Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Mastürbasyon Nedir? Mastürbasyon Neden Evrimleşti?

Mastürbasyon Nedir? Mastürbasyon Neden Evrimleşti? Dr. Christopher Schmitt
Erkek bir vervet maymunu mastürbasyon yaparken...
17 dakika
207,971
Evrim Ağacı Akademi: Canlıların Evrimi Yazı Dizisi

Bu yazı, Canlıların Evrimi yazı dizisinin 22. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Oksijenli Solunum Nasıl Evrimleşti? İlkel Hücreler Nasıl Oldu da Oksijeni Kullanabilecek Biçimde Evrimleştiler?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Mastürbasyon, bir canlının kendi cinsel organlarını uyararak (stimüle ederek) genellikle orgazm noktasına kadar ulaşmasına verilen isimdir. Normalde eşeyli üreme (seks) için iki birey gerekirken, mastürbasyon bireyin tek başına yapabileceği cinsel bir aktivitedir. Öte yandan bir tür oto-erotizm faaliyeti olan mastürbasyon, bireylerin cinsel ilişki kurmadan, karşılıklı olarak da yapabilecekleri bir olaydır. Yani "kopulasyon" (cinsel birleşme) denen olay olmaksızın yaşanan cinsel faaliyetlerde mastürbasyon önemli bir parça olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Doğada Mastürbasyon ve Mastürbasyonun Görülme Sıklığı

Mastürbasyon, o kadar da sıra dışı bir olay değildir ve hayvan bilimciler tarafından "üreme amaçlı olmayan cinsel davranış" olarak tanımlanmaktadır. Doğadaki pek çok olay gibi, mastürbasyon da ilk olarak insanda evrimleşmiş bir olay değildir; hayvanların pek çoğunda mastürbasyon görülmektedir. 

Tüm Reklamları Kapat

Mastürbasyon, hayvanların dişilerinde ve erkeklerinde genel olarak benzer şekilde yapılmaktadır. Kelimenin etimolojisi incelendiğinde, Latince "elle rahatsız etmek" anlamına gelen "manus turbare" kalıbından türetildiği görülmektedir. Buradan da anlaşılabileceği gibi, dişilerde de, erkeklerde de mastürbasyon, cinsel organların genellikle el ile uyarılmasıyla yapılmaktadır; ancak kimi zaman özellikle yüksek zekaya sahip memelilerde (örneğin şempanzeler, bonobolar, insanlar gibi primatlarda) çeşitli objeler kullanarak da yapılabilir. Özellikle insan türünde damacana, plastik vajina kalıpları, kıyafetler, vb. objeleri kullanmak gibi çok çeşitli fanteziler uygulanabilmektedir. Kadınların %53'ünün, erkeklerin %17'sinin vibratör kullanarak mastürbasyon yaptığı bilinmektedir. 

Mastürbasyon, bir canlının kendi cinsel organlarını uyararak (stimüle ederek) genellikle orgazm noktasına kadar ulaşmasına verilen isimdir.
Mastürbasyon, bir canlının kendi cinsel organlarını uyararak (stimüle ederek) genellikle orgazm noktasına kadar ulaşmasına verilen isimdir.

Fakat diğer hayvanlar da bu konuda pek geri sayılmaz: Yunusların ölü balıkların vücut açıklıklarını kullanarak veya penisleri etrafına yılan balıkları sararak mastürbasyon yaptığının kayıtları bulunmaktadır. İnsanlarınkine benzer şekilde oto-erotizm ve mastürbasyonun görüldüğü hayvanların başında köpekler, geyikler, gergedanlar ve tabii ki çok çeşitli maymun türleri gelmektedir. Bunun haricinde atlarda, keçilerde, aslanlarda, vampir yarasalarda, walruslarda, kuşlarda da mastürbasyona rastlanmıştır. Ancak porno gibi diğer uyaran türlerinin bulunması sayesinde insanların mastürbasyon davranışları diğer hayvanlardan dikkate değer miktarda ayrılmaktadır. Yapılan bir çalışmaya göre genel olarak otel müşterileri ortalamada 12 dakika porno izlemektedir. 

Tüm Reklamları Kapat

Nasıl uygulanırsa uygulansın, temel amaç cinsel organları uyararak, seksin verdiği hissin beyin tarafından uyandırılması ve bu sayede gerçekten cinsel ilişkiye girmeden beyinden mutluluk hormonlarının salgılanmasıdır. Bu açıdan incelendiğinde, doğada bu sıklıkta görülmesi çok da şaşırtıcı olmayacaktır. Mastürbasyonun evrimsel geçmişine az sonra döneceğiz.

