Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı

Dinozorlarda Üreme: Dinozorlar Nasıl Seks Yapıyordu?

Dinozorlarda Üreme: Dinozorlar Nasıl Seks Yapıyordu?
Yazar Kelly Oakes Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  MehmetDemiryay Altyazı Çevirmeni Mehmet Demiryay
6 dakika
55,340 Okunma Sayısı
Notlarım

Kuşların doğrudan atalarını içlerinde barındıran dinozorların nasıl seks yaparak üredikleri konusu uzun süredir bilim insanlarının kafasını kurcalamaktadır. Çünkü günümüzdeki kuşların büyük bir kısmının penisleri yoktur. Bunun yerine kloak denen ve idrar, dışkı ve sperm/yumurta kanallarını ortak olarak barındıran bir açıklığa sahiptirler. Bu kloaklarını birbirlerine sürterek çiftleşirler. Acaba dinozorlar da bunu yapıyorlar mıydı?

İki T-rex'in kloaklarını birbirine sürttüğünü düşünmek biraz komik bir görüntü oluşturuyor olsa da, bilimsel analizlere göre bu imkansız değil. Fakat bazı araştırmalar, dinozorların penislere sahip olabileceğini de düşündürüyor. Bulunan bazı fosiller ve karşılaştırmalı anatomi analizleri sayesinde elde ettiğimiz bilgiler, dinozorların nasıl seks yaptığına ışık tutabilir. Biz de, bilim sanatçılarının bu konudaki çalışmalarından bir derleme yapmak istedik. Umuyoruz en azından bir perspektif kazandırması açısından faydalı olur.

Dinozorların Nasıl Seviştiğini Nereden Biliyoruz?

Dinozor seksi ile ilgili incelemelerin yaygın olarak görülmemesinin sebebi, bu konun biraz tabulaştırılması ve ortalıkta yeterince kanıt bulunmamasından kaynaklanıyor. Tabii geçmişe yolculuk yapmamızı sağlayacak bir DeLorean'ımız olsa durum hemen değişirdi...

Normalde, dinozor gibi hayvanlar ölünce tüm yumuşak dokular çözünür, geriye fosilleşebilecek sadece iskelet kalır. Yani, fosillerden geriye cinsel organlara dair çok az kanıt kalmıştır. Bu yüzden bilim insanları dinozorların yaşayan akrabaları olan timsah ve kuşları inceleyerek dinozorların cinsel organlarının neye benzediğini tahmin etmeye çalışırlar.

Bu videoda, dinozorlar gibi devasa hayvanların nasıl seks yaptığına bir bakış atacağız.
BBC Earth Unplugged

Yüz elli milyon yıldan fazla bir süre boyunca dünya üzerinde yüzlerce farklı türde dinozor yaşadı. Pratik için hayli zamanları vardı yani. Üreme organları büyük olasılıkla çok fazla çeşitlilik gösteriyordu. Ama muhtemelen bazı benzerlikler de vardı.

Yukarıda da dediğimiz gibi, kuşların da timsahların da vücut dışına uzanan bir penisleri yoktur. Tüm üreme sistemleri, kloak denilen bir açıklık içindedir. Şu an yaşamakta olan en erken türlerle karşılaştırıldığında erkek dinozorların organlarının görece küçük olduğunu söyleyebiliriz. Yani iki dinozor, kloak öpücüğü denilen sürtüşmeyi başarabilmek için çok fazla yakınlaşmak zorundaydı.

Dinozorların dört bacağı ve bir de kuyruğu olduğunu düşünürsek kloaklarını sürtüştürmek için sınırlı sayıda pozisyon vardır. Küçük dinozorlar büyük ihtimalle modern timsahlar gibi bir pozisyon seçtiler. Dişi çömelip kuyruğunu yana atar. Erkek arkadan yanaşır, bir bacağını dişinin üstünden geçirerek vücudunun alt kısmını dişiye doğru kıvırır. Eğer dört ayağı da yere basıyorsa bu hareket özellikle işe yaramaktaydı. Ama Tyrannosaurus ya da devekuşu benzeri Struthiomimus gibi iki bacaklı dinozorlar muhtemelen denge ve koordinasyon zorluklarıyla da yüzleşmişlerdir.

