Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Uykusuzluk, İnsanları Daha Cimri Yapıyor!

Uykusuzluk, İnsanları Daha Cimri Yapıyor! InfoWorld
6 dakika
581
  • Kişilik Psikolojisi
  • Bilim Haberciliği

İnsanların birbirine yardım etmesi, medeni toplumun temellerinden biridir. Ancak Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi'ndeki bilim insanları tarafından yapılan yeni bir araştırma, uyku eksikliğinin bu temel insan özelliğini körelttiğini, gerçek dünyadaki sonuçlarla ortaya koyuyor.

Uyku eksikliğinin kardiyovasküler hastalık, depresyon, diyabet, hipertansiyon ve genel ölüm riskinin artmasıyla ilişkili olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte, bu yeni keşifler, uyku eksikliğinin aynı zamanda temel sosyal vicdanımızı da zayıflattığını ve diğer insanlara yardım etme isteğimizi geri çekmemize neden olduğunu gösteriyor.

Bu Reklamı Kapat

Bilim insanları, yeni araştırmanın bir bölümünde, çoğu eyalette sakinlerin, saatlerin ileri alındığı ve günün bir saatini kaybettiği Yaz Saati Uygulaması'nın başlamasından sonraki haftada, hayırsever bağışların %10 azaldığını gösterdi. Bu azalma, saatlerini değiştirmeyen eyaletlerde veya sonbaharda standart zamana geri dönüldüğünde görülmeyen bir düşüştü.

Stocksy United

UC Berkeley araştırmacı bilim insanı Eti Ben Simon ve UC Berkeley psikoloji profesörü Matthew Walker tarafından yürütülen çalışma, yetersiz uykunun yalnızca bireyin zihinsel ve fiziksel sağlığına zarar vermekle kalmayıp, aynı zamanda bireyler arasındaki bağları, hatta bütün bir ulusun özgecil (İng: ''altruistic'') duygularını tehlikeye attığını gösteren artan sayıda kanıta katkıda bulunuyor. Walker, yeni araştırma ile ilgili şunları söylüyor:

Bu Reklamı Kapat

Son 20 yılda uyku sağlığımız ve zihinsel sağlığımız arasında çok yakın bir bağlantı olduğunu keşfettik. Gerçekten de, uykunun normal olduğu tek bir büyük psikiyatrik durum keşfedemedik. Ancak bu yeni çalışma, uyku eksikliğinin yalnızca bireyin sağlığına zarar vermekle kalmayıp, bireyler arasındaki sosyal etkileşimleri ve ayrıca insan toplumunun dokusunu bozduğunu gösteriyor. Sosyal bir tür olarak nasıl işlediğimiz, ne kadar uyuduğumuza derinden bağlı görünüyor.
UC Berkeley bilim insanları tarafından yapılan yeni çalışma, uyku kaybının, temel prososyal beyin ağlarının aktivitesinde bir bozulma tarafından tetiklenen, başkalarına yardım etme arzusunu nasıl önemli ölçüde azalttığını gösteriyor.
UC Berkeley bilim insanları tarafından yapılan yeni çalışma, uyku kaybının, temel prososyal beyin ağlarının aktivitesinde bir bozulma tarafından tetiklenen, başkalarına yardım etme arzusunu nasıl önemli ölçüde azalttığını gösteriyor.
Eti Ben Simon, Matthew Walker, UC Berkeley

Ben Simon ise araştırmaları hakkında şunları diyor:

Bunun da dahil olduğu, uyku kaybının etkilerinin sadece bireyde durmadığı, aynı zamanda çevremizdekilere de yayıldığı çok daha fazla çalışma görmeye başlıyoruz. Yeterince iyi uyuyamıyorsanız, bu sadece kendi sağlığınıza zarar vermez, yabancılar da dahil olmak üzere tüm sosyal çevrenizin sağlığına zarar verir.