Yapılan araştırmalar, hayvanların genelinde dişiler ile erkekler arasında mastürbasyon yapma sıklığının hemen hemen aynı olduğunu göstermiştir. Ne yazık ki ülkemizde, seks ciddi bir tabu olduğu için ve erkekler daha rahat ve özgür bir konumda tutuldukları için, mastürbasyon gibi seksle ilgili konular da sadece erkeklerin yapabildiği bir aktiviteymiş gibi algılanmaktadır. Halbuki mastürbasyon, hem dişilerin hem de erkeklerin yapabileceği bir aktivitedir. Öyle ki, kadınların %40'ının seks yerine mastürbasyonu tercih ettiği bile bilinmektedir! 

Kadınlar ve erkeklerde elle mastürbasyon
Kadınlar ve erkeklerde elle mastürbasyon

Ülkemizden bu konuda istatistik bulmak birazcık zor; ancak ABD'de yapılan çalışmalar, 30 yaşının üzerindeki kadınların %80'inden fazlasının, genelde ise tüm kadınların %94'ünün hayatlarında en az 1 defa mastürbasyon yaptığını göstermektedir. 18-50 yaş arası her 5 kadından 1'i her ay en az 1 defa mastürbasyon yapmaktadır. 30 yaş üstü erkeklerde "en az 1 defa mastürbasyon yapma oranı" %93.4'tür. Genele baktığımızda ise, Amerikalıların %78'i hayatlarının bir evresinde mastürbasyon yapmıştır. Bu istatistiklerin Türkiye'de dikkate değer miktarda farklı çıkması için bir neden bulunmamaktadır. Elbette belli başlı farklılıklar olabilecek olsa da, ülkemizdeki mastürbasyon deneme ve tekrar etme oranlarının oldukça benzer olması olasıdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dünya çapında baktığımızda da benzer bir durumla karşılaşmaktayız: 2007'de Britanya'da yapılan bir araştırmaya göre 16-44 yaş arası erkeklerin %95'i, aynı yaş aralığındaki kadınların %71'i mastürbasyon yapmaktadır. Bu ankete katılan erkeklerin %73'ü, kadınların ise %37'si anketin düzenlendiği tarih ile 4 hafta öncesi arasında son kez mastürbasyon yaptıklarını belirtmişlerdir. Aynı ankete göre, erkeklerin %53'ü, kadınların ise %18'i anketin yapıldığı gün ile anketten 7 gün öncesi arasında mastürbasyon yaptıklarını belirtmişlerdir. Genel olarak, erkeklerin %40'ı, kadınların %22'sinin günlük olarak mastürbasyon yaptığı düşünülmektedir. Erkeklerin %55'i, kadınların %48'inin her hafta en az 1 defa mastürbasyon yaptığını gösteren çalışmalar mevcuttur.

Mastürbasyon Faydalı mı, Zararlı mı?

Bilimsel olarak ele aldığımızda, günümüzde hekimlerin ve psikologların ezici bir çoğunluğu tarafından mastürbasyon normal ve sağlıklı bir davranış olarak tanımlanmaktadır. Mastürbasyonun genel geçer faydalarına ve sağlık üzerindeki olumlu etkilerine yönelik bulguların enginliğine karşılık, bazı izole vak'alarda görülen zararlara ve olumsuz etkilere yönelik bulgular yok denecek kadar azdır. Dolayısıyla aralıklarla gündeme gelen ve mastürbasyonu özellikle de dini nedenlerle eleştirmeye çalışan içeriklerin dikkate değer bir geçerliliği bulunmamaktadır. Birçoğu hatalı neden-sonuç ilişkileri ve bilimsel verilerin eksik okunmasına yönelik hatalar üzerine kurulu argümanlardır. Geri kalan eleştiriler ise, zaten tıbbi terminoloji çerçevesinde "sorunlu" olarak tanımlanan koşulların sanki mastürbasyon yapan herkesin sorunuymuş gibi genellemesinden kaynaklanmaktadır. Mastürbasyonun zararlı olduğu yegane koşullar, Merck Tanı ve Terapi Elkitabı'nda şu şekilde tanımlanmaktadır:

Mastürbasyonun anormal olduğu yegane durumlar şu şekilde tanımlanmaktadır: Partnere yönelik davranışı engellediğinde, halk içerisinde açık bir şekilde yapıldığında, veya kişiye rahatsızlık verecek miktarda ve takıntıya varacak düzeyde yapıldığında.
Peter Johann Nepomuk Geiger, 1840, yağlıboya
Peter Johann Nepomuk Geiger, 1840, yağlıboya