Bilim insanlarının bilgisayar simulasyonlarıyla gösterdikleri gibi, eğer onlar da kuşlar ya da diğer hayvanlar gibi çiftleşmeyi deneselerdi bu girişim, kendilerini kısırlaştırmalarıyla son bulurdu. Yani, Kentrosaurus kamasutrası biraz daha farklı olabilir. Misyoner, arka arkaya veya dişinin yan yattığı bir pozisyon da olsa hadım olmamak için hata payı hala çok azdır. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dinozorlar Nasıl Seks Yapıyordu?

1. Anlaşılan erkek Pelecanimimus'lar seks sırasında dişilerine gerçek anlamda "binmeyi" severdi!

Ana görselimizde gördüğünüz bu devekuşu benzeri canlı, yaklaşık 120 milyon yıl önce Kretase Dönemi'ninde yaşamıştı. Uzunluğu 2-2,5 metre civarındaydı. Asıl ilginç olan ise, çoğu ornithomimosaur'un dişlerinin olmamasının aksine Pelecanimimus'un 220 civarında dişi vardı!

2. O boynuzları nereye doğrulttuğuna dikkat et, Pentaceratops!

Pentaceratops, isminden de anlaşılacağı gibi kafasında 5 tane boynuz bulunan bir ceratopsid cinsi. 75 milyon yıl önce Kretase Dönemi'nin sonlarına doğru yaşadı ve 8 metre uzunluğundaydı.

3. Tyrannosaurus rex, başlamadan önce biraz koklaşıp sürtüşüyor gibi...

Herkesin adını en çok bildiği theropod türü T-rex, yaklaşık 85-65 milyon yıl önce Kretase Dönemi'nde yaşamış, 7 tonluk ağırlığı ve 5,000 kg'lık çene kuvvetiyle dinozorlar tarihinde en büyük etoburlardan biriydi. 

Küçük kolları da pek sorun teşkil etmiyordu. Hatta belki de bu iş için evrimleşmişlerdi. Bu avcı ve leşci türün bir ısırığı, kemiğe bile nüfuz edebilir. Aslında bu, dişi T-rex için kötü haber sanırız.

T-rex, küçük elleri sayesinde kendine bir tutunma pozisyonu bulmuş olabilir. Ama büyük ihtimalle kolay yolu seçti ve sadece çömeldi. Eğer bu durum zorlu geliyorsa, birkaç tona ulaşan, bedeni sert zırh ve ölümcül silahlarla bezeli dev dinozorları bir düşünün. Mesela Kentrosaurus'un sırtı ve kuyruğu korkutucu dikenlerle kaplıdır.

Çiftleşme pozisyonunda iki T-rex resmine bakan, çiftleşme pozisyonunda iki T-rex fosili.
Çiftleşme pozisyonunda iki T-rex resmine bakan, çiftleşme pozisyonunda iki T-rex fosili.
Asturias Jurasik Müzesi

4. Kentrosaurus'un vücudunun seks için pek uygun olduğu söylenemez.

Yaklaşık 150 milyon yıl önce Geç Jurasik Dönemi'nde yaşamış Stegosaurus'un kuzenlerinden olan Kentrosaurus'un sırtında, kalçalarında ve omzunda sivri plakalar bulunuyordu. Bu yüzden pek sekse elverişli diyemeyiz. 

