Öncelikle bilimkurgudaki genel kanının aksine biyolojik canlılar olarak biz insanlar, yıldızlararası yolculuk şartlarında hayatta kalabilecek şekilde evrimleşmedik. Işık hızına yakın hızlarda gidebilecek bir uzay gemimiz olsa dahi uzak yıldızlara yolculuk onlarca, belki de yüzlerce, kimi durumda on binlerce yıl sürecektir. Dolayısıyla biyolojik bedenlerimizle, kuşaklarca sürecek bir uzay yolculuğu yapmak imkansız olabilir.

Bu nedenle, Dünya dışı akıllı yaşam formlarıyla ilk karşılaşmamız, muhtemelen biyolojik formlar ile değil, onların teknolojik temsilcileri ile olacak. Tıpkı plastik şişeler gibi çöplerin okyanus yüzeyinde birikmesi gibi, son birkaç milyar yıl süresince galaksimizde teknolojik enkazlar birikmiş olabilir. Dünya dışı akıllı yaşam formlarının izlerine ulaşmak için bilim insanları, onlarca yıldır akıllı yaşamın işaretçisi olabilecek radyo sinyallerini belirleyebilmek amacıyla derin uzayı dinliyorlar ancak henüz bir sonuç alamadılar. Drake denkleminin de önerdiği üzere varlıklarını halen sürdüren teknolojik uygarlıkların radyo sinyallerini tespit etmeye çalışmaktan daha kolay ve etkili bir yöntem izlenebilir: galaksimizdeki teknolojik kalıntıları aramak.

Aşırı savunma nedeniyle geri tepme etkisi, karmaşık bir açıklamayla karşılaşan kişilerin daha basit bir alternatif lehine onu reddetmesine ve bazen de daha basit alternatife olan inançlarını güçlendirmesine neden olan bilişsel bir önyargıdır.^[1][2] Mesela, birisine belirli bir olgu için karmaşık bir bilimsel açıklama sunulursa, aşırı savunma nedeniyle geri tepme etkisi, bu açıklamayı reddetmelerine ve daha önceden var olan anlamaları daha kolay olan basit ama yanlış bir efsaneye olan inançlarını güçlendirmelerine neden olabilir.

Bu bilişsel önyargı, insanların çeşitli durumlardaki düşüncelerini önemli ölçüde etkileyebileceğinden, bunu anlamak önemlidir. Bu makalede, aşırı savunma nedeniyle kaçma geri tepme etkisi hakkında daha fazla bilgi edinecek ve uygun durum oluştuğunda insanların bu önyargıyı yaşama riskini nasıl azaltabileceğinizi göreceksiniz.

Her aşının yan etkisi vardır. Önemli olan, bu yan etkilerin, aşının koruduğu hastalığın (yan) etkilerinden dikkate değer miktarda az olması, aşının verdiği faydaların da aşının koruduğu hastalığın (varsa) "faydalarından" dikkate değer miktarda yüksek olmasıdır. Risk-fayda analizi bu şekilde yapılır ve aşıların uygulanmasının makul olup olmadığına karar verilir.

Koronavirüs pandemisi sırasında üretilen, özellikle de mRNA yöntemiyle hızlı bir şekilde geliştirilen ve kısa sürede kitlesel olarak uygulanmaya hazır hâle getirilen aşıların bilinen veya potansiyel yan etkileri, özellikle de aşı kararsızlarını olumsuz olarak etkilemeye çalışan aşı karşıtları tarafından sıklıkla gündeme getiriliyor. Bilinen yan etkiler sanki bilinmiyormuş gibi lanse edilerek insanlar korkutulmaya çalışırken, bilinmeyen yan etkilerin olacağı ima edilerek bu korkular daha da körükleniyor.

Yazar ve editör Ünver Alibey'in kaleme aldığı ve Bulut Çocuk Yayınları tarafından basılan Kafası Karışık Darwin Amca ve Bir Doğa Bilmecesi kitabı, çocuklara Evrim Teorisi’ni öğretme ve bilimi sevdirme misyonunu taşıyor. Bu yüzden tam da şu günlerde ihtiyacını fazlasıyla duyduğumuz eserlerden biri.

Ünver Alibey’in hem yazıp hem çizdiği eser, dörtlüklerden oluşuyor; yani destan formatına sahip… Kafiyeli dörtlükleri, eğlenceli dili, şakaları ve sade çizimleriyle yazar, çocuklar için nitelikli bir kitap ortaya koymuş. Aslında epey kapsamlı ve zor bir konu olan Evrim Teorisi’ni okurlara didaktik bir dil kullanmadan, eğlenceli bir şekilde sunması kitabın en büyük başarılarından biri. Bu açıdan kitabı çocuklar kadar yetişkinler de zevk alarak okuyabiliyor.

Akdeniz tipi iklim bölgeleri (AİB) beş kıtaya yayılmıştır: Afrika, Avustralya, Avrupa, Kuzey Amerika ve Güney Amerika. Bitki örtüsü (yakıt) büyümesini sağlayan serin ve yağışlı kışlar ve bitki örtüsünün tutuşabilirliğini artıran sıcak ve kuru yazlar ile karakterize edilen, güçlü bir mevsimsel iklimi paylaşırlar. Buna bağlı olarak, ekolojik ve evrimsel süreçler ile insan toplumları, Akdeniz tipi iklim bölgelerinin çoğunluğunda, ateş tarafından güçlü bir şekilde şekillendirildi.

Daha yakın zamanlarda, peyzaj ve iklimde yaşanan insan kaynaklı değişimler, yangın rejimlerinde ve dolayısıyla Akdeniz tipi iklim bölgelerinin beşinde de sosyo-ekolojik etkilerinde güçlü değişikliklere yol açmıştır. Son yıllarda artan nüfus, vahşi yaşam alanı ile kentsel alan arayüzüne (veya kısaca "VKA", yaban hayatı alanları ile kentsel alanların iç içe bulunmasını ifade eder) milyonlarca yeni insan ile barınak getirdi ve şiddetli yangın dönemlerinde ısınma ve kuruyan iklimler ve buna artı olarak meydana gelen tutuşmalar (çoğunlukla antropojenik), ekstrem orman yangını olaylarının (kısaca "EOO") yaygınlığının artmasına neden oldu. Ekstrem yangın olayları da, genellikle çok geniş yanan alanlara ve insan yaşamı ve onun varlıkları üzerinde önemli etkilere neden oldu.