Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Premium
Paylaşım Yap
50 ATP Ödüllü Soru: Eskiden çevresine inanılmaz zararlar veren bir düşmanı veya bir şeyi sonradan tamamen "nedensiz" yere affetmek erdemli bir davranış mı yoksa aptallık mı? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Bilimdeki Son Gelişmeler
Akış
İçerikler
Onkoloji
Komplo
Ecza
Sars Mers
Coğrafya
Gebelik
Hukuk
Evrimleşme
Solunum
Patojen
Su Ayısı
Avrupa
Deri
Teknoloji
Doğa Gözlemleri
Nadir
Diş Hekimi
Şüphecilik
Nötron
Metal
Modern
Tüyler
Bağışıklık
Psikanaliz
Stephen Hawking
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Rastgele Soru
Ece Müker
Ece Müker
690.6K UP
4 Şubat
NASA’nın Juno uzay aracından elde edilen yeni radyo ölçümleri, Jüpiter’in boyutlarının ve şeklinin yaklaşık 50 yıldır kullanılan değerlerden küçük ama anlamlı biçimde farklı olduğunu gösteriyor. 2 Şubat 2026’da Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Jüpiter’in kutuplardan merkeze yarıçapı 66.842 km; bu değer önceki ölçümlerden 12 km daha küçük. Ekvator yarıçapı ise 71.488 km ve eski değerden 4 km daha kısa. Gezegen ayrıca sanılandan biraz daha basık.

Bu farklar küçük görünse de, Jüpiter’in iç yapısına dair modelleri doğrudan etkiliyor. Yeni ölçümler, gezegenin kütleçekim alanı verileri ile atmosferik gözlemleri aynı anda daha iyi açıklayan modeller kurulmasını sağlıyor. Çalışmanın yazarlarına göre, yarıçaptaki birkaç kilometrelik düzeltme bile çekirdek, metalik hidrojen katmanları ve derin atmosfer dinamiklerinin daha tutarlı biçimde anlaşılmasına olanak tanıyor.

Önceki standart ölçümler, 1970’lerdeki Voyager ve Pioneer görevlerinden elde edilen sınırlı radyo verilerine dayanıyordu. Juno ise 2016’dan bu yana Jüpiter çevresinde çok sayıda yakın geçiş yaparak, özellikle son iki yılda daha yoğun ve hassas radyo sinyali verisi topladı. Araştırmacılar, Juno’dan Dünya’ya gönderilen sinyallerin Jüpiter atmosferinden geçerken nasıl büküldüğünü ve gezegen tarafından ne zaman kesildiğini analiz ederek, rüzgârların şekil üzerindeki etkisini de hesaba kattı.

Sonuçlar, yalnızca Jüpiter’in değil, Güneş Sistemi dışındaki gaz devlerinin de daha doğru modellenmesine katkı sağlayacak. Araştırmacılara göre Jüpiter muhtemelen Güneş Sistemi’nde oluşan ilk gezegenlerden biri; bu nedenle iç yapısının daha net anlaşılması, gezegenlerin nasıl oluştuğu ve evrildiği konusunda temel bilgiler sunuyor.

436 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
6
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
690.6K UP
4 Şubat
NASA, Artemis 2 görevi kapsamında astronotları Ay çevresine göndermeyi planladığı Space Launch System (SLS) roketi için yapılan kritik “ıslak prova” yakıt testini hidrojen sızıntısı nedeniyle erken sonlandırmak zorunda kaldı. 31 Ocak’ta başlayan ve 2 Şubat’a kadar süren testte, roketin kuyruk servis bağlantı noktasında tespit edilen sıvı hidrojen sızıntısı, geri sayımın son dakikalarında güvenlik prosedürlerini devreye soktu ve testin iptal edilmesine yol açtı. Bu gelişme, Artemis 2’nin Şubat ayındaki fırlatma penceresinin kaçırılmasına ve görevin en erken Mart ayına ertelenmesine neden oldu.

