İçerikler - Sayfa 760

400.000 ton kullanılmış nükleer yakıt, düzinelerce ülkede, yüzlerce yerde depolanmaktadır. Radyoaktif özellikleri göz önüne alındığında, kullanılmış yakıtlar binlerce yıl boyunca depolanmalı ve korunmalıdır. Derin yeraltı depolaması, stokların merkezileştirilmesine yardımcı olacaktır ve bazılarının yapımı planlanmaktadır; ancak bu yeni nükleer tesis türlerini koruma zorluğu, dikkatli planlama ve yeni teknolojiler gerektirecektir.

1950'lerden bu yana, birçok ülkede yüzlerce nükleer reaktör kullanılmış nükleer yakıt üretiyor. Depolamada kullanılmış nükleer yakıt miktarının önümüzdeki on yıllar boyunca artmaya devam etmesi bekleniyor.

Görme yetisine sahip insanlarla, kör insanların dış dünyayı deneyimleyiş şekillerinin aynı olup olmadığı yaygın bir merak konusudur. Ancak “Kör insanlar ne görür?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü körlüğün çeşitli dereceleri vardır. Ayrıca görme eylemini asıl gerçekleştiren ve bunu veriye dönüştüren organ beynimiz olduğundan, bir insanın doğuştan mı yoksa sonradan mı görüş yetisini kaybettiği de önemlidir.

Hayatı boyunca çevrelerini hiç görsel olarak algılamamış insanlar, göremezler. Doğuştan kör olan Samuel, kör insanların siyahlık gördüğü algısının yanlış olduğunu, deneyimlerini karşılaştırabilecekleri bir şey olmadığını söylüyor. “Yalnızca hiçlik.” diyor.

Bir hologram görmek istiyorsanız, cüzdanınızdan çok daha uzağa bakmanıza gerek yok. Çoğu sürücü belgesinde, kimlik kartında ve kredi kartında hologramlar kullanılmaktadır. Araç kullanmak veya kredi kartı kullanmak için yeterince büyük değilseniz, evinizin etrafında yine de hologramlar bulabilirsiniz. Bunlar CD, DVD ve yazılım paketinin bir parçasıdır ve "resmi ürün" olarak satılan hemen hemen her şeyin üzerinde bulunurlar.

Sahteciliği daha da zorlaştıran bu hologramlar, ne yazık ki pek etkileyici değildir. Renk ve şekillerdeki değişiklikleri ileri geri hareket ettirdiğinizde görebilirsiniz; ancak genellikle sadece ışıltılı resimler veya renkli lekeler gibi görünürler. Film ve çizgi roman kahramanlarının yer aldığı hologram oyuncaklar bile, hayret verici 3 boyutlu görüntülerden çok, yeşil fotoğraflara benzeyebilir.

Lobotomi, beynin prefrontal korteks bölgesindeki bağlantıları kesmek suretiyle yapılan bir nörolojik ameliyat (nöroşirürji) yöntemidir. Daha spesifik olarak, psikocerrahi alanında yer alır ve lobotominin yavaş yükselişi ancak hızlı düşüşü, bir konuda merak uyandırmaktadır: Acaba insanlar bugünün hangi uygulamasına gelecekte dehşetle bakacaklar? Gottlieb Burckhardt’ın bu konuda şöyle bir yorumu var:

Beyin cerrahisi ve psikiyatrinin eksik tanımlanmış kombinasyonu olan psikocerrahi, uzun zamandır tıptaki en tartışmalı alanlardan biridir. Karmaşık bir tıbbi belirsizlik ve etik konusundaki bölünmeler ile hem hekimlerin hem de filozofların kafasını karıştırıyor. Psikocerrahi alanındaki belki de en bilinen terimlerden biri lobotomidir ve lökotomi, topektomi ve farklı sklerozan unsurlarının nöroenjeksiyonu gibi çeşitli prosedürleri tanımlamak için geniş çapta kullanılır.

Beyinlerimiz, inanılmazdır. Sizce de öyle değil mi? Hiç inme, travmatik bir beyin hasarı veya başka bir hastalık (damage) sonrasında aniden iyileşen birinin hikayesini anlatan bir belgesel seyrettiniz mi? Bu hikayelerden bazıları, sadece "büyü" ile açıklanabilirmiş gibi görünüyor.

Bu vakalar, açıklanamaz görünse de, bilim insanları son 20 yıldır bu vakalar üzerine çalışmalar yürütüyor ve bu büyünün arkasındaki açıklamaya ulaştılar: Nöroplastisite.