L 98-59 d: Tamamen Magma Okyanusuyla Kaplı Tuhaf Bir Ötegezegen Keşfedildi!

Gökbilimciler, Dünya'dan sadece 35 ışık yılı uzaklıkta, tamamen erimiş kayalardan oluşan devasa bir okyanusla kaplı tuhaf ve yeni bir dünya keşfettiler.

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, L 98-59 d olarak bilinen bu ötegezegen, mevcut gezegen oluşum modellerine meydan okuyor ve tamamen yeni bir gezegen sınıfını temsil ediyor olabilir.

Bu bulgular, James Webb Uzay Teleskobu (JWST) ve bazı sıra dışı özellikleri işaret eden diğer yer tabanlı gözlemevlerinin yaptığı gözlemlerin ardından elde edildi.

En dikkat çekici olanı, Dünya'nın 1,6 katı büyüklüğündeki bu gezegenin çok düşük bir yoğunluğa sahip olması ve atmosferinde büyük miktarda hidrojen sülfür barındırmasıydı.

Bu durum, L 98-59 d gezegenini kendi boyutlarındaki bir gezegen için normal sınıflandırmaların dışına itti. Genellikle bu tür gezegenler, ya hidrojen atmosferine sahip kayalık gaz cüceleri ya da okyanuslar ve buzdan oluşan su dünyaları olarak adlandırılır. Gökbilimciler için L 98-59 d gezegeninin bu iki gruptan hiçbirine girmediği çok açıktı.

Geçmişe Dönük Simülasyonlar

Oxford Üniversitesi liderliğindeki bir ekip, bu gezegenin gerçekte ne olduğunu anlamak için bilgisayar simülasyonları kullandı. Araştırmacılar, zamanı neredeyse beş milyar yıl geriye sararak gezegenin tüm tarihini yeniden oluşturdu.

Araştırmacıların modelleri, L 98-59 d gezegeninin muhtemelen erimiş silikat kayalarından oluşan bir mantoya ve iç kısımlarına doğru binlerce kilometre uzanan küresel bir magma okyanusuna sahip olduğunu ortaya koydu. Bu devasa rezervuar, gezegenin çok büyük miktarlarda kükürt depolamasına olanak tanıyarak JWST tarafından tespit edilen sıra dışı atmosfer kimyasını da açıklıyor. Baş yazar Dr. Harrison Nicholls, bu durumu şöyle açıklıyor:

Bu keşif, gökbilimcilerin küçük gezegenleri tanımlamak için şu anda kullandıkları kategorilerin çok basit kalabileceğini gösteriyor. Acaba keşfedilmeyi bekleyen daha ne tür gezegenler var?

Gezegenimizin Tarihine Bir Pencere

Elde edilen bulguların daha yakın Dünya ile de bağlantıları var. Dr. Nicholls, BBC Science Focus dergisine verdiği demeçte, süreci şöyle anlatıyor:

Bütün gezegenler, oluşum biçimlerinden dolayı başlangıçta erimiş bir haldedir. Dünya gibi bazıları soğur, L 98-59 d gibi bazıları ise erimiş halde kalır. Bu gözlemleri, bu yabancı dünyaları da şekillendiren ortak fizik kurallarını inceleyerek kendi gezegenimizin erken tarihini ve üzerindeki yaşamın kökenini öğrenmek için bir fırsat olarak görebiliriz.

Geleceğe bakıldığında L 98-59 d gezegeninin sadece bir başlangıç olabileceğine inanılıyor. Nicholls, bu durumun yaygınlığı hakkında şunları söyledi:

Bu gezegen, aslında magma okyanusu dünyalarından oluşan daha geniş bir popülasyonun ilk temsilcisi olabilir. Belki de magma okyanuslarının oldukça yaygın bir durum olduğu ortaya çıkacaktır.

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Ariel ve PLATO görevleri gibi yaklaşmakta olan uzay görevlerinden elde edilecek yeni veriler, L 98-59 d gezegeninin kozmik bir tuhaflık mı yoksa çok daha büyük bir gezegen ailesinin bilinen ilk üyesi mi olduğunu ortaya çıkaracaktır.