Mastürbasyonun sağlıklı olmasının ana nedeni, seksi simüle ediyor olmasıdır. Seksin kendisi son derece sağlıklı olduğu için, mastürbasyon da genel olarak sağlıklı görülebilir. Ancak anlaşılmalıdır ki seks her zaman ulaşılabilir bir davranış değildir. Bu nedenle mastürbasyonun bir davranış olarak evrimleşme sebebi de kolayca anlaşılabilir. Ancak evrimsel kökenine girmeden önce sağlık ile ilişkisini açıklamak istiyoruz, böylece evrimsel süreçte neden doğa tarafından desteklendiğini daha kolay anlayabiliriz:

Yapılan araştırmalar, mastürbasyonun faydalarıyla ilgili pek çok veriye ulaşmamızı sağlamıştır. Örneğin mastürbasyonun depresyonu azalttığı ve kişinin öz güvenini arttırdığı, Gale Çocuk Sağlığı Ansiklopedisi'nin 2006 baskısındaki bir araştırma yazısında yer almaktadır. Aynı zamanda cinsiyetler arası sosyal dengeyi sağlamak konusunda da faydaları olduğu bilinmektedir. Örneğin taraflardan birinin diğerine göre sekse daha düşkün olduğu durumlarda mastürbasyon yersiz isteklerden doğacak çatışmaları önleyici bir unsurdur. Bunun yanı sıra karşılıklı mastürbasyon (seks yapmadan çiftlerin birbirlerine mastürbasyon yapmaları), cinsel birleşme gerçekleşmeden kişilerin uyarılma bölgelerini bulmalarını sağlamaktadır. Böylece cinsel birleşme sırasında tarafların daha fazla zevk alması sağlanabilmektedir. 

1997 yılında yapılmış bir araştırma, haftada ortalama 5-7 defa mastürbasyon yapan insanlarda kalp krizi, enfarktüs, miyokardiyal iskemi risklerinin azaldığını göstermiştir. 2003 yılında Graham Giles Avusturalya Kanser Konseyi'nin yaptığı bir araştırmaya göre düzenli mastürbasyon yapan insanların prostat kanserine yakalanma ihtimalleri azalmaktadır. Özellikle 20'li yaşlarda haftada 5 ya da daha fazla defa mastürbasyon yapan (veya genel olarak boşalan) kişilerde bu risk minimuma inmektedir. Ancak bu sayı abartılırsa, kansere yakalanma oranının arttığı 2008 yılında yapılan bir araştırmayla gösterilmiştir. Aynı zamanda mastürbasyon yapan kişilerin, sırf bu hissi yaşamak için tanımadıkları insanlarla seks yaparak Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar'a (CYBH) yakalanma riskleri azalmaktadır. Yine 2008 yılında Tebriz Tıp Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre düzenli yapılan mastürbasyon, daralmış damarların ve solunum yollarının açılmasını ve açık tutulmasını sağlamaktadır. Bunların yanı sıra, mastürbasyon sayesinde cinsel birleşme miktarı azaltılarak, istenmedik doğumların da önüne geçilebilmektedir. Son olarak, 2009 yılında Amsterdam'da bulunan Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Cemiyeti tarafından yapılan bir araştırmaya göre mastürbasyon veya seks yoluyla düzenli boşalmak, sperm kalitesi ve hareketliliğini arttırmaktadır; bu da cinsel gücün artması demektir. 

Tüm Reklamları Kapat

Aşırı Mastürbasyon: Mastürbasyonun Hiç mi Riski Yok?

Pratik olarak hayır, mastürbasyonun bugüne kadar genel geçer bir şekilde zararlı olduğunu iddia etmemize yetecek kadar bir güvenilir araştırma verisi bulunmuyor. Ancak "aşırı mastürbasyon" konusu, birazcık daha detaylıca değinmenin faydalı olabileceği bir konudur. 

Öncelikle, "aşırı mastürbasyon"un ne olduğunu tanımlamamız gerekiyor. Ancak bu pek kolay değil, çünkü genel geçer bir sıklık veya sayı bulunmuyor. Uzmanlar, kişinin mastürbasyon sırasında ve sonrasında kendilerini nasıl hissettiklerine bağlı olarak bunu tanımlamaları gerektiğini bildiriyorlar. Genel olarak günde birden fazla defa mastürbasyon yapmak "fazla" gelebilir; ancak eğer ki bunu yaparken, işlerinize yetişebiliyor ve genel olarak kendinizi mutlu, rahatlamış ve huzurlu hissediyorsanız sorun yok. Muhtemelen bu sıklık sizin için zararlı değil. Zira "belli bir sayının üzerinde mastürbasyon yapmak vücuda zararlıdır" gibi bir kaide bulunmuyor. Bilimsel araştırmalarda buna yönelik hiçbir bulgu yok! Ancak eğer ki mastürbasyon yapma sıklığınız dolayısıyla partnerinize veya işinize zaman ayıramıyorsanız, odaklanamıyorsanız, sıkıntıya düştüğünüzü hissediyorsanız ya da cinsel doygunluğa erişemediğinizi fark ediyorsanız, muhtemelen bir sıkıntı olabilir ve bir psikolog ile görüşebilirsiniz. Dolayısıyla mastürbasyonun "aşırı" olup olmadığı kişiden kişiye değişmektedir.

