İçerikler - Sayfa 712

Analitik felsefe adı verilen gelenek, ülkemizde ne yazık ki pek tanınmıyor. Türkiye'de 80 civarı felsefe bölümü, onlarca felsefe dergisi, çoğunlukla felsefe kitapları yayınlayan birçok yayınevi ve felsefe konularının tartışıldığı birçok oluşum var. Bu oluşum ve kurumların neredeyse tamamı, aralarında bazı fikirsel farklılıklar rağmen belirli bir felsefi vizyonu paylaşmakta veya çalışmaları ile bu vizyona daha yakın görünmektedir.

Kıta felsefesi adını taşıyan bu felsefe geleneği, felsefenin hangi konularla ilgilenmesi gerektiği ve nasıl icra edileceği konusunda çeşitli varsayımlara sahiptir. Bu varsayımlar her ne kadar söz konusu vizyonu paylaşan grupların tamamı tarafından aynı şekilde kabul edilse (veya edilmese de), genel çerçevenin şu özelliklere sahip olduğunu söyleyebiliriz:

Platin, "Pt" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 78 olan kimyasal bir elementtir. Yoğun, dövülebilir, sünek, yüksek tepkime ilgisine sahip olmayan, gümüşi-beyaz bir geçiş metalidir ve periyodik tablonun 10. grubunda yer alır. Platin aynı zamanda kendi adını taşıyan bir metal grubunun da üyesidir: Diğer platin metalleri ise rutenyum, rodyum, paladyum, osmiyum ve indiyum olarak sıralanır. Periyodik tablodaki grup 8-10 ve periyod 5 ve 6 arasında bulunurlar. Ayrıca platin değerli bir metal olarak kabul edilir.

Platin, hem dövülebilir hem de sünek olan gümüş grisi, parlak bir metaldir. Dövülebilir özelliği, ince tabakalar haline getirilebilir anlamına gelir. Platin, alüminyum folyodan daha ince, hatta 100 atom kalınlığında ince bir tabaka haline kadar dövülebilir. Platin yaklaşık 1,773°C (3,223°F) erime noktasına ve yaklaşık 3,827°C (6,921°F) kaynama noktasına sahiptir. Yoğunluğu, santimetre küp başına 21.45 gramdır, bu özelliği ile en yoğun elementlerden biridir.

Güneş Sistemi'ndeki 7. gezegen olan Uranüs, çıplak gözle görülebilmesine rağmen onlarca yıl net bir sınıflandırması yapılamamış bir gezegendir. En yakın olduğu noktada Dünya'dan 1.6 milyar, en uzak olduğu noktada Dünya'dan 1.98 milyar kilometre uzakta bulunan gezegenin ilk gözlemi tahminlere göre MÖ 128 yılında yaşayan Hipparchos'a kadar gitmektedir: MÖ 128'de Antik Yunan'da yaşamış bir gökbilimci ve trigonometrinin kurucusu olarak bilinen Hipparkos, Uranüs'ü ilk olarak yıldız kategorisine eklemiştir. Artık Uranüs, Antik Yunan astronomisinin en önemli eseri olan "Büyük Bileşim" adlı kitaba dahil edilmişti. Ancak keşfedilmeyi bekleyen birçok özelliğe sahipti. Bu eksiklikler, zamanla keşfedilecekti.

Eski Yunan gökbilimciler tarafından yıldız olarak kategorilendirilen Uranüs, dönem dönem bilim insanlarının ilgisini çekmeyi başarmıştır. Güneş tutulmalarını büyük bir başarıyla öngörmüş olan İngiliz gökbilimci John Flamsteed, 1690 yılında Uranüs'ü 6 kere gözlemlemiş ve bu gözlemlerle Uranüs, ilk defa insanlar tarafından daha net bir şekilde görülmüştür. Daha sonra 1750 ile 1769 yılları arasında Fransız astronom Charles Le Monnier, Uranüs'ü 14 kez gözlemlemiştir. En nihayetinde, yakalaması zor olan bu gökcisminin sırrını çözen William Herschel, 13 Mart 1781 yılında Uranüs'ü teleskop ile çok daha detaylı gözlemlemeyi başarmıştır. William Herschel, gözlemleri sonucunda Uranüs'ü önce bir kuyrukluyıldız sanmasına rağmen, diğer ünlü gökbilimcilerin gözlemleri ile elindeki verileri karşılaştırdığında, Uranüs'ün bir gezegen olduğu sonucuna varmıştır. William Herschel, bu gözlemi ile o dönemin İngiltere kralı 3. George tarafından ödüllendirilmiştir.

Gezegenler, tarih boyunca gökyüzünü dikkatli ve periyodik olarak izleyenlerin dikkatini çekmeyi başarmış gök cisimleridir. Gezegen kelimesi, Antik çağlarda yaşayan insanların ifadesiyle "astéres planétai" yani gezgin yıldızlar teriminden türetilmiş olup, Fransızca'ya "planéte" olarak geçmiştir. Bizim dilimizde ise "gezegen" olarak adlandırılır.

Gezegenler, Dünya'dan bakıldığı zaman tıpkı yıldız gibi gözüken gök cisimleridir. Hatta ilk bakışta onların yıldız olduğu kanısına da varılabilir; hatta bu nedenle gezegenlere "gezgin yıldızlar" denmiştir. Dolayısıyla bu isimlendirmedeki "yıldız" kısmı anlaşılırdır. Peki, geçmişte yaşamış insanlar, onları neden "gezgin" olarak nitelemiştir? Çünkü gökyüzünü inceleyen insanlar, "gezgin yıldızlar"ın, diğer yıldızların günlük ve kendini tekrar eden biçimde yaptıkları, doğudan batıya olan hareketinden farklı birtakım hareketler de sergilediklerini fark etmişlerdi. Fakat bu hareketler, onların bir bakışta ölçebileceği cinsten değildi - ki günümüz için de bu, büyük oranda aynıdır. Astronomlar, birkaç hafta boyunca gözlem yaptıklarında, bu gezgin yıldızların garip hareketler sergilediğini görebiliyorlardı ve günümüzde de halen görebilmektedirler.

Daha önceden ilan ettiğimiz gibi, Evrim Ağacı olarak Kayıp Rıhtım'ın 2020 Yılın EN’leri oylamasında, biri "Yılın En İyi Kurgu Dışı Eseri" ve diğeri "Yılın En İyi Bilim Kanalı" olmak üzere 2 kategoride aday gösterilmiştik. Oylama tamamlandı ve kategorilerden birinde birinci, diğerinde ikinciliğe layık görüldük.^[1]

Evrim Ağacı bünyesinde çıkan son kitabımız olan 50 Soruda Evrim, 2.622 kişinin oyuyla "Yılın En İyi Kurgu Dışı Eseri" dalında birinciliğe layık görüldü. İkinci sırada sevgili Emrah Safa Gürkan'ın Bunu Herkes Bilir isimli eseri, üçüncü sırada ise Barış Terkoğlu & Barış Pehlivan tarafından kaleme alınan Cendere eseri yer aldı. 4.336 kişinin oy kullandığı "Yılın En İyi Bilim Kanalı" kategorisinde ise sevgili Barış Özcan'dan sonra ikinci sırada yer aldık. Bebar Bilim kanalı ise üçüncülüğe layık görüldü.