Ben Simon, Walker ve meslektaşları Raphael Vallat ve Aubrey Rossi, sonuçlarını 23 Ağustos'ta açık erişim dergisi PLOS Biology'de yayınladılar.[1] Walker, İnsan Uyku Bilimi Merkezi'nin direktörüdür. Walker ve Ben Simon, UC Berkeley'deki Helen Wills Sinirbilim Enstitüsü'nün üyeleridir.

Uykusuzluk, Zihin Ağı Teorisini Zayıflatır!

Yeni makale, uyku kaybının insanların başkalarına yardım etme istekleri üzerindeki etkisini değerlendiren üç ayrı çalışma açıklıyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İlk çalışmada bilim insanları, sekiz saatlik uykudan sonra ve uykusuz bir geceden sonra beyinlerini taramak için fonksiyonel bir manyetik rezonans görüntüleyiciye (fMRI) 24 sağlıklı gönüllü yerleştirdiler.

İnsanlar başkalarıyla empati kurduğunda veya diğer insanların istek ve ihtiyaçlarını anlamaya çalıştığında devreye giren zihin ağı teorisini oluşturan beynin bölgelerinin, uykusuz bir geceden sonra daha az aktif olduğunu buldular. Ben Simon, zihin ağı teorisi bağlamında şunları ifade etti:

Diğer insanları düşündüğümüzde, bu ağ devreye giriyor ve diğer kişilerin ihtiyaçlarının neler olduğunu anlamamıza izin veriyor. Ne düşünüyorlar? Acı çekiyorlar mı? Yardıma ihtiyaçları var mı? Ancak bu bağ, bireyler uykudan mahrum kaldığında belirgin şekilde zayıfladı. Sanki, yeterince uyumadıktan sonra diğer insanlarla etkileşim kurmaya çalıştığımızda beynin bu bölümleri yanıt vermiyor gibi.
Shutter Stock

İkinci bir çalışmada, üç veya dört gece boyunca 100'den fazla kişiyi çevrimiçi olarak izlediler. Bu süre zarfında, araştırmacılar, ne kadar uyudukları ya da kaç kez uyandıkları gibi verilerle uykularının kalitesini ölçtüler. Daha sonra bir başkası için asansör kapısını tutmak, gönüllü olmak veya sokaktaki yaralı bir yabancıya yardım etmek gibi durumlarla başkalarına yardım etme isteklerini değerlendirdiler. Ben Simon bu çalışmayla ilgili olarak şunları söylüyor:

Burada, bir geceden diğerine bir kişinin uyku kalitesindeki düşüşün, diğer insanlara yardım etme arzusunda bir günden diğerine önemli bir düşüş öngördüğünü bulduk. Önceki gece uykusu zayıf olanlar, ertesi gün başkalarına yardım etmeye daha az istekli ve hevesli olduklarını bildiren kişilerdi.

Çalışmanın üçüncü kısmı, 2001 ve 2006 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde 3 milyon hayırsever bağıştan oluşan bir veri tabanı madenciliğini içeriyordu. Yaz Saati Uygulaması'na geçişten ve olası bir saatlik uyku kaybından sonra bağış sayısı değişti mi? Bağışlarda %10'luk bir düşüş buldular. Aynı düşüş, ülkenin saatini değiştirmeyen bölgelerinde görülmedi. Walker şöyle diyor:

Sadece gün ışığından yararlanma ile bağlantılı olan, bir saatlik uyku fırsatının kaybı gibi çok mütevazı bir 'doz' uyku yoksunluğunun bile, insanların cömertliği ve dolayısıyla, bağlantılı bir toplum olarak nasıl işlev gördüğümüz üzerinde çok ölçülebilir ve gerçek bir etkisi var. İnsanlar bir saatlik uykuyu kaybettiğinde, doğuştan gelen insani nezaketleri ve ihtiyacı olan diğer insanlara yardım etme motivasyonları üzerinde net bir darbe olur.