Ancak diyelim ki siz aşırı sıklıkta mastürbasyon yaptığınızı düşünüyorsunuz. İşte düzenli olarak yapıldığında son derece faydalı olan mastürbasyon , aşırıya kaçtığınızda bazı sorunlara sebep olabilmektedir. Çünkü mastürbasyondan alınamayan doyum, insanları farklı yollara itmektedir. Bunların başında, özellikle insanların mastürbasyon yaparken kullandıkları araçların cinsel organlarına sıkışması sorunu gelmektedir. Bu durum, erkeklerde de kadınlarda da sıklıkla görülmektedir. Bazı insanlar mastürbasyondan aldıkları zevki arttırmak adına vücutlarına büyük objeler sokabilmektedir veya penislerini tehlikeli objelerin içine sokabilmektedirler. Bu gibi durumlarda yaralanmalar, yırtılmalar ve kopmalar oluşabilir; ancak "normal mastürbasyon" davranışı çerçevesinde dikkate değer bir sorunun tespit edilemediği söylenebilir.

Aşırı mastürbasyon yapan erkeklerde "penis kırılması" olarak bilinen hasarın oluşma ihtimali artmaktadır. Ayrıca yine erkeklerde, aşırı durumlarda Peyronie Hastalığı'na yakalanma şansı artmaktadır. Bu hastalıkta, peniste bulunan bağ dokuları hasar görür ve aşırı acı, peniste anormal kıvrımlar, erekte olamama, yaralar ve penis boyunda kısalma görülmektedir. Erkeklerin %10'unda bu hastalığın olduğu bilinmektedir. Sünnetsiz erkeklerde çok sık yapılan mastürbasyon, fimoz (phimosis) denen bir soruna yol açabilmektedir. Bu durumda penisi kavrayan deri ileri itildiğinde öylece kalır ve geri açılmaz. Bu durumda penis başında kapanma, ağrı ve acı meydana gelir. Bir diğer durumda meni sızması oluşabilir ve istenmedik zamanlarda sızıntı şeklinde boşalmalar meydana gelebilir. Keza penis ucundaki derinin (sünnetli erkeklerde bulunmaz) iltihaplanması da temiz olmayan koşullarda mastürbasyon yapan erkeklerin karşılaştıkları sorunlardan birisidir. 

Tüm Reklamları Kapat

Ayrıca, aşırı mastürbasyon yapmak kimi durumda bir sonuç değil, bir semptom da olabilir. Özellikle de zihinsel bazı sorunlarda bireyler mastürbasyona yönelmektedirler. Örneğin küçük yaşta aşırı mastürbasyon yapan kişilerin kendileri ve başkaları üzerinde cinsel üstünlük kurma algısı kontrolsüz olarak gelişebilmektedir. Bu da, çocuklarına cinsel istismarda bulunma risklerini artmaktadır. Ancak bunun arasında bir neden-sonuç ilişkisi kurmak için henüz yeterince veri bulunmamaktadır. Dahasu, az sayıda araştırma, aşırı mastürbasyon yapımı sonucunda tarafların cinsel istekleri azaltabildiğini göstermektedir. Özellikle erkeklerde sık mastürbasyondan dolayı cinsel istek çok azalabilir ve bu ilişki sorunlarına sebep olabilir. 

Elbette, bir diğer sorun, takıntılı mastürbasyon davranışıdır. Mastürbasyonun gerginlikle baş etmek için bir "tedavi" olarak görülmesi ve buna bağlı olarak takıntılı bir şekilde, aşırı sık mastürbasyon yapılması, kişilerin bazı psikolojik rahatsızlıkları olduğuna işaret edebilir. Çok sık mastürbasyon yapan insanlarda kasılmalar artmakla birlikte, gevşeme konusunda zorluklar yaşanabilmektedir. Ayrıca mastürbasyonun, tıpkı seks gibi rahatlatıcı ve mutluluk verici bir etkisi olsa da, aşırıya kaçan miktarlarda yapıldığında bu etki azalabilir ve dolayısıyla tatminsizlik sorunları baş gösterebilir.