Bilim yazarı Brian Switek, paleontolog Heinrich Mallison'a sordu. Bir bilgisayar simülasyonu yaratarak onların nasıl çiftleştirdiklerini araştırıyorlardı. Araştırmada erkeğin, çömelmiş dişinin üstüne geleneksel yolla bir bacağını atarak çiftleşmesini anlayacaklardı ki sonuç pek iç açıcı değildi. Evet bu yolla erkek, kısır kalabiliyordu. Ayrıca dişiler, kuyruklarını vertikal eksene doğru, bu durumu kolaylaştıracak şekilde kaldıramıyorlardı. Çünkü lumbal omurların başlangıcı birbiri ile kaynaşmış durumdaydı. Bazı araştırmacılara göre dişiler, yan yatıp erkeğin işini kolaylaştırıyordu. Bazılarına göre ise, erkek fazlaca büyük penis ile bu durumun üstesinden geliyordu. Son olarak da bazı araştırmacılara göre dinozorlar, insanların aksine tam olarak erişkinliğe ulaşmadan cinsel olarak aktif duruma geliyorlardı. 

Ne yazık ki seks kaseti olmadığından kesin sonuçlar için araştırmalar devam ediyor. 

5. Sauroposeidon suda yapıyor olabilir.

Fakat çiftleşmek korkunç bedensel silahlar olmadan bile bir meydan okuma olabilir. Dev sauropodlar 80 tona kadar ulaşabilir. Bir erkek dişinin üzerindeyken dişi, erkeğin ağırlığının da büyük bir kısmını taşımak zorunda kalır. Bazı araştırmacılar dişilerin bu kadar güçlü olamayacağını, bu yüzden sauropodların sığ sularda çiftleştiklerini ve kaldırma kuvvetinin ağırlıklarını azalttığını düşündüler. Ama bu pek olası gözükmüyor. Yürürken ona destek sağlayan güçlü bacakları, muhtemelen ekstra yükü taşıyacak kadar da güçlüydü. Bununla birlikte erkek, dişinin kalın ve kaslı kuyruğunu geçebilmek için manevra yapıp eğik bir duruş almalıydı. Gerçekten de tehlikeli denebilecek kadar dengesiz bir durum.

Bu sauropod yaklaşık 110 milyon yıl önce yaşadı. 12 metrelik boynuyla, belki de yaşamış en uzun boyunlu dinozor olabilir. Genelde kıyılarda yaşıyorlardı ve oralarda ürüyorlardı. Suda yapmayı tercih etmeleri, inanılmaz ağırlıkları yüzünden olabilir. Belki de o abartılı boyunlarını böyle geriye atıyorlardı, kim bilir?

Bazılarına göre çiftleşme sırasında dişi, erkeğin ağırlığı ile mücadele içerisindeydi. Eğer erkek, günümüz filler ve gergedanlar gibi bacaklarını dişinin üstüne atıyorsa, dişinin tek ayakla yürüme sırasında sahip olduğu ağırlıktan pek fazla olmayacaktır. Biyomekanik uzmanı R. McNeill Alexander'a göre, eğer onlar yürüyebilecek kadar güçlüyseler, çiftleşecek kadar da güçlü olmalılar. 

İşte dinozorlar bu şekilde çiftleşiyorlar. Çok çok dikkatlice. Aslına bakarsanız gerçeği hiç bilemeyebiliriz. Ama tahmin yürütebiliriz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Güldürdü 12
  • Tebrikler! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Umut Verici! 3
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: BuzzFeed | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/02/2021 21:28:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3815

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Güncel
Karma
Agora
Safsata
Bilgisayar
Canlı
Organ
Nöron
Yakınsak Evrim
Genler
Onkoloji
Göğüs Hastalığı
İlaç
Ölüm
Gaz
Renk
Tür
Fotoğraf
Yağ
Diyet
Yumurtalık
Su
Yas
Sosyal Mesafelendirme
Richard Dawkins
Aminoasit
Görüş
Kanıt
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ama nihayetinde hepimiz aynıyız. Hepimiz maymunlardan türedik.”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku