İçerikler - Sayfa 228

SLEEP 2024 yıllık toplantısında sunulacak yeni bir çalışma, uyku süresi, sosyal medya kullanımı ve yönetsel işlevler ile ödül işleme için önemli olan beyin bölgelerindeki beyin aktivasyonu arasında belirgin bir ilişki buldu.

Sonuçlar, gençlerde daha kısa uyku süresi ve daha fazla sosyal medya kullanımı arasında bir korelasyon olduğunu gösteriyor. Analiz, bu ilişkilerde alt ve orta frontal girus gibi frontolimbik beyin bölgelerinin dahil olduğunu işaret ediyor.

Üreme stratejileri, genellikle eşey içi herhangi bir rakibe sahip olan bireylerin rakiplerini yenip dişi veya erkek partnerleri ile çiftleşmelerini sağlayan evrimsel süreçte geliştirilen özelliklerdir. Çekici dış görünüş veya ses, aynı cinsiyete sahip olan rakiplerini yenmelerini sağlayan silah veya zırhlar, vücut büyüklüğü gibi özellikler üreme stratejilerine örnek olarak verilebilir. Bu özellikler tıpkı diğer özellikler gibi çevresel koşullara göre şekillenmiş ve çevresel koşulların değişmesinden ötürü zamanla farklılaşmıştır. Bu stratejiler bazı aşırı durumlarda tür içi yavruların ölümüne bile sebep olabilir ya da sadece eşey içi rekabet oluşabilir. Hatta eşey içi rekabet için erkek bireyler, evrimsel süreçte taktiksel zekâ bile geliştirebilir. Bazı durumlarda bu stratejiler erkek bireyin ölümüne bile sebep olsa da fayda sağladığı üreme başarısı nedeniyle bu özellikler cinsel seçilim sürecinde seçilmiştir.

Örneğin bir kuşun, karşı cinsteki diğer kuşu cezbetmek için sahip olduğu parlak veya uzun tüy ya da çekici ses gibi özellikler bireyin hayatta kalma ihtimalini büyük ölçüde azaltmaktadır. Fakat buna rağmen evrimsel süreçte seçilebilmiştir. Bunun sebebi bu özelliklere sahip olunduğunda elde edilen üreme başarısının, bu özellikler olmadan elde edilen hayatta kalma başarısından daha fazla olmasından kaynaklanmaktadır. Darwin bunun doğal seçilim ile açıklanamayacağını fark ettiğinden dolayı bu tarz durumları cinsel seçilim ile açıklamaya çalışmıştır.

Psikodilbilim, geçtiğimiz yirmi yıl içinde dilin evriminin ve bilişsel süreçlerinin araştırmaları arasında bir köprü görevi görmeye başladı. Bu yönde çarpıcı birtakım bulgular, sessiz jest paradigması (İng: "silent-gesture paradigm") olarak adlandırılan bir deneysel prosedürle tespit edildi.^[1]

Deneklere basit olayların şematizasyonları gösterilip olayları konuşmaksızın, yalnızca el ve kol hareketleri yoluyla tarif etmeleri istendi. Denekler anadillerinin cümle içi öge sırasından (İng: "constituent order") bağımsız olarak özne ve nesnenin yer değiştiremeyeceği olayları (İng. "irreversible events") özne-nesne-yüklem sırasında gösterdiler. Buna karşın, özne ve nesnenin yer değiştirebildiği, yani özne ve nesne arasında anlam bulanıklığı olan olaylar için (İng. "reversible events") özne-yüklem-nesne sırasını kullandılar.^[2][3]

Karaciğer Yağlanması; sıklıkla karaciğer iltihabına, hatta sonunda karaciğer kanserine yol açar. Alman Kanser Araştırma Merkezi ve Tübingen Üniversitesi araştırmacıları farelerde 5:2 programında aralıklı orucun (İng: "intermittent fasting") bu ilerlemeyi durdurabileceğini gösterdi. Bu oruç rejimi, karaciğer iltihabı bulunan farelerde karaciğer kanseri görülme ihtimalini önemli derecede düşürdü. Bilim insanları, karaciğer hücrelerindeki iki proteinin orucun koruyucu etkisi için çok önemli olduğunu keşfetti. Ek olarak, onaylanmış bir ilacın bu etkiyi kısmen taklit edebildiğini keşfettiler.

En sık karşılaşılan kronik karaciğer hastalığı, alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığıdır. Eğer tedavi uygulanmazsa, karaciğer iltihabına (Metabolik Disfonksiyonla İlişkili Steatohepatit, MASH) siroza, hatta karaciğer kanseri gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. Yağlı karaciğer hastalığı çoğunlukla obezitenin doğrudan bir sonucu olarak düşünülmektedir.

California San Diego Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, alışılmadık derecede büyük bir beyin kütlesinin otizmin ilk belirtisi olabileceğini ve potansiyel olarak ilk üç aylık dönemde tespit edilebileceğini keşfetti.

Otizmli bazı çocuklar gelişimsel gecikmeler, sosyal zorluklar ve hatta konuşamama gibi ciddi ve kalıcı sorunlarla karşı karşıya kalırken, diğerleri zamanla hafifleyen daha hafif semptomlara sahip olabilir.