Özetle, aşırı mastürbasyonun genel tıbbi yan etkileri arasında şunlar sayılabilir:

  • Kronik Yorgunluk
  • Sırt Ağrısı
  • Saç Dökülmesi
  • Zayıf Ereksiyon Hali
  • Erken Boşalma
  • Gözlerde Nemlenme ve Bulanık Görüş
  • Testis Ağrıları
  • Kuyruk Sokumu ve Kasıklarda Kasılma ve Kramplar
  • Unutkanlık ve Geçici Hafıza Kaybı

Görülebileceği gibi, bunların hepsi son derece izole ve ufak yüzdelerle karşımıza çıkan sorunlardır. Bunların birçoğu mastürbasyon yapanlar tarafından hiçbir zaman deneyimlenmeyecek sorunlardır ve bu sorunları popülasyonunun geneline vurmak gerçekçi olmayacaktır. Mastürbasyonun sağlık faydalarının karşısında bu düşük olasılıklı sorunlar göz ardı edilebilir. Keza her davranış, belirli bir risk ile beraber gelir ve canlılar, elde edecekleri faydalara karşılık bu riski göze alırlar. Seksin kendisi bile risksiz değildir!

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Seksüel Seçme

“Kendi payıma, insan ırkları arasındaki ve belirli bir ölçüde insan ile daha aşağı hayvanlar arasındaki dış görünüş farklarına yol açmış bütün nedenler içinde en etkili nedenin eşeysel seçilim olduğu sonucuna varıyorum.”

  • Çevirmen: Öner Ünalan
  • Yayın Tarihi: 19.04.2019
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 472
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
  • Boyut: 13.5 x 21 cm
  • ISBN: 9786058111165
Devamını Göster
₺82.00
Seksüel Seçme

Evrimsel Perspektiften Mastürbasyon

Tüm bunlar düşünüldüğünde, evrimsel süreçte mastürbasyon kavramının gelişmesinin doğa tarafından desteklenmesinin sebebi kolayca görülecektir: Mastürbasyon, cinsel hayatı düzenleyen unsurlardan biridir. Dolayısıyla mastürbasyon yapan, daha doğrusu beyni bu şekilde de zevk alabilen türler cinsel açıdan daha başarılı ve huzurlu olacaktır. Bu da onların hayatta kalmak ve üremek konusundaki başarılarını arttıracaktır. 

Ne yazık ki, evrimsel süreçte hangi noktada mastürbasyonun başladığını tam olarak bilmemiz pek mümkün gözükmüyor. Öte yandan emin olduğumuz birkaç nokta var: Memeliler içerisinde bulunan hayvanların çok büyük bir kısmında mastürbasyon görülüyor; farelerden insanlara, sincaplardan şempanzelere, bonobolara, gorillere, orangutanlara, aslanlara, keçilere, yarasalara, babunlara, makaklara, sincap maymunlarına, geyiklere, zebralara, atlara, kangurulara, porsuklara, koyunlara, sırtlanlara, kedilere, köpeklere ve hatta yunuslara kadar! Hatta memeliler harici hayvanlarda (örneğin kuşlarda) bile mastürbasyon olduğunu biliyoruz! Bu canlı gruplarından kimi kendi kendine bunu başarabilirken, bir çoğu bir eş ile birlikte, karşılıklı olarak mastürbasyon yapmaktadırlar. 

Mastürbasyon yapan bir şempanze
Mastürbasyon yapan bir şempanze

 Sürüngenlerden evrimleşmiş olan kuşlar ve memelilerde bu kadar yaygın olarak rastlanması, sürüngenlerde de olmasını beklememize sebep olmaktadır; ancak bugüne kadar tespit edilebilmiş pek fazla örneği bilinmemektedir. Geko kertenkelelerinde ve iguanalarda kimi zaman buna benzer davranışlar tespit edilmişse de, konunun bir kesinliği yoktur. Dolayısıyla bilim insanları mastürbasyonu yakınsak evrim (convergent evolution) ile, ortak atadan herhangi bir özellik almadan, türlerin birbirlerinden bağımsız olarak evrimleştirdiğini düşünmektedirler. Yani mastürbasyon memeli ve kuşlar gibi canlıların ortak atası olan amfibilerde veya sürüngenlerde evrimleşmemiştir; her bir canlı grubunda ayrı ayrı evrimleşmiştir. Elbette örneğin primatlar gibi geniş canlı gruplarında ortak bir atada evrimleştikten sonra torun türlere de aktarılmış olabilir; ancak bir davranış olarak mastürbasyonun tarihin tek ve antik bir ortak ataya bağlamak şu etapta mümkün görülmemektedir.