Sorun, Artemis 1 görevinde 2022’de yaşanan hidrojen sızıntılarıyla neredeyse aynı noktada ortaya çıktı. NASA yetkilileri, üç yıl içinde önemli iyileştirmeler yapıldığını ve bu kez testin genel olarak daha sorunsuz geçtiğini vurgulasa da, sızıntının tamamen ortadan kaldırılamamış olması dikkat çekti. Yetkililer, sızıntının roketin montaj binasından fırlatma rampasına taşınması sırasında oluşan titreşimler, conta hizasızlığı veya deformasyon gibi nedenlerden kaynaklanmış olabileceğini belirtiyor.

Artemis 2, NASA’nın 1970’lerden bu yana Ay’a yönelik ilk insanlı uçuşu olacak ve Orion kapsülüyle dört astronotu Ay’ın uzak tarafı etrafında 10 günlük bir yolculuğa çıkaracak. Görev, ileride planlanan ve Ay yüzeyine inişi hedefleyen Artemis 3 için kritik bir test niteliği taşıyor. NASA, roket ve yer sistemlerini yeniden değerlendirdikten sonra Mart ayındaki yeni fırlatma penceresini hedefliyor ve hidrojen sızıntısı sorununu rampada çözebileceğini öngörüyor.

335 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
690.6K UP
3 Şubat
Güneş, 1–2 Şubat tarihlerinde arka arkaya dört güçlü X sınıfı güneş patlaması üretti. İlk patlama 1 Şubat’ta 12:33 UTC’de X1.0 şiddetinde gerçekleşirken, yaklaşık 11 saat sonra X8.1 büyüklüğünde çok daha güçlü bir patlama kaydedildi. Bu olay, Ekim 2024’ten bu yana gözlenen en güçlü güneş patlaması olurken, ölçülen en güçlü 19. patlama olarak kayıtlara geçti. Ardından 2 Şubat’ta X2.8 ve X1.6 şiddetinde iki patlama daha meydana geldi.

NASA’nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi tarafından kaydedilen patlamalar, NOAA’ya göre Dünya’ya dönük hareketine yeni başlayan RGN 4366 adlı büyük bir güneş lekesi grubundan kaynaklandı. Uzmanlar, bu bölgenin karmaşık yapısını koruması ve güçlü patlamalar üretmeye devam etmesi halinde, yüksek enerjili parçacık olayları ve koronal kütle atımları (CME) riskinin artabileceğini belirtiyor. CME’ler kutup ışıkları gibi görsel etkiler yaratabilse de, uydular, elektrik şebekeleri ve iletişim sistemleri üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabiliyor.

Bilim insanları, Güneş’in 11 yıllık döngüsünün en aktif dönemini geride bırakmasına rağmen uzay havasında hareketliliğin bir süre daha sürebileceğini vurguluyor. NOAA Uzay Hava Tahmin Merkezi, önümüzdeki günlerde “daha fazla heyecan verici aktivite” beklendiğini açıkladı.

378 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
11
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
690.6K UP
3 Şubat
NASA, Artemis II görevinin fırlatılışını, Kennedy Uzay Merkezi’nde yapılan “Islak Elbise Provası” (Wet Dress Rehearsal) sırasında tespit edilen hidrojen sızıntıları nedeniyle en erken Mart ayına erteledi. Test, roketin yakıt ikmali ve geri sayım süreçlerini simüle etmek amacıyla yapıldı; ancak Space Launch System (SLS) roketi ile fırlatma platformu arasındaki bağlantılarda, Artemis I sürecinde de yaşananlara benzer hidrojen kaçakları yeniden ortaya çıktı. Güvenlik sınırlarının aşılması üzerine geri sayım planlanandan önce durduruldu.

Artemis II, Orion uzay aracıyla dört astronotu Ay’ın uzak tarafını dolaştıracak ve 1972’den bu yana Ay’a yönelik ilk mürettebatlı uçuş olacak. Hidrojenin aşırı düşük sıcaklıklarda depolanması ve sızdırmazlık elemanlarında yarattığı deformasyonlar, sorunun temel teknik nedeni olarak öne çıkıyor. NASA, verilerin ayrıntılı biçimde incelenmesi, sorunların giderilmesi ve gerekirse ikinci bir prova yapılması için zamana ihtiyaç duyulduğunu açıkladı. Ajans, güvenliğin öncelik olduğunu vurgularken, Artemis II için bir sonraki olası fırlatma penceresinin 6 Mart’ta açılacağını belirtti.

307 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
10
1 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
690.6K UP
2 Şubat
NASA, Mars’taki Perseverance gezgininin rota planlamasında ilk kez büyük ölçüde üretken yapay zekâdan yararlandı. Anthropic tarafından geliştirilen Claude modeli, yüksek çözünürlüklü HiRISE yörünge görüntüleri ve sayısal yükseklik verilerini analiz ederek Jezero Krateri’nde gezginin güvenle ilerleyebileceği bir rota oluşturdu. Bu rota, NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL) mühendislerinin denetimi ve onayıyla Aralık 2025’te Mars’a gönderildi ve Perseverance yaklaşık 400 metreyi bu yapay zekâ destekli plan doğrultusunda kat etti.

Mars yüzeyi; kum dalgaları, kayalık alanlar ve büyük kaya blokları nedeniyle gezginler için ciddi riskler barındırıyor. Bu nedenle rota planlaması genellikle haftalar süren, insan yoğun bir analiz süreci gerektiriyor. Claude’un görevi, bu zaman alıcı ön planlama aşamasını hızlandırmak oldu. Model, tehlikeli arazi unsurlarını belirleyip yol noktaları içeren sürekli bir güzergâh üretti ve bu plan, simülasyon ortamında yüz binlerce telemetri değişkeniyle test edildi. Mühendisler yalnızca küçük düzeltmeler yaptı.

Perseverance, planlanan rotayı birebir takip etmese de, yerleşik AutoNav sistemi sayesinde gerçek zamanlı engellere göre küçük sapmalarla ilerledi. NASA’ya göre bu deneme, otonom ve yapay zekâ destekli sistemlerin gezegen keşiflerinde daha verimli ve güvenli operasyonlar sağlayabileceğini gösteriyor. JPL mühendisleri, Claude’un rota planlama süresini yaklaşık yarı yarıya azaltabileceğini belirtiyor. Bu yaklaşımın, Dünya’dan daha uzak görevlerde insan müdahalesine olan bağımlılığı azaltması bekleniyor.

420 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
11
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 29 Ağustos 2024 2 dk.

Giderek yaygınlaşan aşırı sıcaklıklar, dünya genelinde birçok insan için giderek daha büyük bir tehdit oluşturuyor. Ancak bu durumdan etkilenenler sadece insanlar değil. Proceedings of the Royal Society B'de yayınlanan bir çalışmada araştırmacılar, sıcak hava dalgalarının yaban arılarının çiçeklerin kokusunu alma yeteneğini ciddi şekilde azaltarak beslenme ihtiyaçlarını tehlikeye atabileceğini gösteriyor. Bu bulgu, iklim değişikliğinin bu tozlaştırıcı hayvanların popülasyonlarını ve onlara bağlı insan endüstrilerini nasıl etkileyeceğini görmek açısından önemli. Çalışmaya dahil olmayan Fransa Ulusal Tarım, Gıda ve Çevre Araştırmaları Enstitüsü'nden saha ekoloğu Coline Jaworski, şöyle anlatıyor:

Soframıza gelen sebzelerin, meyvelerin, kuruyemişlerin ve baklagillerin çoğu için yaban arılarına teşekkür borçluyuz. Arılar gıda arzımızın yaklaşık üçte birini oluşturan mahsulleri tozlaştırıyor. Ancak arı popülasyonları yıllardır azalıyor ve çoğu araştırmacı bunun iki ana nedeni olduğunu düşünüyor. Bunlardan biri habitat kaybı, diğeri ise iklim değişikliği.

