Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Van Allen Kuşağı Nedir? Ay Görevlerini ve Diğer Uzay Görevlerini Zora Sokuyor mu?

Van Allen Kuşağı Nedir? Ay Görevlerini ve Diğer Uzay Görevlerini Zora Sokuyor mu?
3 dakika
35,663
Podcast
5:28
Altay Kenger
Seslendiren
23
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Dünya'nın etrafını iki devasa radyasyon halkası sarmaktadır: Van Allen Kuşakları. İlk olarak James Van Allen tarafından keşfedilen bu enerji yüklü parçacık bölgelerinin daha ufak olanları, yeryüzünden 1.000-6.000 kilometre uzaklıktadır. Daha uzaktaki daha büyük kuşaklar ise yeryüzünden 13.000-60.000 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Bu mesafe aralıkları statik değildir; yani dinamik olarak, Güneş faaliyetlerine ve atmosferimizin şartlarına göre değişebilir. Örneğin NASA tarafından yapılan bir gözlemde, 2013 yılında meydana gelen güçlü bir Güneş patlaması sırasında, üçüncü ve çok daha zayıf bir kuşağın da var olduğu ve aralıklarla belirgin hale geldiği tespit edilmiştir.

Bu kuşakların özelliği, uzayda hareket halinde olan elektron ve protonlar gibi yüklü parçacıkları hapsediyor olmasıdır. Ayrıca az miktarda da olsa alfa parçacıkları denen, 2 proton ve 2 nötrondan oluşan çekirdekleri de hapsedebilmektedir. Bu durum, bu kuşaklardan geçen canlı-cansız, kimyasal yapıya sahip her varlık için tehdit unsurudur. Zira yüklü parçacıklar, bir cismin atomları ile etkileşime geçerek onları parçalayabilir ve kalıcı, büyük hasarlara neden olabilir.

Kuşakların mesafesinden de anlayabileceğiniz üzere, bu yüksek enerji parçacıklarına sahip kuşaklar, bazı uydularımız ve uzay görevleri için tehdit eden bir doğa olayı olma potansiyeline sahiptir. Öyle ki, bazı komplo teorisyenlerince hem insanlı Ay Görevleri'nin, hem Mars veya Jüpiter gibi gezegenlere yaptığımız insansız görevlerin, hem de uydu teknolojilerinin imkansızlığı ile ilgili bir argüman olarak Van Allen Kuşakları kullanılmaktadır. Elbette ki, bu komplo teorilerinin bilimsel bir geçerliliği bulunmamaktadır ve tamamen hatalıdır. Yine de, Van Allen Kuşağı'nın yarattığı sorunları öğrenmek, uzay mühendislerinin, astronotların ve astronomların ne tür problemleri öngörmeleri ve ne tip çözümler almaları gerektiği ile ilgili öğretici olabilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

İlk olarak, Van Allan Kuşağı'nın sürekli ve eşit güçte bir alan olmadığı anlaşılmalıdır. Yukarıdaki görselde de görüldüğü üzere, bu kuşakların her bölgesi eşit miktarda enerjiye sahip değildir: Kırmızıyla gösterilen kısımlar çok daha yoğun enerji yüklü parçacığa sahiptir, sarı biraz daha az, yeşil daha az, mavi en az... Bu kuşakları oluşturan ve besleyen süreç, Güneş'ten gelen ve kozmik ışınlar aracılığıyla taşınan yüklü parçacıkların Dünya atmosferiyle etkileşmesidir.

Dolayısıyla uzay görevleri için belirlenen rotalar, bu alanların daha zayıf olduğu kısımlarına denk gelecek şekilde planlanmaktadır. Örneğin Apollo Ay görevleri için belirlenen rotalar, Van Allen Kuşağı'nda hem gidişte, hem de dönüşte 1 saatten uzun süreyle kalmamayı ve radyoaktif ışınımın en yüksek olduğu bölgede en fazla 15 dakika kalmayı garanti edecek şekilde ayarlanmıştı.

