yapıya sahiptir.

Görünüşe Etkisi: Bu sıvı düşük konsantrasyonda açık yeşil, yoğun olduğunda ise koyu yeşil görünür.

Ciltteki Yansıma: Cildimiz zeytin yeşili veya açık yeşil alt tonlara sahip olurdu. Kanama anında akan sıvı yeşil olur ve cildimizdeki damarlar yeşil renkte parlardı.

3. Mor veya Sarı Kan (Hemeritrin Esaslı)

Bazı deniz solucanları ve omurgasızlarda bulunan hemeritrin proteini yine demir bazlıdır ancak farklı bir renklendirme yapar.

Görünüşe Etkisi: Oksijensizken renksiz olan bu sıvı, oksijenle dolduğunda menekşe moru veya pembe/sarartımsı bir renk alır.

Ciltteki Yansıma: Kanımız pembe veya mor akardı. Cildimizin altındaki damar ağı mor ve lavanta tonlarında görünürdü.

Bunun Günlük Hayatımıza Etkileri Ne Olurdu?

Kıyafet ve Moda: Modadan makyaja kadar her şey cildimizin yeni renk tonuna (yeşilimsi, mavimsi veya morumsu alt tonlara) göre şekillenirdi.

Kültür ve Dil: "Kızarmak" (utanınca yanakların kırmızılaşması) yerine cildimizin rengine uygun başka tabirler kullanılırdı (örneğin "yeşermek" veya "morarmak" gibi, ancak bu kez utanç anlamında).

Tıp ve Sağlık: Sağlık kontrollerinde doktorların damar yoluyla yaptığı incelemeler ve ten rengi üzerinden yapılan kansızlık (anemi) gibi teşhislerin işaretleri tamamen farklı görsel ipuçlarına dayanırdı.

0

Paylaş

Begüm Ercan

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Rüyada kitap okumak mümkün mü? Rüyasında kitap okuyan çok mu becerikli veya zeki?

İrem Koç

Rüyada kitap veya herhangi bir metin okumak imkansız değildir fakat sık yaşanmaz. Bunu yapabilmek üstün zekalı ya da dahi olduğunuz anlamına da gelmez. Rüyalarda metinler neredeyse her zaman kararsızdır, hızla kayar, anlamsızlaşır veya gözünüzü başka bir yere çevirip tekrar baktığınızda tamamen değişir.

Peki bu durum neden bu kadar zor? Cevap beynimizin rüya sırasındaki çalışma biçimindedir. Hızlı göz hareketi yani REM uykusundayken beynin görsel bölgeleri etkin çalışır. Buna karşılık dikkat ve çalışma belleğiyle ilişkili dorsolateral prefrontal korteksin etkinliği azalır. Uyanıkken okuma yapmak, sabit sembolleri tanıyıp onları dil kurallarıyla birleştiren çok katmanlı ve koordineli bir çaba gerektirir. Uykuda ise beynimiz dış dünyadan fiziksel ışık almaz, kendi içsel imgelerini üretir. Bu imgeler anlık olarak değiştiği için rüyada bir kelimeyi yakalasanız bile harfler sabit kalamaz, satırlar şekil değiştirir ya da okuduğunuzu sansanız bile aslında sadece bir okuma hissi yaşarsınız.

Rüyasında okuma deneyimi bildirenlerin daha zeki ya da becerikli olduğunu gösteren bir veri bilmiyoruz. Bu deneyim bir zeka göstergesi sayılmaz. Metnin rüyada sabit kalmaması, çalışma belleğinin ve dikkatin bu sırada zayıf kalmasıyla uyumludur.

Kaynaklar

Yuval Nir, Giulio Tononi. Dreaming And The Brain: From Phenomenology To Neurophysiology. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

2

0

Paylaş