13
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 28 Ağustos 2024 1 dk.

Çoğu hayvan için yaşlanma tek yönlü bir yoldur. Ancak Atlantik Okyanusu'nun doğusuna özgü, mango büyüklüğünde bir taraklı türü olan deniz cevizinde durum böyle değildir. Zor zamanlarda, şeffaf omurgasız bu hayvan yaşlanmayı tersine çevirerek dokunaçlı larva formuna geri döner.

Biyologlar, bioRxiv'de yayınlanan bir ön baskıda, koşullar düzeldiğinde tekrar yetişkin hale geldiğini açıkladı. Bu olağanüstü yetenek, Mnemiopsis leidyi adlı bu taraklının haftalarca yiyeceksiz bir şekilde gemi balastlarında sıkışıp kalarak okyanusları geçmeyi nasıl başardığını ve önce Karadeniz'de, ardından Avrupa ve Asya'nın bazı bölgelerinde istilacı bir sorun haline geldiğini açıklayabilir. Yaşlanmayı tersine çevirdiği keşfedilen ilk tür olan ve uzun süre bu özelliğe sahip tek tür olarak kabul edilen ölümsüz denizanası Turritopsis dohrnii üzerinde çalışan Texas A&M Üniversitesi deniz biyoloğu Maria Miglietta, araştırmanın önemini şöyle dile getiriyor:

19
0 Yorum
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 28 Ağustos 2024 2 dk.

Rutgers Üniversitesi'nden bilim insanlarının önderliğindeki bir araştırma ekibi, altı kıtada 1.500'den fazla tarla üzerinde yaptığı analizlerde meyve, sebze, kuruyemiş ve baklagiller gibi besleyici değeri yüksek gıdaların dünya çapındaki üretiminin tozlaştırıcı eksikliği nedeniyle daha kısıtlı hale geldiği ortaya çıktı.

Nature Ecology & Evolution dergisinde yayınlanan sonuçlar, farklı ürünler ve bölgelerde, çiftliklerin %33 ila %66'sının tozlaştırıcı eksikliği nedeniyle olması gereken düzeyde üretim yapamadığını gösterdi. Böceklerin tozlaştırma için yeterince gezmemesi nedeniyle düşük ürün verimi elde edilmesi, "tozlaştırıcı kısıtı" olarak biliniyor.[1]

10
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 27 Ağustos 2024 2 dk.

Florey Araştırma Enstitüsü'nden bilim insanları, otizmli erkek çocuk doğuran annelerin kanında, hamilelik döneminde daha yüksek miktarda bisfenol A (BPA) adlı plastik kimyasalı bulunduğunu ortaya çıkardı.

Nature Communications dergisinde yayınlanan ve Dr. Wah Chin Boon ile Profesör Anne-Louise Ponsonby öncülüğünde yapılan araştırma, anne karnında plastik kimyasallara maruz kalmanın otizmle bağlantılı olabileceği hipotezini destekliyor.[1]

17
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 27 Ağustos 2024 2 dk.

Dungeons and Dragons, dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan tarafından hem yüz yüze hem de çevrimiçi olarak her gün oynanan, oldukça popüler bir rol yapma oyunudur.

Yeni bir araştırma, bu oyunun özellikle otizmli bireyler için oldukça faydalı olabileceğini ortaya koydu. Oyun, onlara günlük hayatlarında karşılaştıkları bazı zorluklardan uzak, güvenli bir ortamda sosyal etkileşimde bulunma fırsatı sunuyor.[1]

11
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Düşünmeyi öğrenmek: Okullarımızda artık bundan eser yok."
Friedrich Nietzsche
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)