İçerikler - Sayfa 715

Radon, sembolü "Rn" olan kimyasal elementtir. Element, periyodik cetvelin 18. grubuna aittir ve ağır radyoaktif bir elementtir. Radon, soygaz grubunda yer almaktadır ve renksiz bir gazdır. Radon, -61,8°C'de (-79,2°F) sıvılaşır ve -71°C'de (-96°F) donar. Daha fazla soğursa katı radon, turuncu-kırmızıya dönüşen yumuşak sarı bir ışık gibi parlar. Radon, doğada nadirdir çünkü izotoplarının tümü kısa ömürlüdür ve kaynağı radyum da doğada bulunması zor bir elementtir.^[1]

Doğada bulunan radon, üç doğal radyoaktif parçalanma serisinin (uranyum , toryum ve aktinyum serisi) her birinden bir tane olmak üzere üç izotoptan oluşmaktadır. Radonun en kararlı izotopu olan radon-222'nin yarı ömrü yaklaşık 3-8 gündür. Radon atomları, kararlı bir elektronik konfigürasyon olan sekiz elektrona sahiptir. Bununla birlikte, radon kimyasal olarak pek de inert değildir.

Fransiyum, kimyasal sembolü "Fr", atom numarası 87 olan bir elementtir. Oda sıcaklığında katı fazda bulunmaktadır. Periyodik cetvelin 1A alkali metal grubunun 7. periyodunda bulunmaktadır. Kararsız, radyoaktif bir metaldir. Düşük bir erime noktasına sahiptir. Bu erime noktası, 300 K (27°C veya 81°F) olarak ölçülmüştür fakat kaynama noktası bilinmemektedir.^[1] Fransiyum, tüm elementler arasında en az elektronegatif olanıdır.

%99 oranında beta parçalanmasına uğrayıp bir aktinyum parçalanmasının ürünü olan fransiyum, o kadar yüksek radyoaktiftir ki, en kararlı izotopu bile yalnızca 22 dakikalık bir yarı ömre sahiptir. Bu nedenle, yerkabuğunda herhangi bir zamanda sadece 20-30 gram bulunur.^[2]

Radyum elementi, "Ra" sembolü ile gösterilmektedir. Element, periyodik tablonun 2A grubunun altıncı periyodunda bulunmaktadır. Oda sıcaklığında katı fazda bulunur. Erime noktası 973 K (700°C yada 1292°F) ve kaynama noktası ise 1413 K (1140°C yada 2084°F) olarak ölçülmüştür.^[1] Radyum atomları, dış kabukta 88 elektron ve 88 protona ve 2 değerlik elektronuna sahiptir.

Radyum; gümüş renkli, parlak, yumuşak ve ağır bir radyoaktiftir. Havayla temas ettiğinde kolayca oksitlenir ve neredeyse saf beyazdan, siyaha dönüşür. Radyum ışık yayar. Toprak alkali grubunun en ağır üyesi olmasına rağmen, en uçucudur.^[2] Radyumun en kararlı izotopu olan radyum-226'nın yarılanma ömrü yaklaşık 1600 yıldır. Alfa bozunması yoluyla radon-222'ye veya bir karbon-14 çekirdeği çıkararak kurşun-212'ye bozunur.^[3] Radyum, 25 yılda aktivitesinin yaklaşık %1'ini kaybeder ve daha düşük atom ağırlıklı elementlere dönüşür.

Aktinyum kimyasal elementi "Ac" ile gösterilmektedir. Periyodik tabloda 7. periyodun ilk geçiş elementi olarak tanımlanmıştır. Çoğu lantanit ve birçok aktinitte olduğu gibi, aktinyum hemen hemen tüm kimyasal bileşiklerinde oksidasyon seviyesi +3 olarak görülmüştür. Aktinyum, aktinit element serisinin ilkidir ve seriye ismini verir. Oda koşullarında katı halde bulunmaktadır. Elementin kimyasal davranışı, özellikle lantan gibi nadir toprak elementlerine benzerdir. Aktinyum, radyumdan yaklaşık 150 kat daha aktiftir. Elementin erime noktası 1.924^oF (1.051^oC ) ve kaynama noktası ise 5.788^oF (3.198^oC) olarak ölçülmüştür. Aktinyum, gümüşi radyoaktif metalik bir elementtir.

Aktinyumun en yaygın izotopu aktinyum-227, doğal ve yapay diğerleri makroskopik miktarda birikmek için çok kısa ömürlüdür. Uranyum-235'in bozunma ürünlerinden olan aktinyum-227, toryum-227 ve yaklaşık %1 oranında fransiyum-223'e bozunmaktadır. Tüm bu parçalanma zincirinin dalları ile birlikte aktinyum serisi oluşmaktadır. Aktinyum-225, alfa partiküllerinin emisyonuyla bozulan 10 günlük bir yarı ömre sahiptir. Kısa ömürlü yavru izotopları, yüksek enerjili gama ışınları içermeyen yalnızca alfa ve beta parçacıkları yayar. Bu izotop böylece çevredeki dokuyu büyük ölçüde etkilemeden bir tümöre yüksek enerjili radyasyon verebilir. Aktinyum-225 kompleksleri, nükleer tıpta kullanılmak üzere araştırılmaktadır.

Toryum, "Th" sembolü ile gösterilen kimyasal elementtir. Periyodik cetvelin 7. periyodunun aktinitler grubunda yer almaktadır. Atom numarası 90 ve atom ağırlığı ise 232.0377 olarak bilinmektedir. Erime noktası 2023 K (1750 °C veya 3182 °F) ve kaynama noktası ise 5061 K (4788 °C veya 8650 °F) olarak ölçülmüştür. Oda sıcaklığında katı fazda bulunmaktadır.^[1] Toryum gümüşümsü, parlak ve radyoaktif bir elementtir. Toryum elementi, neredeyse tüm bileşiklerinde +4 oksidasyon durumu sergilemektedir. Toryum tozu piroforiktir (havada kendiliğinden tutuşur).

Gelecek için heyecan verici bir araştırma, nükleer reaktörlere toryum ile yakıt sağlamayı amaçlamaktadır. ABD ve Hindistan dahil birçok ülkede toryum yakıt araştırmaları devam etmektedir. Toryum, bir nükleer güç kaynağıdır. Yer kabuğunda bulunan minerallerde ki toryumda, birleşik halde bulunan uranyum ve fosil yakıt kaynaklarından daha fazla kullanılmayan enerji vardır.^[1] Toryum; doğal olarak torit, uranotorit, toryanit mineralleri olarak bulunur. Titanit, gadolinit ve betafit minerallerinde de önemli miktarlarda bulunur. Dünya toryum üretimi yılda 30.000 tonu aşmaktadır.