Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata)

Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata) Ali Emir ORHAN
Tüysüz hanım döşeği
3 dakika
2,733
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat
Tüysüz hanım döşeği
  • Bilimsel Adı Euphorbia prostrata
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Tüysüz hanım döşeği
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Prostrate sandmat
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Gözlem Bilgileri

Bursa'nın Karacabey ilçesine bağlı Yeniköy sahilinde (Türkiye'nin en büyük Longoz Ormanlarından birisine yakın bir alanda) gözlemlenmiştir. Bölge deniz seviyesinde olup sahil kısmı bolca dikenli bitkilere ev sahipliği yapmaktadır.

Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata), Bursa.
Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata), Bursa.
Ali Emir Orhan

Tanım ve Genel Bilgiler

Tüysüz hanım döşeği, hanım döşeği, yayık sütleğen, secdeli sütleğen gibi yöresel adlar ile anılan; Euphorbiacae ailesi, Sütleğen cinsinden ''Euphorbia prostrata'' adlı bir türdür. Kuru ve güneşli toprakları, kumsalları sever. Yol kenarlarında, sulak yerlerde ve tarlalarda da gözükebilir. Boyu pek fazla uzamadığından secde bitkileri lakabıyla anılır. Nadiren 30 cm üzeri olduğu görülür. Oval-kalp şekilli yaprakları genellikle karşılıklı çiftler halinde çıkar. Yaprakları koparıldığı veya gövdeye çizikler atıldığında beyaz renkli toksik bir öz su çıkartır (sütleğen ismi buradan gelir). Genellikle mor, yeşil ve pembe renkli çiçekleri vardır, kırmızı-pembe renkli çok dallı yıllık bir bitkidir.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Tüysüz hanım döşeği (E. prostrata) iki benzer benli sütleğen (E. maculata) ve ezik sütleğen (E. serpens) adlı tür ile karıştırılabilir. Benli sütleğen (E. maculata) türünden ayırıcı özelliği yapraklarının ortasında siyah, kırmızı renkli çizgiler olmamasıdır. Ezik sütleğen (E. serpens) türünden ayırıcı özelliği ise yapraklarının oval ve küçük olmaması daha büyük ve uzun şekilde olmasıdır. Bitkinin çiçekleri temelde benzer olsa da E. prostrata'nın çiçeklerinde beyaz renge pek rastlanmaz.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Amerika Birleşik Devletlerin de yaygın görülür. Güney Amerika da sıklıkla karşılaşılan bir bitkidir. Genellikle bahçe ve çim otu olarak dikilir. Yani kültivasyon yolu ile Dünya'nın çeşitli yerlerine yayılmıştır. Yol kenarlarında gözükebilir. Dünyanın çoğu yerinde görülmektedir. Avrupa, Kuzey ve Güney Amerika, Asya, Güney Afrika sıklıkla karşılaşılabileceği yerlerdir. Türkiye'de Güney Anadolu ve Marmara kıyılarında daha fazla rastlanır. Yaşam döngüsü yıllıktır. Yaz ve sonbahar aylarında çiçek açar hava soğudukça donarlar. Sulak ve sıcaklığın yüksek olduğu yerlerde daha sık rastlanır. Saplarına atılan çiziklerde beyaz bir öz su ortaya çıkar. Bitkinin bilinen bir hastalığı veya paraziti yoktur.

Davranış ve Etoloji

Bitki çok hızlı yayılır bulunduğu yere yakın çevrelerde çok sayıda gözlemlenebilir. Sütleğen cinsi birçok bitki benzer şekilde istilacı bir politika izler. Tohum ile yayılmaktadır.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Bitkinin süt rengindeki toksik öz suyunda fenolik asit ve flavonoidler bulunmaktadır, bu yüzden hemoroid tedavisinde etkili olduğu bulunmuştur. İçerdiği flavonoidler için antiviral, anti-alerjik, antiplatelet, antiinflamatuar ve antioksidan özelliklere sahip olduğu iddia edilir. Shigella dysenteriae bakterisine karşı antibakteriyel olduğu gösterilmiştir. Halk arasında müshil özelliği olduğu iddia edildiğinden kabızlıkta da kullanılmaktadır.

