Bilimde Güvenilirlik: Geri Çekilen Bilimsel Makalelerin Çoğu, Hatalarından Arındırılıp Yeniden Yayınlanıyor!

Gece Modu

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, The Scientist isimli kaynaktan alınmıştır; ancak anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş, içeriği zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bilim camiasını ayakta tutan, tarafsızlığını ve bilimsel tartışmayı sürdüren, bulguları bilim insanlarına ve dolayısıyla halka ilan etmenin yegane aracı olan unsur şüphesiz bilimsel makalelerdir. Bir makale yazmak, genellikle en az makalenin içerisinde anlatılan deney ya da bulguyu araştırmak kadar zor bir iştir ve hatta çoğu zaman bundan bile zordur. Ne var ki bilimsel makaleler ve makale dergileri (jurnaller) olmaksızın bilimden söz edilemez.

Bilimsel makalelerin ve dergilerin saygınlığı, güvenilirliği ve benzeri konularla ilgili on yıllardır çeşitli tartışmalar yürütülmektedir. Burada hepsini ele alamayacağız. Ancak yeni yapılan bir çalışma, "retraksiyon" olarak bilinen "yayınlanmış, bilimsel bir makalenin dergi ya da hakemler tarafından geri çağrılması" konusuna eğiliyor. Kimi zaman makaleler çeşitli sebeplerle yayından kaldırılıyor. Araştırma, 2008 senesi içerisinde bu şekilde geri çekilen 244 makaleyi inceliyor ve bu geri çekmelerin nedenlerini ortaya koyuyor.

19 Haziran 2013'te BMC Research Notes dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, Medline üzerinden yayınlanan ve sonradan geri çekilen 244 makalenin 235'inin geri çekilme nedenleri açıklanmış, diğerleri ise gizli tutulmuş veya açıklanmamıştır. 

Geri çekilme nedenleri açıklanan bu 235 makalenin:

  • %28'i içeriğindeki gözden kaçan bilimsel hatalar nedeniyle, 
  • %20'si intihal (bilimsel veri ve bulgu hırsızlığı) nedeniyle, 
  • %14'ü sahtekarlık nedeniyle, 
  • %11'i ise diğer makalelerin içerikleriyle çakışması veya aynı konunun tekrar edilmesi 

nedeniyle geri çekilmiştir.

Genellikle geri çekilen bu makalelerin içerikleri düzeltildikten sonra yeniden yayımlanabilmektedir. Geri çekilen bu 244 makalenin 233 tanesi yeniden yayımlanmıştır ve orjinallerine (düzeltmeden önceki hallerine) ulaşmak da mümkün olmuştur. İlginç bir şekilde, geri çekilen makalelerin %22'sinin orjinallerinde, bu halinin geri çekilme istemiyle yayından kaldırıldığına dair bir ibare bulunmamaktadır. %18'inin orjinalleri ise tamamen yayından kaldırılmıştır. Geri kalan %60'ında ise net olarak makalenin geri çekilip yeniden yayımlandığına dair uyarılar yer almaktadır.

Yapılan bir diğer araştırma da benzer şekilde geri çekmeleri incelemektedir. 1928-2011 yılları arasında geri çekilen 4500 civarında makaleyi incleyen araştırma da, benzer sonuçlara ulaşmaktadır: makalelerin yarısından fazlasının geri çekilme nedenleri arasında genel olarak intihal, çifte yayın, yazar sorunları, belirsiz telif hakkı sorunları ve benzeri bulunmaktadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2019 15:51:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1290

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Mantık sizi A'dan B'ye götürür; hayal gücü ise her yere...”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder