Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
Yaş Termometre Sıcaklığı Nedir? İklim Krizi, Terleme Becerimizi Nasıl Etkileyecek?
Yaş Termometre Sıcaklığı Nedir? İklim Krizi, Terleme Becerimizi Nasıl Etkileyecek?

Hava sıcaklığı sadece 35-40 dereceyken bir insan, sıcaklık nedeniyle ölebilir mi dersiniz? Bu oldukça sıcak bir yaz gününde deneyimlediğiniz sıcaklıktır. İklim krizi büyüdükçe, bu sıcaklıklar birçok ülkede eskiden anormal sayılırken, şimdi "mevsim normali" haline gelmeye başladılar. Ama yine de bu türden bir sıcaklığın sizi öldürmeyeceğini düşünebilirsiniz. Elbette herkes, Güneş altında saatlerce yatacak olursa hastalanabileceklerini bilirler, ama bu tür ekstrem durumlar haricinde bu kadarcık bir sıcaklığın öldürücü olmasını beklemezsiniz. Eğer böyle düşünüyorsanız bu, büyük bir hata olur.

Bir insanın ölmesi için illa kaynar suya veya ekstrem viral hastalıklarda olduğu gibi vücut sıcaklığının 42-43 derece ateşin üzerine çıkması gerekmez. Doğru şartlar sağlanırsa, 35-40 derece sıcaklıkta bile ölebilirsiniz. Ve bu tür olayları henüz pek duymuyor olsak da, pek yakında duymaya başlayacağız. Üstelik bu ölümler, Güneş'in kavurucu etkisi nedeniyle olmayacak. İnsan fizyolojisinin evrimleşmediği bir duruma maruz kalmasından kaynaklanacak.

28
Paylaş
Asimov Tarafından Kurgulanan "Robotiğin 3 Temel Yasası" Gerçekten Çalışıyor mu?
Asimov Tarafından Kurgulanan "Robotiğin 3 Temel Yasası" Gerçekten Çalışıyor mu?

Isaac Asimov, kuşkusuz bilim kurgu tarihinin en önemli yazarlarından biridir. Bu önemli yazarın 80 sene kadar önce ortaya attığı Robotiğin 3 Temel Yasası ise, belki de literatüre kazandırdığı en önemli kavramdır. Yapay zeka, bilgisayar bilimi ve kontrol sistemleri alanlarındaki ilerlemeler, robotların 80 yıl önce olduklarından -ya da düşünüldüklerinden- daha farklı bir hale bürünmelerine neden oldu.

Asimov, bu yasaları yazarken, aklında daha ziyade "androidler" (insansı robotlar) vardı. Fakat robot kavramı artık çok daha fazla alanda, çok daha geniş bir anlam taşımakta. Bugün robotlar fabrika üretim hatlarından tutun, tam otonom İHA’lara kadar, pek çok sektörde bulunmakta.

31
Paylaş
Tüy Yapısı ve Ötüşteki Küçük Farklılıklar, Eskiden Neredeyse Özdeş Olan Kuşların Yepyeni Türlere Evrimleşmesine Neden Oldu!
Tüy Yapısı ve Ötüşteki Küçük Farklılıklar, Eskiden Neredeyse Özdeş Olan Kuşların Yepyeni Türlere Evrimleşmesine Neden Oldu!

Arjantin'in Iberá Milli Parkı'nda çalıkuşu boyutlarında, birbirinden neredeyse farksız iki kuş türü, yan yana yaşayıp, günlerini aynı çeşit tohum aramakla ve aynı çeşit yerlerde yuva yapmakla geçiriyor. Hatta bu iki tür, çifteleşerek yavru bile oluşturabilir!

Fakat bu çiftleşme, artık normal koşullarda gerçekleşemiyor. Hem de evrimsel biyologların keşfettiğine bakılırsa çiftleşmenin gerçekleşmeme nedeni, oldukça "önemsiz" gibi görünen özellikler: Karın bölgesindeki hafif renk farklılıkları ve ötme biçimindeki ufak farklılıklar, bu kuşları jenerasyonlar boyunca çiftleşmekten alıkoymak için yeterli olmuş gibi görünüyor.

18
Paylaş
Beyin Donması Nedir? Dondurma Yerken Neden Bazen Beynimizin "Donduğunu" Hissederiz?
Beyin Donması Nedir? Dondurma Yerken Neden Bazen Beynimizin "Donduğunu" Hissederiz?

Daha önce hiç sıcak bir yaz gününde mis gibi dondurma yerken ya da soğuk su içerken beyninizin ön lobunda soğuk bir batma şeklinde bir acı hissettiniz mi? Bu yazıyı okuyor olduğunuza göre muhtemelen evet, hissettiniz. Eğer öyleyse korkmayın, bu ağrıyı uzun süreli ve sık sık ağrı yaşamadığınız sürece doktora görünmenize gerek yok.[1]

Fakat hissetmediyseniz de endişelenmeyin. Araştırmalara göre, migren ağrısı çekenlerde daha yaygın olmak üzere, toplumun yaklaşık %40'ı kadarı bu acıyı tecrübe ediyor; yani çoğunluk, bu acıyı hiçbir zaman deneyimlemiyor.[2] Çocuklar, soğuk yiyecek ve içeceklerin alım hızını fazla kaçırabildiklerinden beyin donması yaşamaya daha yatkınlar.[1] Bu hisse tıpta verilen isim, Sfenopalatin ganglionöralji (İng: "Sphenopalatine ganglioneuralgia"); ama fark etmiş olabileceğiniz gibi, "beyin donması" çok daha basit bir isim.

26
Paylaş
3700 Yıllık Si.427 Tableti: İstanbul Arkeoloji Müzesi, Geometri ile İlgili Bilinen En Eski ve Eksiksiz Tablete Ev Sahipliği Yapıyor!
3700 Yıllık Si.427 Tableti: İstanbul Arkeoloji Müzesi, Geometri ile İlgili Bilinen En Eski ve Eksiksiz Tablete Ev Sahipliği Yapıyor!

Kronolojik olarak baktığımızda, geometri ile ilgili gelişmeler, cebir gibi diğer dallardaki gelişmelerden çok daha eskiye dayanır. Bunun temel sebebi, insanların günlük hayattaki problemlerini çözmek için geometriden daha çok yararlanabiliyor olmasıdır.

Örneğin Pisagor Teoremi, bilinen en yaygın teoremlerden biridir; ancak diğer bilinen yaygın teoremlerin aksine Pisagor teoremi, çok daha eski bir tarihte geliştirilmiştir. Matematik tarihi ile uğraşan bazı bilim insanlarının yaptığı çalışmalara göre, Pisagor'dan çok daha önce bile bu teoremin bazı uygarlıklar tarafından kullanıldığı görülmüştür.

19
Paylaş