Peki canlıları mastürbasyona iten evrimsel seçilim baskısı ne olabilir? İşte bu noktada, İngiliz evrimsel biyologlar Robin Baker ve Mark Bellis'in teorisi bir cevap öneriyor: Spermlerin "raf ömrü" olduğu gerçeği! Erkek insanların testislerinde her gün 3 milyon civarında sperm üretilmektedir; ancak bu spermler ölümsüz değildir. Üretildikten sonraki 5-7 gün içerisinde ölürler. Bu durumda masturbasyon, insanda ve diğer canlılarda spermleri ölmeden vücut dışına atmanın bir yolu olarak evrimleşmiş olabilir. Bu sayede, ola ki gerçekten çiftleşme şansı doğarsa, testislerde üretilmiş "taze" ve "daha güçlü" spermler dişi vücuduna enjekte edilebilecektir. Bu, evrimsel açıdan muhteşem bir avantajdır ve seçilim tarafından mutlaka seçilecektir. Uzmanlar bunu şöyle açıklamaktadır:

Erkeklere mastürbasyonun sağladığı avantajlardan birisi, dişi vücudunun genç spermleri daha kolay kabul ediyor olması ve/veya dişi üreme kanalında daha uzağa daha kolay gidebiliyor olmaları olabilir. Dahası, bir kez dişi üreme kanalına girdiklerinde, genç spermler, sperm yarışının bulunmadığı durumlarda daha verimli bir şekilde üremeyi gerçekleştirebilir. Sperm yarışının bulunduğu durumlarda ise diğer erkekler ile rekabette daha başarılı olabilirler. Son olarak, daha genç spermler dişi vücudunda daha uzun hayatta kalacaktır ve bu da üreme olasılığını ve rekabet düzeyini arttıracaktır.

Bu sadece "çılgın" bir açıklama değildir; ayrıca deneysel olarak da ispat edilmiştir. Uzmanlar, 30 heteroseksüel çiftten "çiftleşme sonrası vajinal akıntı" örneği istemişlerdir. Bu, erkek dişinin içerisine boşaldıktan sonra geriye akan sperm, meni ve vajinal sıvı karışımıdır. Bu akıntı içerisindeki spermler, başarısız olan veya ölü spermlerdir. Yaptıkları incelemelerde, gerçekten de seksten önce mastürbasyon yapmayan (ya da çok eskiden yapmış olan) erkeklerin kız arkadaşlarının vajinal akıntısı içerisinde çok daha fazla sperm gözlenmiştir. Bunun sebebi, mastürbasyon yapmayan (ya da az yapan) erkeklerin spermlerinin daha zayıf olması ve kolayca dişi vücudundan atılabilmesidir. Yani mastürbasyon , kaliteli spermlerin önünü açmaktadır.

Aslına bakarsanız, zaten vücudumuzun biyolojisi bizi mastürbasyona doğal bir şekilde yönlendirmektedir. Ergen psikolojisi uzmanı Stanley Hall, özellikle ergenlik döneminde görülen "ıslak rüyaların" (özellikle erkeklerde boşalmaya neden olan cinsel rüyalar), evrimsel süreçte bizi mastürbasyon yapmaya iten faktörlerden biri olduğunu düşünmektedir. Öyle ki Hall, masturbasyona yönelik biyolojik faaliyetin insan türünün evriminde "sağlıklı ve iyi kalıtsal geçmiş"in göstergelerinden biri olduğunu ileri sürmektedir. 

Ördeklerde gaga yoluyla mastürbasyon görülür.
Ördeklerde gaga yoluyla mastürbasyon görülür.

Mastürbasyonun evrimsel kökenlerinde yatan bir diğer unsur ise, dişilere cinsel olgunluğu göstermenin bir yolu olarak evrimleşmesi olabilir. 2004 yılında Folia Primatologica dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre kolobus maymunları, dişilerin onları görebilecekleri veya duyabilecekleri yerlerde mastürbasyon yapmaktadırlar. Bu sayede, üremeye hazır olduklarını onlara sinyalleyebildikleri düşünülmektedir. Fakat bu davranışın rastgele ve şans eseri çiftleşmeyle sonlanabileceğine dair itirazlar da bulunmaktadır. Araştırmacılar, mastürbasyon davranışının kolobus maymunlarında oldukça nadir gerçekleşmesinin, mastürbasyonun bir sinyal olarak evrimleştiği önünde bir soru işareti doğurduğunu belirtmektedirler.

Mastürbasyonun evrimleşmesinin nedenlerine yönelik en ilginç bulgulardan birisi, denizel iguanalardan gelmektedir. Normalde iguanaların erkekleri arasında dişileri elde etmek için kıran kırana bir mücadele vardır. Çoğu zaman daha iri olan erkekler, daha ufak erkekleri "iş üzerinde" yakalarlar ve onlara ölümcül zararlar verebilirler. Bu nedenle ufak erkekler çok daha dikkatli olmak zorundadır. Ancak dikkatten ziyade, zamanlama önemlidir. Eğer ki yeterince hızlı boşalamazlarsa, ölebilirler! İşte bu nedenle iguanalarda çok ilginç bir davranış evrimleşmiştir: Kayalarla mastürbasyon yapma! Ufak erkekler, dişinin yanına gitmeden önce etrafta buldukları kayalara sürtünerek kendilerini uyarmakta ve boşalmaya hazırlamaktadırlar. Böylece dişilere, onlarla gerçekten çiftleşmek için yanaştıklarında, boşalmaya çoktan hazır olmaktadırlar. Bu da, iri erkeklere yakalanma risklerini düşürmektedir. 

Tüm bu olası açıklamalara rağmen, mastürbasyonun özellikle zeka açısından gelişmiş memeli ve kuşlarda görülüyor olması, mastürbasyon davranışının yüksek zeka ve algısal davranışlarla ilgili olabileceğini düşündürmektedir. Bu türler, beyin konusunda oldukça ileri gitmiş ve kendi aralarında belli bir zeka düzeyine sahip olan türlerdir. Bu sayede seksi sadece bir üreme aracı olarak görmekten çıkararak, zevk unsurlarını dahil etmeyi başarmışlardır. Günümüzde, beynin neokorteksi ile birlikte pek çok bölgesinin cinsel aktivite sırasında uyarıldığını bilmekteyiz. Bu uyarılma sonucu asetilkolin, dopamin ve serotonin gibi nörotransimiterler ve hormonlar salgılanır. Bu hormonlar ve kimyasallar beyni ve böbreküstü bezlerini uyarır ve dopamin-adrenalin-noradrenalin dönüşümü gerçekleştirilir. Bu da bireye aşırı sempati (mutluluk) ve zevk hissi verir. Dolayısıyla mastürbasyon, seksin verdiği zevki "anlayabilen" canlılarda, bu zevki simüle etmeye yarayan bir davranış olarak evrimleşmiş olabilir.

Dişi goriller parmaklarıyla mastürbasyon yaparlar.
Dişi goriller parmaklarıyla mastürbasyon yaparlar.

Sonuç

Toparlamak gerekirse: Mastürbasyon da, tıpkı seks gibi bir hayvan türü olan insanın son derece sıradan bir ihtiyacıdır. Bunda utanılacak ya da ayıplanacak hiçbir şey yoktur ve haftada en az 2-3 defa, ortalama 5-7 defa yapılması, erkekler için de, dişiler için de son derece faydalıdır (sıklığın kişiden kişiye değişebileceğini hatırlayınız!). 

Tüm Reklamları Kapat

İstatistikler net bir şekilde göstermektedir ki, ailenizdeki veya akrabalarınızdaki dişi ya da erkek bireylerin hepsi, çoğu ya da en azından bir kısmı, mutlaka mastürbasyon yapmaktadır, yukarıdaki istatistikler de oldukça açık. Veya okurlarımızın büyük bir kısmı hayatlarında en azından bir kere bunu yapmıştır, denemiştir. Dolayısıyla sizi mastürbasyon nedeniyle ayıplayanlara kulak asmayınız. İşin bilimsel boyutuna ve detaylarına odaklanınız. 

Eğer ki mastürbasyon bir tabu olmaktan çıkarılmaz, halk arasında rahat bir şekilde sözü edilebilecek bir cinsel davranış haline getirilmez ise, toplumlar bu anlamsız tabu altında ezilmeye devam edecektir. Bu yüzden, artık bu konuya karşı genel "reddediş" halinden çıkarak "kabullenme" safhasına geçmemiz gerekmektedir. Mastürbasyon yapmakta utanılacak, sıkılınacak, kaçınılacak hiçbir taraf bulunmamaktadır.

Unutmayın ki sizlere mastürbasyon ve seksin bir tabu olduğunu dikte edenlerin kendileri de bu iki aktiviteyi yapmaktadılar. Çünkü bu insanın doğal ihtiyaçlarıdır. Ne kadar direnirsek direnelim, insan sıradan bir hayvan türüdür ve doğasının yasalarına öyle ya da böyle uymak durumundadır. Bu sebeple, sırf utandığı için sizinle bu konuları konuşmayan kişilerin sözlerine aldırmayın ve rahatınıza bakın. Göreceksiniz ki çok daha huzurlu ve rahat bir yaşama sahip olacaksınız.

doi: 10.47023/ea.bilim.242

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
96
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 128
  • Muhteşem! 52
  • Bilim Budur! 45
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 32
  • İnanılmaz 31
  • Merak Uyandırıcı! 23
  • Umut Verici! 21
  • Güldürdü 15
  • Grrr... *@$# 4
  • Üzücü! 2
  • İğrenç! 2
  • Korkutucu! 2
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • G. R. Brown. Overview Of Sexuality. (6 Temmuz 2017). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Merck Manual | Arşiv Bağlantısı
  • S. A. Asgari, et al. (2007). Report On The Early And Late Complications Of 169 Penile Fractures. Urology, sf: 160-161. | Arşiv Bağlantısı
  • M. S. Patton. (1985). Masturbation From Judaism To Victorianism. Journal of Religion and Health, sf: 133-146. | Arşiv Bağlantısı
  • E. D. Starin. (2014). Masturbation Observations In Temminck’s Red Colobus. Folia Primatologica, sf: 114-117. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Coon, et al. (2015). Introduction To Psychology: Gateways To Mind And Behavior. ISBN: 9781305545007. Yayınevi: Cengage Learning.
  • D. J. Linden. (2011). Pleasure: How Our Brains Make Junk Food, Exercise, Marijuana, Generosity, And Gambling Feel So Good. ISBN: 9781851688241. Yayınevi: Oneworld.
  • M. Castleman. How Common Is Masturbation, Really?. (30 Mart 2009). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Psychology Today | Arşiv Bağlantısı
  • A. Vagianos. This Is How Often Women Masturbate. (4 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: HuffPost | Arşiv Bağlantısı
  • D. Honan. Masturbation: Why It's An 'Evolutionary Magic Trick'. (8 Ağustos 2012). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Big Think | Arşiv Bağlantısı
  • J. Robinson. Your Guide To Masturbation. (21 Kasım 2018). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: WebMD | Arşiv Bağlantısı
  • R. M. Griffin. Male Masturbation: 5 Things You Didn't Know. (28 Ocak 2017). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: WebMD | Arşiv Bağlantısı
  • Children's Medical Office. Masturbation. (6 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Children's Medical Office | Arşiv Bağlantısı
  • J. Boulware. Sex Educator Says Most People Masturbate. (9 Mayıs 2000). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Salon | Arşiv Bağlantısı
  • D. Robson. Masturbation Could Bring Hay Fever Relief For Men. (1 Nisan 2009). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • J. Bering. One Reason Why Humans Are Special And Unique: We Masturbate. A Lot. (22 Haziran 2010). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı
  • Live Science. Half Of Americans Use Vibrators, Study Claims. (29 Haziran 2009). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Live Science | Arşiv Bağlantısı
  • E. Inglis-Arkell. There May Be An Evolutionary Reason For Masturbation, After All. (29 Eylül 2015). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Gizmodo | Arşiv Bağlantısı
  • Women's Health Network. Safe Sex In Midlife. (6 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Women's Health Network | Arşiv Bağlantısı
  • Wikipedia. Autoeroticism Or Masturbatio. (7 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • K. Sollee. How Often The Average Woman And Average Man Masturbate. (6 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Women's Health | Arşiv Bağlantısı
  • M. Chalabi. Dear Mona, I Masturbate More Than Once A Day. Am I Normal?. (30 Mayıs 2014). Alındığı Tarih: 6 Temmuz 2019. Alındığı Yer: Five Thirty Eight | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Canlıların Evrimi Yazı Dizisi

Bu yazı, Canlıların Evrimi yazı dizisinin 22. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Oksijenli Solunum Nasıl Evrimleşti? İlkel Hücreler Nasıl Oldu da Oksijeni Kullanabilecek Biçimde Evrimleştiler?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/12/2022 23:06:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/242

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Doğa Yasası
Sosyal
Müzik
Sahte
Cinsiyet
Yanlış
Biyokimya
Wuhan Koronavirüsü
Astronomi
Evrimsel Biyoloji
Çeşitlilik
Manyetik
Su Ayısı
Karanlık Madde
Obezite
Kimya Tarihi
Lgbt
Tedavi
Avcı
Göğüs Hastalığı
Doğru
Savunma
Önlem
Nasa
Atmosfer
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Mastürbasyon Nedir? Mastürbasyon Neden Evrimleşti?. (7 Eylül 2011). Alındığı Tarih: 7 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/242 doi: 10.47023/ea.bilim.242
Bakırcı, Ç. M. (2011, September 07). Mastürbasyon Nedir? Mastürbasyon Neden Evrimleşti?. Evrim Ağacı. Retrieved December 07, 2022. from https://doi.org/10.47023/ea.bilim.242
Ç. M. Bakırcı. “Mastürbasyon Nedir? Mastürbasyon Neden Evrimleşti?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 07 Sep. 2011, https://doi.org/10.47023/ea.bilim.242.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Mastürbasyon Nedir? Mastürbasyon Neden Evrimleşti?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, September 07, 2011. https://doi.org/10.47023/ea.bilim.242.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.