Hindistan'da Panacea Biotec Ltd. tarafından hemoroid, anal fissür (makat çatlağı), bağırsak enfeksiyonları, fistüller, bağırsak ile ilgili hastalıklarda ağrı kesici ve apselerin tedavisi için etken maddesinin işlendiği farmasötik olarak tablet ve krem şeklinde piyasaya sunulmaktadır. Uganda'da sudaki ezilmiş taze yaprakları ağız yaralarını tedavi etmek için gargara olarak kullanılır. Komor Adaları'nda bitki, omurganın deformasyonlarını tedavi etmek için diğer bitkilerle birlikte kullanılır.

Tüm Reklamları Kapat

Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata), Bursa.
Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata), Bursa.
Ali Emir Orhan

Önemli Uyarı: Bitki zehirlidir (poisonous), o yüzden bir uzmana danışmadan asla kullanılmaması gerekir. Öz suyu Afrika'da okların önüne zehir amaçla sürülür. Yöresel tedaviler genellikle Afrika ülkelerinde (özellikle Angola, Burkina Faso, Nijerya, Togo, Kamerun da) uygulanmakta ve toksik özü yüzünden körlüğe ve ciddi cilt tahrişlerine neden olmaktadır.

Etimoloji

Cins adı Latince Euphorbus’a (Bir sukulent türünün laksatif etkisine dair yazdıklarına atıftır); tür adı ise Latince sürünücü anlamına gelir. Secde bitkisi lakabı ise yerde enine uzadığından ve çok uzun boylu olmadığındadır. Halk arasında tüysüz hanım döşeği, hanım döşeği, yayık sütleğen, secdeli sütleğen gibi isimlerle bilinir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
6
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Wikipedia. Euphorbia Prostrata. (4 Ekim 2018). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • Useful Tropical Plants. Euphorbia Prostrata - Useful Tropical Plants. (24 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Tropical | Arşiv Bağlantısı
  • NC State Extension. Euphorbia Prostrata (Ground Spurge) | North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox. (24 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Plants | Arşiv Bağlantısı
  • H. Cahid Doğan. Euphorbia Prostrata (Ground Spurge, Yayık Sütleğen). (24 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Kocaelibitkileri | Arşiv Bağlantısı
  • Google Patents. Pharmaceutical Compositions Comprising An Extract Of Euphorbia Prostrata. (24 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Google Patentler | Arşiv Bağlantısı
  • P. J. Gupta. (2011). The Efficacy Of Euphorbia Prostrata In Early Grades Of Symptomatic Hemorrhoids--A Pilot Study. PubMed, sf: 199-203. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/06/2024 22:27:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9033

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Diş Hekimi
Kimyasal Element
Korku
İnsanlık
Nörobilim
Değişim
Neandertal
Şempanzeler
Besin
Doktor
Maymun
Balık Çeşitliliği
Kök Hücre
Homeostasis
Yaşlılık
Viral
Sağlık Personeli
Tardigrad
Enfeksiyon
2019-Ncov
Dalga
Elektrik
Dil
Fobi
Zehir
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Ağacı, et al. Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata). (26 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 18 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9033
Ağacı, E., Türkoğlu, P. (2020, July 26). Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata). Evrim Ağacı. Retrieved June 18, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9033
E. Ağacı, et al. “Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 26 Jul. 2020, https://evrimagaci.org/s/9033.
Ağacı, Evrim. Türkoğlu, Pedram. “Tüysüz hanım döşeği (Euphorbia prostrata).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, July 26, 2020. https://evrimagaci.org/s/9033.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close