İkinci önemli nokta, iyonize edici radyasyonun gerçekten de tehlikeli bir radyasyon tipi olsa da, bir insanı anında öldüremeyeceği gerçeğidir. Tıpkı kimyasal maddelerin geri kalanı gibi, radyoaktif ışınıma sebep olan parçacıkların da tehdit unsuru oluşturmaya başladığı spesifik bir doz bulunmaktadır. Bir diğer deyişle, insan vücudu (veya genel olarak biyolojik varlıklar), radyoaktif ışımaya karşı doğal bir dirence sahiptir. Sorun, bu direnç aşılacak olursa başlamaktadır. Bu nedenle uzay görevlerinde iyonize radyasyonu kalkanlayacak malzemeler kullanılmıştır. Uzay görevleri boyunca, uzay araçları 13 Rad (2.6 Sievert) radyasyona maruz kalmıştır. Aracın koruyucu zırhı sayesinde, bunun sadece 0.16-1.14 Rad (0.032-0.228 Sievert) değerindeki kısmı, araç içindeki astronotlara ulaşabilmiştir. Bu doz, bir hastaneye gidip 2 adet kafa CT filmi çektirmek gibidir. Veya yarım göğüs CT filmi çektirmek gibi... Bunu her gün yaparsanız sıkıntı çıkarabilir; ama hayatınızda bir kere maruz kalmanızın hiçbir sıkıntısı olmayacaktır. Dahası NASA astronotları, 300 Rad (60 Sievert) radyasyona maruz kalıp da dayanacak şekilde eğitilmektedirler. 300 Rad değerindeki radyasyonun 1 saatlik dozu bu astronotlar için ölümcüldür. Dolayısıyla Van Allen Kuşağı'ndan sorunsuz bir şekilde, rahatlıkla geçmişlerdir.

Van Allen Kuşağı üzerine yapılan araştırmalar, gezegenimizin bu önemli yapısal özelliğini daha iyi tanımamızı ve uzay görevlerimizi buna göre şekillendirmemizi mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla komplo teorilerine kapılarak halihazırda başarılmışlar üzerinden kavga etmek yerine, gelecekteki görevlerin güvenliği ve kapsamıyla ilgili kafa yormalı, yeni ve daha yaratıcı çözümler üretebilmek peşinde koşmalıyız.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
41
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 23
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • Muhteşem! 6
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • İnanılmaz 4
  • Umut Verici! 4
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • R. Frost. How Can Humans Survive The Van Allen Radiation Belts?. (31 Mayıs 2018). Alındığı Tarih: 31 Mayıs 2018. Alındığı Yer: Quora | Arşiv Bağlantısı
  • L. Jenner. The Case Of The Relativistic Particles Solved With Nasa Missions. (31 Mayıs 2018). Alındığı Tarih: 31 Mayıs 2018. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/04/2024 20:27:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/6980

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Veri
Diş Hekimliği
Besin
Toplum
Hücreler
Bilgi
Gün
Yok Oluş
Görüş
Komplo
Görelilik
Yeşil
Nobel Ödülü
Bilimkurgu
Karanlık Madde
Aşırı
Tarım
Paleontoloji
Komplo Teorisi
Boyut
Türlerin Kökeni
Asit
Ağız Sağlığı
Gebelik
Mantık Hatası
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Van Allen Kuşağı Nedir? Ay Görevlerini ve Diğer Uzay Görevlerini Zora Sokuyor mu?. (1 Haziran 2018). Alındığı Tarih: 22 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/6980
Bakırcı, Ç. M. (2018, June 01). Van Allen Kuşağı Nedir? Ay Görevlerini ve Diğer Uzay Görevlerini Zora Sokuyor mu?. Evrim Ağacı. Retrieved April 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/6980
Ç. M. Bakırcı. “Van Allen Kuşağı Nedir? Ay Görevlerini ve Diğer Uzay Görevlerini Zora Sokuyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 01 Jun. 2018, https://evrimagaci.org/s/6980.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Van Allen Kuşağı Nedir? Ay Görevlerini ve Diğer Uzay Görevlerini Zora Sokuyor mu?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 01, 2018. https://evrimagaci.org/s/6980.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close