2021 yılında yayınlanan internet ve kişisel görüşmeler aracılığıyla yapılmış, dünya çapında yürütülen bir çalışmada, %40'dan fazla insanın fonksiyonel gastrointestinal bozukluklara sahip olduğu bulunmuştur.^[1] Bunun yanında, fonksiyonel gastrointestinal bozukluklara sahip olma durumu kadınlarda erkeklere göre daha yaygın olduğu, bu yaygınlığın düşük yaşam kalitesi ve daha sık doktor ziyaretleri ile de ilişkili olduğu saptanmıştır.^[1]

Huzursuz bağırsak sendromu, (İng: "irritable bowel syndrome") bir tür fonksiyonel gastrointestinal bozukluktur ve toplumda yaygınlığı göz ardı edilemeyecek boyutlara ulaşmıştır. Bunun yanında yaşam kalitesini ciddi oranda etkilemektedir. Bu sebeple yıllardır semptomları tedavi etmeye yönelik geleneksel IBS diyetlerinin yanı sıra glutensiz diyetler, düşük laktozlu diyetler, yüksek lifli diyetlere başvurulmaktadır. Son yıllarda düşük FODMAP diyeti yani, oligosakkarit, disakkarit, monosakkarit ve poliol içeren besinlerden düşük bir beslenme biçimi popülerliğini korumaktadır.

Kaya parçaları arasındaki çarpışmalar, Güneş Sistemi'nin erken dönemlerinde karasal gezegen oluşumunda merkezi bir rol oynamıştır. Benzer bir çarpışma üzerinde yapılan gözlemler, bu olayların Güneş Sistemi dışındaki yıldızlar etrafında ne sıklıkta gerçekleştiği hakkında ipuçları veriyor.

Dünya ve Ay da dâhil olmak üzere, sistemimizdeki kayalık gezegenlerin ve uyduların birçoğu, Güneş Sistemi'nin tarihinin başlarında şekillenmiştir. Kaya parçaları birbirine çarparak daha fazla malzeme biriktirebilir ve bu sırada boyutları artabilir veya daha küçük parçalara ayrılabilirler.

Sık sık yeni koronavirüs salgının yarattığı durumun "eşsiz" ve "benzersiz" olduğunu duyarız; fakat aynı zamanda, bilim insanları, yeni virüslerin ortaya çıkmasının "doğal" olduğunu, virüslerin her zaman mutasyon geçirdiğini veya yeni DNA parçaları toplayıp, eski DNA'larını kaybettiklerini söylerler. Peki bu öldürücü virüsler insanlık tarihi boyunca tekrar ve tekrar ortaya çıkıyorsa, bu yeni virüsle başa çıkmak neden bu kadar zor?

Bu virüs salgınının eşsiz olma nedeni, virüsün DNA'sındaki mutasyonlar veya insan geninde bulunan genler değil. Bu salgının benzersiz olma nedeni, son birkaç yüzyılda meydana gelen, bazen de "kültürel DNA" olarak nitelendirilen yapıda meydana gelen değişimler... İşte bizi bu virüse karşı son derece savunmasız kılan şeyler de bu değişimler.

Günlük diyetimizde tükettiğimiz birçok "tohum" bulunur. Burada "tohum" kelimesi ile kastedilen, uygun koşullarda ve ortamda bir filiz üreterek gelişimine devam eden bitkisel besinlerdir. Bu tanıma, "kuru baklagiller" diye sınıfladığımız mercimekler, fasulyeler, nohut; "tahıl" olarak sınıfladığımız esmer pirinç, karabuğday, kinoa ve yulaf; "sebze" olarak sınıfladığımız brokoli, pancar, yeşil hardal ve yonca bitkisi; "yağlı tohum" olarak adlandırdığımız badem, kabak çekirdeği, ay çekirdeği ve susam dahildir. Farklı tohumların filizlendirilmesi farklı şartlara bağlı olabilir, o yüzden bazı tohumlar erken filizlenirken, bazı tohumlar geç filizlenebilir.

Bu tohumları önce filizlendirip sonra tüketmek, gününüzde oldukça popüler bir diyet uygulaması haline gelmiştir. Peki ama filizlendirilmiş besinlerle filizlendirilmemiş besinler arasında ne gibi farklar vardır? Gelin bilimsel perspektiften bir bakış atalım.

Jiang Wei Wu ve Shaanxi, Çin'deki Northwest A&F Üniversitesi'ndeki meslektaşları tarafından PLOS Biology dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, bir anti-tümör ilacı, doğal bir açlık bastırmayı aktive ederek farelerde düşük dozlarda kilo kaybını sağlıyor.^[1] Sonuçlar, obeziteye karşı tedavilerin geliştirilmesi için umut verici yeni bir yol sunuyor.

Büyüme farklılaşma faktörü 15 (GDF15), stres dahil olmak üzere çok çeşitli uyaranlara yanıt olarak dolaşan bir hormondur. Önceki çalışmalar, GDF15'in yükselmesinin vücut ağırlığında bir düşüşe yol açtığını, bunun bastırılmasının ise obeziteye yol açtığını göstermiştir.