İçerikler - Sayfa 363

Asya'ya özgü bir kuş olan Çiğdeci, güçlü bir bölgesel içgüdüye sahip, omnivor bir ormanlık kuştur; ancak kentsel ortamlara da son derece iyi adapte olmuştur. Çiğdecilerin yaşam alanı o kadar hızlı artmaktadır ki, IUCN Türlerin Hayatta Kalması Komisyonu, 2000 yılında bu kuşu dünyanın en istilacı türlerinden biri ve "Dünyanın En Kötü İstilacı 100 Türü" arasında listelenen yalnızca üç kuştan biri olarak ilan etmiştir ve biyolojik çeşitlilik, tarım ve insan çıkarları için bir tehdit olarak görmüştür. Tür, 2008 yılında Avustralya'da "En Önemli Zararlı" olarak adlandırılmıştır ve bölgenin ekosistemleri için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Morfolojik (dış görünüş) olarak kafa, üst gövde ve kanat tüyleri siyahtır. Ayrıca alt gövde tüyleri kahverengi, bacakları, gagası ve göz çevresi sarı renklidir. Bu karakteristik özellikleri ile kolayca tanımlanabilir. Kuyruğun (restrices) dibinde beyaz bir halka bulunur. Ortalama 23-24 cm uzunluğuna, ~45 cm kanat açıklığına erişebilen bir kuştur. Bunlara ek olarak yüksek ötüşleri vardır ve insan sesi dahil bir çok sesi taklit edebilirler. Bu özellikleri sebebiyle özellikle Asya ülkelerinde kafeslerde esir tutulmaktadırlar.

Hepimizin daha önce duyduğu "ilk yardım" terimi genelde "Fiziksel İlk Yardım"dan bahsederken kullanılır. Ancak travmatik olaylar yaşayan insanlar, aynı zamanda "Psikolojik İlk Yardım"a da ihtiyaç duyabilir. Fiziksel İlk Yardım, bedensel bir yaralanmadan kaynaklanan fiziksel rahatsızlığı azaltmak için kullanılırken Psikolojik İlk Yardım, yüksek strese maruz kalan kişilerin yaşadığı acı verici duygu ve tepkileri azaltmak için kullanılır.

Belirli bir afet veya badireden kurtulduktan sonra, yaşanan travmatik olayları kolay bir şekilde atlatmak için Psikolojik İlk Yardım yönteminin geçerliliği bilimsel olarak doğrulanmıştır. Yani, travmatik bir olay yaşayan insanların bu olayı atlatabilmeleri için uygulanacak Psikolojik İlk Yardım oldukça önemlidir.

Dinozorlar... Uzun yıllar boyunca sadece karada yaşadıkları düşünülen hayvanlar. Elbette avian dinozorlar yani kuşlar, hem havaya hem de sulak ortamlarda yaşamaya yönelik evrimleşmişlerdir. Yine de çok uzun bir süre boyunca kuş olmayan (non-avian) dinozorların sadece karalarda hüküm sürdüğü ve sulak alanlar gibi farklı ekosistemlerde yaşamadıkları düşünülüyordu. Ancak Spinosaurus ve akrabalarının daha iyi anlaşılması ile bunun yanlış olduğu ortaya çıktı. Bunun sebebi, Spinosaurus ve bulunduğu familya olan Spinozorgiller (Spinosauridae) familyasında sınıflandırılan türlerin balıkçıl ve sucul adaptasyonlara sahip olmalarıydı.

Dinozor kladı (monofiletik grup) müthiş bir çeşitliliğe sahiptir. Birçok farklı habitata dağılmışlardır ve dolayısıyla pek çoğu farklı diyetlere sahiptirler. Spinozorgiller (Spinosauridae) diğer dinozorlardan farklı bir konuma sahiplerdir. Her ne kadar genelde diğer dinozorlar ile beslenen tetanuran theropodlar altında yer alsalar da, Spinozorgiller balık avlamaya yönelik evrimleşmiştir. Şu ana kadar keşfedilmiş spinozorgillerin timsah benzeri uzun çeneleri, koni şeklinde dişleri, muhtemelen perdeli ayakları ve balık yakalamaya yönelik özelleşmiş pençeleri vardı.

Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden araştırmacılar, morfin türevi opiodleri kullanmadan ağrı kontrolünü sağlamanın olası bir yolunu buldular. Şimdilik fareler üzerinde yapılan çalışmada, iyi bilinen bir ağrı reseptörü olan ve kapsaisin ile etkileşen TRPV1 reseptörlerinin spesifik bir bölgesi hedeflenerek, reseptörün diğer fonksiyonları etkilenmeksizin ağrı duyarlılığında azalma oluşturulabileceği keşfedildi.^[2]

Çalışmada, acı biberde bulunan kapsaisin molekülüne karşı çoğu kuş türünün dirençli olduğu, yani yakıcı etkisini hissetmedikleri gerçeğinden yola çıkıldı. Memelilerde ise böyle bir mekanizma söz konusu değil. Bu gerçek, tavuklarının yemlerini diğer canlıların yemesine engel olmak için tavuk yemlerine acı biber karıştıran çiftlik sahiplerince yıllardır bilinmekle beraber, gelecekte insanlarda ağrı kontrolünün daha iyi sağlanmasının önünü açabilir.

Depremler, tipik olarak yalnızca birkaç saniye sürer. Ancak bazen, yer altı kaymaları ağır çekimde gerçekleşir. "Yavaş kayma olayları" olarak bilinen bu "yavaş depremleri" ve bunların kısa (ama bazen şiddetli) sarsıntılarla etkileşimini anlamak, sismik tehlikeyi ve müteakip riski tanımlamak için kritik derecede önemlidir.

GFZ Alman Yerbilimleri Araştırma Merkezi'nde Kıdemsiz Grup Lideri olan Patricia Martínez-Garzón liderliğindeki uluslararası bir grup, Seismological Research Letters (Sismolojik Araştırma Mektupları) dergisinde, milyonlarca insanın yaşadığı İstanbul metropolü yakınlarındaki farklı sismik olayların bu etkileşimini araştırdıkları bir çalışma yayınladı.^[1]