Imprinting (Tür: "damgalama" veya "mühürleme"), birçok hayvanda görülebilen bir öğrenme mekanizmasıdır. En iyi bilinen damgalama biçimi, genç bir hayvanın sosyal tercihlerini bir nesneye (tipik olarak bir ebeveyne) göre, o nesneye maruz kalmanın bir sonucu olarak daralttığı "evlada damgalama" veya "yavru damgalama" (İng: "filial imprinting") olarak bilinen davranıştır. Bu, özellikle de ebeveynlerine damgalanan ve daha sonra onları takip eden nidifüj kuşlarda görülür.^[13]

Damgalama sözcüğü farklı bağlamlarda karşımıza çıkabilir: Örneğin buraya kadar söz ettiğimiz yavru damgalama (İng: "filial imprinting") ile cinsel damgalama (İng: "sexual imprinting") kavramları birbirine karıştırılmamalıdır. Her ne kadar bu iki kavram ilişkili olsa da işleyişleri ve zamanlamaları bakımından birbirlerinden farklılaşırlar. Bu yazımızda ele alacağımız, yavrularda damgalama kavramıdır.

RAPADILINO sendromu, RECQL4 genindeki mutasyonlardan kaynaklanan, nadir görülen ve vücudun birçok bölümünü etkileyen otozomal çekinik geçişli bir durumdur. Otozomal çekinik hastalığı olan bir bireyin ebeveynlerinin her biri mutasyona uğramış genin bir kopyasını taşır, ancak tipik olarak durumun belirti ve semptomlarını göstermezler.

Etkilenen bireylerin çoğunda kemik gelişimi özellikle etkilenir ve bu kemik gelişimi sorunları, sendromun karakteristik özelliklerinin çoğuna neden olur. Radyal ışın malformasyonları olarak bilinen ön kollarda ve başparmaklarda kemiklerin az gelişmişliği veya kemik noksanlığı vardır. Diz kapakları (Lat: "patellae") da az gelişmiş olabilir veya hiç olmayabilir. Diğer özellikler arasında ağzın çatısında bir açıklık (yarık damak), yüksek kemerli bir damak veya uzun, ince bir burun ve çıkık eklemler bulunur.

Dijital çağ ile birlikte insanın bilişsel ve fizyolojik yapısına etki eden birçok patoloji ortaya çıkmıştır. Teknolojinin yaygın kullanımı bireylerin akıllı telefon, tablet ve bilgisayar gibi dijital araçlar vesilesiyle sosyal ağ sitelerinde fazlaca zaman geçirmelerine neden olmaktadır. Bu bağlamda güncel yaşamda görülen birçok patolojinin dijital formlara büründüğü ifade edilebilir.

Dijital ortamlarda işe yarar yaramaz birçok veri biriktirmek "dijital istifçiliğe", reşit olmayan ve rıza bildiremeyen çocuğunun görüntülerini sosyal ağlarda bilinçsizce paylaşan ebeveynler "sharenting"e, sosyal ortamlarda deneyimlerden mahrum kalacağını düşünmekten endişe duymak "FOMO"ya, dijital teknolojinin her türden yanlış ve aşırı kullanımı ise "dijital demans"a yol açabilmektedir.^[1]

Fukushima Daiichi Nükleer Santrali'nde (FDNPP) hizmetten çıkarma ve temizlik çalışmaları devam ediyor. Ama birçok sorun çözümsüz bırakılıyor. Bu sorunların başında, yakıt kalıntılarının toplanması ve yönetimi geliyor. Yakıt kalıntısı, erimiş nükleer yakıtın ve şu anda hasarlı reaktörlerin (reaktör Üniteleri 1 - 3) temelinde yer alan diğer malzemelerin katılaşmış karışımına verilen addır. Bu malzeme oldukça radyoaktiftir ve ardışık nükleer fisyon reaksiyonlarını tetiklemek için yeterli nötron üretme potansiyeline sahiptir (uranyum-235, nötronları yakaladıktan sonra iki elemente ayrılır, muazzam miktarda enerji, radyasyon ve daha fazla nötron yayar). Ardışık fisyon reaksiyonları, ciddi bir güvenlik ve malzeme yönetimi riski oluşturmaktadır.

Nükleer reaktörlerde uranyum-235 ile etkileşime giren nötron sayısını azaltabilen malzemelerden biri de bor karbürdür (B4C). Bu, FDNPP reaktörlerinde kontrol çubuğu malzemesi olarak kullanılır ve yakıt kalıntısı içinde kalabilir. Eğer kalırsa da, yakıt kalıntısı içindeki fisyon olaylarını sınırlayabilir.

Evrende ne olduğunu görmek istiyorsanız, önce görebiliyor olmanız gerekir. Günümüzde, Evren'in ışığa karşı şeffaf olduğunu ve uzaktaki nesnelerden gelen ışığın gözlerimize ulaşmadan önce uzayda bir engelle karşılaşmadan seyahat edebileceğini biliyoruz. Ama bu, her zaman böyle değildi.

Aslında, Evren'in ışığın düz bir çizgide yayılmasını durdurmasının iki yolu vardır: