Sarmaşık atmaca güvesi (Agrius convolvuli)

Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Sarmaşık atmaca güvesi olarak bilinen Agrius convolvuli türü erişkin bireyi, Sakarya'nın Karasu ilçesinde 14 Temmuz 2019 tarihinde gözlemledik.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kanat açıklığı yaklaşık olarak 80-120 milimetredir. Seksüel dimorfizm (bir türün erkek ve dişi bireyleri arasında vücut boyutu ve şekli, renk veya desen bakımından farklılıklar görülmesi) görülen bu türlerde, genellikle dişiler erkeklerden daha büyüktür. Kanat örtüsü genel olarak grimsi tonlardadır, ancak abdomende (karın) pembe ve siyah renkte bantlar bulunur. Tırtıllar yeşil, kahverengi veya sarı gibi çeşitli renklerde olabilir, yaklaşık 100-110 mm uzunluğundadır. Pupa ise 50-60 mm uzunluğunda, 12 mm genişliğindedir.

Sarmaşık atmaca güvesi (Agrius convolvuli), erişkin birey (Sakarya).
Sarmaşık atmaca güvesi (Agrius convolvuli), erişkin birey (Sakarya).
Gökhan Eren

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Sarmaşık atmaca güvesi (Agrius convolvuli), Atmaca güveleri olarak bilinen Sphingidae ailesine ait bir türdür. Bu tür ilk olarak taksonominin babası sayılan meşhur İsveçli doğa bilimci Carl Linnaeus tarafından Sistema Naturae eserinin 10. baskısında tanımlanmıştır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Oldukça geniş bir dağılıma sahip olan bu türler; Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya kıtalarında görülmektedir.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Bu türlerde Ichneumonidae, Trichogrammatidae ve Tachinidae gibi aileler ait bazı türler parazitoidlik yapmaktadır (parazitoid: konakçısının içinde veya üzerinde yaşayan, konakçısına bağımlı olan ve sonuçta konakçısını öldüren canlılar).

Ichneumonidae: Amblyjoppa fuscipennis, Callajoppa exaltatoria, Netelia vinulae

Trichogrammatidae: Trichogramma euproctidis

Tachinidae: Drino (Zygobothria) ciliata (Wulp), Drino (Zygobothria) atropivora, Masicera sphingivora. Gözlemlediğimiz Tachina türüne buradan ulaşabilirsiniz.

Abdomende (karın) bulunan siyah ve pembe bantlar kolayca gözüküyor.
Abdomende (karın) bulunan siyah ve pembe bantlar kolayca gözüküyor.
Gökhan Eren

Davranış ve Etoloji

Erişkin bireyler, uzun hortumları sayesinde (vücudundan daha uzun olabilir), Hybiscus, Ipomoea veya Begonia gibi çiçeklerden beslenirler. Bu türlerle genellikle alacakaranlıktan hemen önce bitkilerden beslenirken karşılaşabiliriz.

Göçmen ve multivoltin (bir sezonda birden fazla yavru veren) olan bu türler, nisan-ekim ayları arasında dört nesil verebilirler. En hızlı kanat çırpan güve türlerindendir. Beslenirken havada asılı durabilir ve vücudundan daha uzun dillerini uzatarak çiçek nektarları ile beslenir.

Diyet ve Metabolizma

Tırtılları, tür epitetini aldığı (Convolvulus) sarmaşık yapraklarından beslenir. Erişkin bireyler ise Hybiscus, Ipomoea veya Begonia gibi çiçeklerin nektarları ile beslenirler.

Başlıca konakçı bitkileri; Convolvulaceae ailesinde bulunan Convolvulus, Calystegia ve Ipomoea türleridir. Bazen de Phaseolus, Krizantem, Helianthus ve Rumex gibi türlerden de beslenirler.

Sarmaşık atmaca güvesi (Agrius convolvuli) tırtılı veya larvası (11 Eylül 2016, Sakarya).
Sarmaşık atmaca güvesi (Agrius convolvuli) tırtılı veya larvası (11 Eylül 2016, Sakarya).
Gökhan Eren

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Bu türler ışık kaynaklarına çok geldiklerinden dolayı, genellikle otoyollarda, araçlara çarparak ölürler.

Etimoloji

Sarmaşık atmaca güvesi, tür epitetini (convolvuli), tırtılların besin kaynağı olan sarmaşıklardan (Convolvulus) almıştır. Bu tür İngilizce ''Convolvulus hawk-moth'' olarak bilinir. Sphingidae ailesinde bulunan türler, Atmaca güveleri ya da Sfenks güveleri olarak bilinirler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 1
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • tpittaway.tripod. Agrius Convolvuli (Linnaeus, 1758). (2019, Temmuz 14). Alındığı Tarih: 14 Temmuz 2019. Alındığı Yer: tpittaway.tripod
  • monaconatureencyclopedia. Agrius Convolvuli. (2019, Temmuz 14). Alındığı Tarih: 14 Temmuz 2019. Alındığı Yer: monaconatureencyclopedia
  • wikipedi. Agrius Convolvuli. (2019, Temmuz 14). Alındığı Tarih: 14 Temmuz 2019. Alındığı Yer: wikipedi

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/10/2019 08:48:28 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7863

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Her şey, başarılana kadar imkansızmış gibi gözükür.”
Nelson Mandela
Geri Bildirim Gönder