İçerikler - Sayfa 450

Oyuncak bir evrenin nihai bir versiyonunu hayal edin: Genişleyen, içi madde dolu ve tüm bunların içinde takip ettiğimiz ve diğer parçacıklarla etkileşimini engellediğimiz tek bir foton (veya bir "ışık tutamı") var. Herhangi bir zamanda bu foton, bir elektromanyetik radyasyon kuantumunun (enerjinin ölçülebilen en küçük birimi) sahip olmasını beklediğiniz tüm özelliklerine sahiptir: Bir yayılma yönü, manyetik ve elektrik alanları için bir polarizasyonu ve ne kadar enerjiye sahip olduğunu belirten bir dalga boyu vardır.

Fotonlar, genişleyen bir evrende yol aldıkça, bu genişleme, fotonların dalga boylarını büyütmeye başlar. Daha büyük dalga boyu, enerjinin azaldığına işaret eder; enerjinin azalması ise ya enerjinin korunmadığı ya da enerjinin bir yere gittiği anlamına gelir. İki türlü de bu, devasa bir kozmik muammadır.

BMJ dergisinde yayınlanan ve Kanada'da yapılan büyük bir araştırma, gebelikte COVID-19 aşısının yapılması ile erken doğumun daha yüksek oranda gerçekleşmesi veya ölü doğum riski arasında herhangi bir ilişki olmadığını gösterdi.^[1] Araştırmacılar, bu bulguların, gebelikte COVID-19 aşısının riskleri ve yararları hakkında kanıta dayalı bir şekilde karar vermeye yardımcı olabileceğini düşünüyorlar.

COVID-19'a yakalanmanın, gebe kadınlarda hastaneye yatış ve ölümü, bebeklerinde ise erken doğum ve ölüdoğum da dahil olmak üzere birçok komplikasyonun riskini arttırdığı biliniyor. Gebelikte yapılan COVID-19 aşısınınsa, gebelerde ve yeni doğanlarda COVID-19'a karşı etkili olduğu zaten kanıtlandı. Ancak bugüne kadar yayınlanan büyük çalışmalarda, gebelik esnasında yapılan COVID-19 aşısının gebeliğin başarısını nasıl etkilediğiyle ilgili kanıtlar sınırlı kalmıştı.

Eskiden Çoklu Kişilik Bozukluğu olarak da bilinen Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu, en az iki farklı ve nispeten kalıcı kişilik durumunun sürdürülmesi ile karakterize edilen zihinsel bir bozukluktur. Bozukluğa, sıradan bellek sorunlarıyla açıklanamayan bellek boşlukları eşlik eder. Kişilik durumları dönüşümlü olarak kişinin davranışında kendini gösterir; ancak bozukluğun sunumları değişir.

Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu olan kişilerde sıklıkla görülen diğer durumlar arasında travma sonrası stres bozukluğu, kişilik bozuklukları (özellikle borderline ve kaçınma), depresyon, madde bağımlılığı, konversiyon bozukluğu, somatik semptom bozukluğu, yeme bozuklukları, obsesif-kompulsif bozukluk ve uyku bozuklukları yer alır.

Kokain, güçlü bir uyarıcı ve son derece bağımlılık yapan bir uyuşturucu maddedir. Kokain, Güney Amerika'da yetişen Erythroxylon coca (veya kısaca "koka") ve Erythroxylum novogranatense türü bitkilerden üretilen, alkaloid bir uyarıcı uyuşturucudur.^[1][2] Kokain öylesine güçlü bir uyuşturucudur ki sadece 1 doz kullanımı sonucunda uyuşturucunun etkilerine karşı tolerans geliştirme ve dolayısıyla bağımlılık sürecine girmek mümkündür.^[3] Her bir doz bir öncekinden daha yetersiz geleceği için, tekrarlayan kullanım sonucunda kokain bağımlılığı oluşur.

Kokain kullanımı, genel ölüm riskini artırır ve özellikle de damar içi kullanımı travma, kan enfeksiyonları ve HIV gibi bulaşıcı hastalık riskini artırır. Ayrıca kokain kullananlarda inme, kalp krizi, kardiyak aritmi, (sigara gibi içildiğinde) akciğer hasarı ve ani kardiyak ölüm riski de daha yüksektir.^[2][4] Yasa dışı olarak satılan kokain genellikle lokal anestezikler, levamizol, mısır nişastası, kinin veya şeker ile karıştırıldığında ek toksisiteye neden olabilir.^[5] 2017'de yayınlanan Küresel Hastalık Yükü çalışması, kokain kullanımının dünya çapında yılda yaklaşık 7300 ölüme neden olduğunu bulmuştur.^[6] Kokainden kurtulmaya çalışan bağımlılar, depresyon, libido azalması, zevk hissetme yeteneğinde azalma ve yorgunluk ile birlikte kokain aşerme ve uyuşturucu yoksunluğu yaşarlar.^[2]

Japonya Ulusal Astronomi Gözlemevi'nde Yardımcı Doçent olan Maria Dainotti liderliğindeki 23 araştırmacıdan oluşan uluslararası bir ekip, yıldız ölümlerinin neden olduğu süpernova adı verilen güçlü kozmik patlamalar için arşiv verilerini araştırarak, Evren'in uzak noktalarındaki mesafeleri ölçmenin yeni bir yolunu keşfetti.

Evren'de yer işareti olmadığından, derinliği algılamak çok zordur. Gökbilimcilerin kullandığı bir teknik, standart mumları aramaktır - ki bu teknikte nesneler ya da temel fiziğin dayattığı mutlak parlaklık (yanında olsaydınız ne göreceğiniz) her zaman aynıdır. Hesaplanan bu mutlak parlaklığı, görünen parlaklıkla karşılaştırarak, standart muma olan mesafeyi ve dolayısıyla aynı alandaki diğer nesnelere olan mesafeyi belirlemek mümkündür.