Gece Modu

Bu yazı, Michael Shermer Blog isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazı, Komplo Teorileri yazı dizisinin 7. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Suya florürün katılmasını topluma karşı işlenen en büyük dolandırıcılığın olduğuna inanan bir avukatla karşılaşmıştım. Diğer kişiler de JFK (John Kennedy), RFK (Robert Kennedy), MLK Jr. (Martin Luther King Jr.), Jimmy Hoffa ve Prenses Diana'nın kimler tarafından öldürüldüklerini anlatarak beni saatlerce nefes kesici hikayeleriyle güldürdüler.

Aynı şekilde Federal Reserv'in, Yeni Dünya Düzeni'nin, Trilateral Komisyon'un, Dış-işleri Meclis'in, Yale Üniversitesi'nin gizli topluluğu olan Skull and Bones'un, Tapınak Şövalyeleri'nin, Masonların, İlluminati'nin, Bilderberg Grub'un, Rothschild'ların, Rockefeller'lerin ve Siyonistler'in hain planlarına dair bahsettiler. Bunlara inananların sayısı o kadar fazla ki, Dünya'yı nasıl ele geçireceklerine dair bir toplantı yapmak isteseler Madison Sqaure Garden gibi devasa bir spor kompleksinde buluşmaları gerekecek.

Yine de, eldeki bütün teorileri bir kenara atamayız çünkü gerçek komplolar bazen olabilmektedir. Bunun yerine bir komplo teorisinin nasıl yanlış olabileceğine dair bazı ipuçlarına bakacağız.

Komplo Teorisi Dedektörü

Bir iddia birazdan okuyacağınız özelliklerin ne kadar fazlasına sahiplerse o zaman o iddiaların gerçekçiliği bir o kadar olasılıksız olacaktır.

  1. Komplo için sunulan kanıtın normalde ilişkilendirilmemesi gereken olayların arasındaki şekillere bakılarak "noktaların birbiriyle bağlantılı" olarak gösterilmesi.
  2. Ek Bilgi: Bu bağlantıları destekleyecek herhangi bir kanıt yokken yerine komployla uyuşacak kanıtları (başka bağlantılarla uyuştukları halde, yada rastgele olmalarına rağmen) öne sürmek komplo teorisinin büyük ihtimalle yanlış olduğunu göstermektedir.
  3. Komployu gerçekleştirebilecek kişilerin neredeyse süper-insan gücüne sahip olmaları.
  4. Ek Bilgi: Yüksek mevkide bulunan kişiler gerçekte sandığımız kadar güçlü değillerdir.
  5. Komplonun karmaşık olması ve başarılabilmesi için birçok sayıda şeye bağlı olması.
  6. Benzer şekilde komplo için birçok sayıda kişinin ortak bir kararla sır tutması.
  7. Ek Bilgi: Ne kadar çok insan dahilse, komplonun kendisi bir o kadar gerçek-dışı olmaktadır.
  8. Komplonun bir ulusun, ekonominin yada siyasi sisteminin ele geçirilmesiyle ilgili olması.
  9. Ek Bilgi: Eğer dünyayı ele geçirmekten söz ediyorsa, komplonun kendisi büyük ihtimalle doğru değildir.
  10. Komplonun aslında gerçek olabilecek küçük olaylardan gerçek olma olasılığı düşük olan büyük olaylara çevirmek.
  11. Komplonun gerçekte zararsız ve önemsiz olaylara kötümser ve haince anlamlar yüklemesi.
  12. Komplonun gerçek verilerin ve yapılan incelemelerin arasındaki farkı ayırt etmemesi ve olasılık derecelerine yada gerçeklik oranlarına değinmemesi.
  13. Komplo teorisyenleri hiçbir fark görmeden bütün hükumetlerden yada özel gruplardan şüphe etmesi.
  14. Ek Bilgi: Bu doğru ve yanlış komploların arasındaki farkların anlaşılmamasına yol açmaktadır.
  15. Komplo teorisyenin alternatif açıklamaları reddetmesi, sunulan tüm kanıtları kenara itmesi ve sadece kendi görüşleriyle uyuşabilecek ve gerçek olarak sayabilecek verilerin peşinden gitmesi.

Politikacıların bazen yalan söyledikleri yada şirketlerin ara sıra hile yaptığı bilinse bile bunlardan her olayın aslında kötü bir komplonun sonucu olduğu çıkarımını yapmak doğru değildir. Bazen bazı şeyler "sadece olur" ve beyinlerimiz bu tarz verileri anlamlı birer şekle (açıklama) büründürür.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/11/2019 14:28:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4019

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Reklam
Reklam

Bir Komplo Teorisyeni Nasıl İkna Edilir?

Ay Görevleri: Ortaya Atılan İddialar, Bu İddiaların Bilimsel Analizi ve Gerçekler

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sanat bendir; bilim biz...”
Claude Bernard
Geri Bildirim Gönder