Walker ve Ben Simon tarafından daha önce yapılan bir araştırma, uyku yoksunluğunun insanları sosyal olarak geri çekilmeye ve daha izole olmaya zorladığını gösterdi. Ayrıca uykusuzluk, yalnızlık hislerini de artırdı. Walker bu hisleri, şöyle anlatıyor:

Bu Reklamı Kapat

Daha da kötüsü, uykudan mahrum kalan bireyler, diğer insanlarla etkileşime girdiğinde, yalnızlıklarını diğer bireylere neredeyse bir virüs gibi yayıyorlar.

Büyük resme baktığımızda, uyku eksikliğinin oldukça asosyal ve yardımcı bir bakış açısıyla anti-sosyal bir bireyle sonuçlandığını görmeye başlıyoruz. Bu da sosyal bir tür olarak birlikte yaşama şeklimiz üzerinde çok çeşitli sonuçlara yol açıyor.

Uykusuzluk, insanları daha az empatik, daha az cömert, sosyal olarak daha geri çekilmiş hale getiriyor ve bu yalnızlığın bulaşıcılığı var.

Uykunun niceliği ve niteliğinin, toplum yanlısı davranışlardaki (İng:''prosocial behavior'') bir bozulmanın neden olduğu tüm toplumu etkilediğinin farkında varılması, günümüzün toplumsal durumlarına dair içgörü sağlayabilir.

Bu Reklamı Kapat

Bu bulgu aynı zamanda toplumumuzun bu belirli yönlerini geliştirmek için yeni bir yaklaşım sunuyor. Ben Simon, şöyle diyor:

Yeterince uyudukları için insanları suçlamak yerine uykuyu teşvik etmek, her gün deneyimlediğimiz sosyal bağları şekillendirmeye çok açık bir şekilde yardımcı olabilir.

Uluslararası çok satan Why We Sleep'in yazarı Walker, sözlerine şöyle devam ediyor:

Görünüşe göre uyku, toplum yanlısı, bağlantılı, empatik, nazik ve cömert insan davranışları için inanılmaz bir araçtır. Bu ayrılık yaratan zamanlarda, toplum içinde kendimizin en iyi versiyonunu mümkün kılmak için güçlü toplum yanlısı bir araca ihtiyaç duyulduysa, şimdi de öyle görünüyor. Uyku, insanlar arasında yardım etme şevkini sağlayan harika bir bileşen olabilir.
Katherine Streeter for NPR

Ben Simon ise şöyle anlatıyor:

Uyku, fiziksel, zihinsel ve duygusal hayatımızın tüm yönleri için gereklidir. Toplumda uykuya yeterince değer verilmediğinde, sadece uykusuz doktorlar, hemşireler ve öğrenciler olmuyor. Aynı zamanda günlük olarak kaba ve daha az empatik etkileşimlerden muzdarip oluyoruz.

Gelişmiş ülkelerde insanların yarısından daha fazlası, çalışma haftasında yetersiz uyuduğunu bildiriyor. Ben Simon, sözlerini şöyle bitiriyor:

Toplum olarak uykunun gereksiz ya da israf olduğu düşüncesinden vazgeçmenin ve utanmadan ihtiyacımız olan uykuyu almaya başlamanın zamanı geldi. Bu kendimize ve çevremizdeki insanlara sunabileceğimiz en iyi nezaket şeklidir.
Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • İnanılmaz 6
  • Bilim Budur! 3
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ E. B. Simon, et al. (2022). Sleep Loss Leads To The Withdrawal Of Human Helping Across Individuals, Groups, And Large-Scale Societies. PLOS Biology, sf: e3001733. doi: 10.1371/journal.pbio.3001733. | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2022 03:26:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12298

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Farmakoloji
Tahmin
Avrupa
Burun
Periyodik Tablo
Arı
Kan
Kimyasal Element
Diyet
Mistisizm
Yangın
Mikoloji
Tüy
Dna
Mucize
İspat
Sahte
Periyodik Cetvel
Sıvı
Test
Araştırmacılar
Factchecking
Aşı
Hominid
Yeşil
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.