İçerikler - Sayfa 651

Dev gezegenleri bulmak, Dünya boyutundaki görece küçük gezegenleri bulmaktan çok daha kolaydır. Hangi algılama yöntemi kullanılırsa kullanılsın, daha büyük gezegenler kozmik samanlıkta daha büyük bir iğnedir. Ancak gökbilimciler, genellikle Dünya'ya benzer gezegenlerle daha çok ilgileniyorlar.

Öte gezegenleri doğrudan görüntüleyebilmek için şu anda inşa edilmekte olan çok güçlü teleskopların beklenmesi gerektiği düşünülüyordu. Dev Macellan Teleskobu ve Avrupa Aşırı Büyük Teleskobu (İng: "European Extremely Large Telescope") gibi tesisler, öte gezegenleri doğrudan görüntüleme görevini yerine getirmek için muazzam bir gözlem gücü sağlayacak. Ancak bir araştırma ekibi, bu bekleme sürecinde, bu tür bir görevin üstesinden gelebilecek yeni bir yöntem geliştirdi. Güneş'e en yakın yıldızlardan olan Alpha Centauri A'nın yörüngesinde dolanan olası bir süper Dünya büyüklüğünde gezegen görüntülediklerini söylüyorlar.

Karaya vurmuş yunus ve balinalar, yüzebileceklerinden daha sığ sulara veya doğrudan karaya ulaşarak, normal yaşam alanlarına dönemeyen denizel memelilerdir. Eğer bu şekilde bir hayvan ile karşılaşacak olursanız, bilin ki yardımınıza ihtiyacı vardır ve kendi başına geri dönmesi çok zordur veya imkânsızdır.

Karaya vurmuş ve halen hayatta olan yunusları kurtarmanın altın kuralı, onları rastgele bir şekilde suya geri itelememektir. İlk yapmanız gereken; belediye ekiplerine, veterinerlere, polise ve/veya hayvan koruma derneklerine bildirimde bulunarak profesyonel yardım istemektir; çünkü bir yunusun karaya vurmasının en temel iki nedeni yaralanma veya hastalıktır. Donanımsız biri, bu yunusları suya döndürmeye çalışırken daha fazla zarar verebilir, kendisi hastalık kapabilir ve hatta hayvanların ölümüne neden olabilir. Galler'de kıyıya vuran bir yunusun, yetkililere bildirilmeden suya taşınması sonrası kısa süre içinde hayatını kaybetmesi üzerine, İngiltere'deki Kraliyet Hayvanları Koruma Derneği (RSPCA), şöyle diyor:

Alanında oldukça öncü ve etik olarak son derece tartışmalı bir deneyde bilim insanları, canlı bir embriyoda birlikte var olan maymun ve insan hücrelerinin kimerik (iki veya daha fazla türden hücreler içeren organizmalar) bir kombinasyonu olan melezleri başarıyla yarattılar! Gelişmekte olan makak maymunu embriyolarına düzinelerce insan kök hücresi enjekte edildi ve ortaya çıkan melezler, laboratuar kaplarında 19 gün kadar hayatta kaldı. Deneyin bulguları, 15 Nisan 2021'de Cell üzerinden yayımlandı.^[1][2] Evrim Ağacı olarak, aşağıdaki videoda, henüz bu çalışma yayımlanmadan önce, buna oldukça benzer bir konuyu ele almıştık; onu izleyerek bu alandaki çalışmalar hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.

İnsan-hayvan melezleri üzerine yapılan araştırmalar uzun ve tartışmalı bir geçmişe sahipken, son yıllarda araştırmacılar, rejeneratif tıp gibi alanlarda önemli kazanımlar sunan biyoloji sorularını araştırmak için kimerik organizmaları incelemektedirler. 2017'de bilim insanları, nakil ameliyatlarında kullanılmak üzere çiftlik hayvanlarında insan organlarını büyütme hedefiyle, insan kök hücrelerini domuz ve koyun embriyolarına enjekte etmeye çalıştılar.^[1] Ancak bu deneylerde, çok az insan hücresi hayatta kalabildi.

2013 yılında, Amerika'nın Oregon eyaletinde polis, Curtis W. Croft adlı bir adamın arka bahçesinde yasadışı olarak kenevir yetiştirdiğine dair bir ihbar aldı. Polisler, ilk olarak Google Earth'ü kontrol etti. Gerçekten de, dört aylık uydu görüntüsü, Croft'un arazisinde büyüyen düzenli ve sıralı marihuana bitkilerini gösteriyordu. Polisler, Croft'un evine baskın yaptı ve 94 adet Cannabis bitkisi ele geçirdi. 2018'de ise Brezilya'nın Amapá eyaletinde polisler, ağaçların kesildiği bölgeleri tespit etmek için gerçek zamanlı uydu görüntülerini kullandı ve bir bölgedeki ağaçların yasadışı olarak odun kömürü üretmek için kullanıldığını fark etti. Sonrasında polisler, olayla bağlantılı olan sekiz kişiyi tutukladı.

Uydu görüntüleri, her yıl daha net bir hale geliyor. 2008 yılında yörüngede 150 Dünya gözlem uydusu bulunurken günümüzde bu sayının en az 768 olduğu biliniyor. Uydu şirketleri, aldatıcı bir şekilde, her ne kadar 24 saat gerçek zamanlı izleme sunmadıklarını iddia etseler de durum tam tersini gösteriyor. Amerika özelinde gizlilik savunucuları, uydu görüntülerindeki yenilik hızının, ABD hükümetinin teknolojiyi düzenleme kabiliyetini geride bıraktığı konusunda uyarılarda bulunuyor. Şimdi daha katı sınırlar uygulamaya konmazsa, bir gün suç örgütlerinden reklam şirketlerine ve hatta bireysel kullanıma kadar herkes, devlet kurumları için ayrılmış gözetleme araçlarına erişebilecek. Bu, şu anlama geliyor: Herhangi bir kişinin, herhangi bir anda başkası tarafından izlenebilmesi mümkün olacaktır.

Son on yılda arkeolojide, arkeologların kazmadan toprağın içindekileri görmesini sağlayan önemli gelişmeler yaşandı. Jeofizik, toprak kimyası ve uzaktan algılama sistemlerindeki gelişmeler, antik sit alanlarının bulunmasını ve arkeologların bu sitleri küresel bir boyutta anlamlandırmasını hızlandırıyor.

Bu yazıda, bu tekniklerden en önemli altı tanesini ele alacağız. Bunların her biri ayrı ayrı önemli; ancak gelecek, bu teknikleri birleştirmekte yatıyor. Kim bilir, belki de bir gün gözlemciyi yerin altına indiren, GPS bağlantılı bir sanal gerçeklik gözlüğü üretmek mümkün olacaktır?