Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
Kütleçekim Kilidi Nedir? Ay'ın Neden Hep Aynı Yüzünü Görüyoruz?
Kütleçekim Kilidi Nedir? Ay'ın Neden Hep Aynı Yüzünü Görüyoruz?

Kütleçekim kilidi (veya "senkronize dönüş"), bir gök cisminin yörüngesindeki dönüş hızının, kendi etrafındaki dönüş hızıyla aynı (veya neredeyse aynı) olması sonucu, yörüngesinde dolaştığı cisme hep aynı yüzünü göstermesi olayıdır. Örneğin B cismi, A cisminin yörüngesinde kütleçekim kilidi altında dönüyorsa, A'dan B'ye bakıldığında, B'nin her zaman aynı yüzü görünecektir ve bir yüz her zaman arkada kalıp, A'dan bakanlara görünmez olacaktır. Ancak B'den A'ya bakan biri, A'nın kendi etrafında farklı bir hızda dönüyor olmasından ötürü her yüzü görebilirler.

Bu kilitlenme olayı iki cisimden sadece küçük olanı etkileyebileceği gibi (yukarıdaki örnekte B cismi), eğer iki cismin kütlesi birbirine yakın veya eşitse, iki cismi aynı anda etkileyebilir. Yani A ve B isimli gök cisimleri örneğimizde, A'dan B'ye bakan kişi B'nin hep aynı yüzünü görürken, B'den A'ya bakan kişi de A'nın hep aynı yüzünü görecektir.

45
Paylaş
Metan Üretmeyen, İklim Dostu Arkeler Keşfedildi!
Metan Üretmeyen, İklim Dostu Arkeler Keşfedildi!

Sıcak su kaynakları ve hidrotermal bacalar gibi jeotermal ortamlar, karbon döngüsünde önemli rol oynuyor. Bu ekstrem çevrelerde yaşayan mikroorganizmalar hakkında daha öğreneceğimiz çok şey var. Örneğin yeni yapılan bir çalışma sonucunda, başlı başına bir taksonomik alan (İng: "domain") oluşturan arkelere Brockarchaeota isimli yeni bir grup katıldı. Bu grubun ayırt edici özelliği ise, diğer arkelerin yaptığının aksine, karbonu dönüştürürken güçlü bir sera gazı olan metan açığa çıkarmıyor olmaları.

Araştırmada, Çin’de sıcak su akıntıları ve Kaliforniya Körfezi’ndeki Guaymas Havzası’ndaki derin deniz hidrotermal baca sedimentinden elde edilen 15 farklı arke genomu incelendi. Bu gibi ortamlarda yaşayan arkelerin metan üreticisi oldukları bilindiği için, araştırma ekibi, incelemeye alınan arkelerin de metan üreteceğini düşünüyordu. Makalede varılan sonuca göre diğer arkeler gibi metanol, trimetilamin gibi bileşikleri kullandıkları, ancak diğer arkelerden farklı olarak metan oluşturmadıkları ortaya çıktı. Yapılan analizlerde, Brockarchaeota genomunun anaerobik koşullarda son ürün olarak metan oluşumu için gerekli gen ve enzimlere sahip olmadığı anlaşıldı.

12
Paylaş
Erken Dönemde Gelişen Artrit, Erkeklerin Üreme Yeteneğini Azaltıyor Olabilir!
Erken Dönemde Gelişen Artrit, Erkeklerin Üreme Yeteneğini Azaltıyor Olabilir!

Annals of the Rheumatic Diseases'de yayınlanan bir araştırmanın bulduğuna göre romatoid artrit veya diğer enflamatuvar artrit türlerinden biri, üremenin en yoğun olduğu yıllardan önce veya bu yıllarda gelişecek olursa, erkeklerin üreme verimliliğini azaltabilir.[1]

Bulgular, inflamatuar artritin daha az çocuk sahibi olma, daha yüksek kısırlık oranları, istemsiz çocuksuzluk ve düşük sperm kalitesi gibi doğurganlık sorunları ile ilişkili olduğunu gösteriyor.

9
Paylaş
Kan Damarlarını Kaplayan Yeni Bir Teknoloji, Organ Nakillerinde Görülen Organ Reddi Sorununu Azaltabilir!
Kan Damarlarını Kaplayan Yeni Bir Teknoloji, Organ Nakillerinde Görülen Organ Reddi Sorununu Azaltabilir!

Araştırmacılar, nakledilecek organdaki kan damarlarını kaplamak için özel bir polimer kullanarak bir nakil sonrasında organ reddini azaltmanın bir yolunu buldular.

UBC tıp profesörü Dr. Jayachandran Kizhakkedathu ve Kan Araştırmaları ve Yaşam Bilimleri Enstitüsü'ndeki ekibi tarafından geliştirilen polimer, SFU ve Northwestern Üniversitesi'ndeki ekip tarafından test edildiğinde, farelerde nakil reddini önemli ölçüde azalttı. Dr. Kizhakkedathu şöyle diyor:

16
Paylaş
Dinozorların Neredeyse Tamamının Neslini Tüketen Yıkım, Köpekbalığı Çeşitliliğini Dikkate Değer Düzeyde Etkilemedi!
Dinozorların Neredeyse Tamamının Neslini Tüketen Yıkım, Köpekbalığı Çeşitliliğini Dikkate Değer Düzeyde Etkilemedi!

66 milyon yıl önce küresel bir felaket, tüm kuş olmayan dinozorların ve mosasaurlar ve plesiosaurlar gibi büyük deniz sürüngenlerinin yok olmasına yol açtı. Peki ya köpekbalıklarına ne oldu?

Uppsala Üniversitesi'nden Mohamad Bazzi ve meslektaşları tarafından PLOS Biology dergisinde yayınlanan köpekbalığı dişleri üzerine bir araştırmaya göre, köpekbalığı dişi çeşitliliği Kretase'nin sonundaki kitlesel yok olma olayı boyunca nispeten sabit kaldı.[1]

32
Paylaş